Musliu e quan të rrezikshme strategjinë e Kosovës për Hagën, paralajmëron pasoja ndërkombëtare

Gjyqi në Hagë ndaj ish-presidentit të Kosovës, Hashim Thaçi, dhe të bashkëakuzuarve ka shkaktuar debat politik në Kosovë. Nismat e fundit për përfshirjen e institucioneve shtetërore në mbrojtjen e tyre kanë shtuar mospajtimet: ndërsa një pjesë e politikës kërkon mbështetje më të madhe institucionale, juristi nga Belgjika, Skënder Musliu, paralajmëron për pasoja të mundshme juridike dhe diplomatike.

Në një prononcim për “Bota sot”, Musliu kundërshton krahasimin e rastit të Thaçit me atë të gjeneralit kroat Ante Gotovina. Sipas tij, proceset dallojnë nga njëri-tjetri dhe mbështetja që Kroacia e Bosnjë-Hercegovina u kanë dhënë gjeneralëve dhe komandantëve të tyre nuk mund të shërbejë si model për Kosovën.

Musliu arsyeton se gjeneralët dhe komandantët e Kroacisë dhe Bosnjë-Hercegovinës kanë luftuar në beteja dhe në vijën e parë të frontit kundër ushtrisë, paramilitarëve dhe forcave speciale policore të Serbisë, për të mbrojtur civilët dhe për të çliruar vendet e tyre. Në dallim prej tyre, thotë ai, katër të akuzuarit kanë deklaruar vetë se nuk kanë marrë pjesë në luftë dhe nuk kanë luftuar kundër ushtrisë serbe; akuzat ndaj tyre lidhen me krime lufte kundër popullatës civile.

Juristi këmbëngul se duhet ndarë përgjegjësia e personave të akuzuar nga ajo e një organizate. Ai thotë se në Hagë nuk po gjykohet dhe as po mbrohet Ushtria Çlirimtare e Kosovës, por individë të caktuar. Për këtë arsye, sipas tij, rastet e gjeneralëve dhe komandantëve kroatë e boshnjakë nuk e përligjin një strategji të njëjtë institucionale në Kosovë.

Kritikat e Musliut përfshijnë vendimet e fundit për plotësimin dhe ndryshimin e Ligjit për Dhomat e Specializuara dhe Zyrën e Prokurorit të Specializuar, si edhe nismat për një qasje institucionale ndaj mbrojtjes së të akuzuarve në apel. Ai vlerëson se përfshirja e institucioneve të Kosovës në procesin e Hagës është një hap i pamatur dhe i rrezikshëm, si brenda vendit, ashtu edhe ndërkombëtarisht.

Sipas juristit, nëse Kosova ushtron juridiksion mbi këto Dhoma, ndërhyrja e institucioneve në proces mund të shihet nga bashkësia ndërkombëtare si ndërhyrje në administrimin e drejtësisë. Ai paralajmëron se veprime të tilla mund t’i vështirësojnë marrëdhëniet e Kosovës me partnerët ndërkombëtarë.

Musliu bën dallim mes ndërhyrjes në proces dhe financimit të mbrojtjes juridike. Ai thotë se Qeveria e Kosovës i ka paguar rregullisht avokatët e të akuzuarve, duke shpenzuar miliona, dhe se kjo ndihmë duhet të vazhdojë në përputhje me ligjin. Megjithatë, ai kërkon që institucionet të veprojnë me diskrecion, pa cenuar pavarësinë e gjykimit apo raportet me partnerët strategjikë.

Juristi shpreh shqetësim edhe për kritikat që, sipas tij, institucionet e Kosovës po marrin nga Bashkimi Evropian. Në këtë drejtim, ai thekson nevojën për respektimin e obligimeve ndërkombëtare dhe të zotimeve që Kosova ka marrë ndaj partnerëve evropianë.

Në përfundim të prononcimit për “Bota sot”, Musliu shtron çështjen e përgjegjësisë politike nëse të akuzuarit shpallen fajtorë me aktgjykim të formës së prerë, pasi të kenë përfunduar ankimimet në të gjitha nivelet e gjykatave. Ai pyet si do ta arsyetonin atëherë institucionet financimin dhe mbështetjen e tyre përmes një strategjie shtetërore, si edhe çfarë do t’u thoshin familjarëve të viktimave dhe personave që kanë përjetuar dhunë në burgjet e improvizuara.