Pas marrjes së mandatit të dytë në krye të Prishtinës dhe rikthimit të LDK-së në qeverisjen e kryeqytetit pas 12 vjetësh, Përparim Rama ka bërë të ditur se synon të marrë drejtimin e partisë.
Kryetari i Prishtinës i ka përsëritur deklaratat për kandidaturën e mundshme veçanërisht pas formimit të qeverisë Kurti 4 dhe zgjedhjes së presidentes së re.
Të lidhura
None found
Njohës të zhvillimeve politike thonë se ambicia e Ramës duhet trajtuar me seriozitet, por dyshojnë se ai mund ta nxjerrë LDK-në nga kriza. Sipas tyre, kandidimi i tij mund të jetë kryesisht dëshirë personale dhe, në vend se ta zgjidhë gjendjen, mund ta shtojë rrezikun e dobësimit të partisë.
Mehmeti: Gara e Ramës mund t’i shtojë ndarjet në LDK
Opinionisti Gani Mehmeti, në një prononcim për gazetën “Bota sot”, vlerëson se kandidimi i Ramës nuk do të ishte përgjigje ndaj krizës së LDK-së. Përkundrazi, sipas tij, ai mund ta dobësojë më tej subjektin politik.
Mehmeti nuk pajtohet as me pohimin se LDK-ja është forca e parë në Prishtinë. Ai kujton se zgjedhja e Ramës në krye të komunës është mundësuar edhe nga përkrahja e partive të tjera.
“Përparim Rama duket se ka ambicie të mëdha dhe mund të synojë edhe pozita të tjera të rëndësishme në politikë, por kjo nuk nënkupton se do t’ia dalë t’i marrë ato. Dëshira e tij për t’u bërë kryetar i Lidhjes Demokratike të Kosovës duhet parë në të njëjtën dritë. Mund të jetë synim i rëndësishëm për të, por nuk besoj se anëtarësia dhe strukturat e LDK-së e shohin në të njëjtën mënyrë. Sipas meje, kandidatura e tij do të mbetet dëshirë personale dhe nuk do të përfundojë me zgjedhjen e tij në krye të partisë. LDK-ja ka humbur shumë terren vitet e fundit dhe ardhja e Ramës në udhëheqje mund t’ia rëndojë edhe më tej gjendjen, duke i sjellë probleme serioze në zgjedhjet e ardhshme, përfshirë mundësinë që të mos e kalojë pragun zgjedhor. Prandaj nuk mendoj se Rama është zgjidhja që i nevojitet LDK-së tani”, thotë Mehmeti.
Ai vë në diskutim edhe rezultatet e qeverisjes së Ramës në kryeqytet, si dhe aftësinë e tij për të bashkuar strukturat e partisë. Sipas opinionistit, LDK-ja duhet të rimarrë identitetin e vet politik dhe frymën rugoviste, ndërsa kandidimi i Ramës rrezikon të shtojë përçarjet.
“Rama mund të thotë çfarë të dëshirojë për LDK-në dhe pozitën e saj në Prishtinë, por pretendimet e tij nuk janë domosdoshmërisht tërësisht të sakta. Ai duhet ta ketë parasysh se u zgjodh kryetar i Prishtinës edhe falë partive të tjera, jo vetëm me votat e LDK-së. Për mua, një nga problemet themelore është se partia e ka humbur prej vitesh drejtimin politik. LDK-ja nuk është më ajo që duhej të ishte, dhe kjo, sipas vlerësimit tim, ka nisur kur Isa Mustafa mori drejtimin e saj. Rama, mendoj unë, nuk mishëron frymën rugoviste, e cila duhet të jetë pjesë qendrore e identitetit të LDK-së. Kandidimi i tij do të mund të sillte konflikte të reja, sepse nuk besoj se ka mbështetje të mjaftueshme për ta bashkuar anëtarësinë. Partisë i duhet një kryetar që afron anëtarët, ua dëgjon mendimet dhe krijon bashkëpunim, jo një garë që thellon ndarjet që ekzistojnë tashmë”, përfundon Mehmeti për “Bota sot”.
Gashi: Përgjegjësia në Prishtinë dhe ndërtimi i një alternative për gjithë vendin
Analisti politik Eduard Gashi thotë se synimi i Ramës për ta udhëhequr LDK-në duhet marrë seriozisht, por suksesi në kryeqytet nuk përkthehet vetvetiu në përkrahje në mbarë vendin. Sipas tij, partisë i duhen reforma reale dhe një platformë e qartë politike.
“Ambicia e Përparim Ramës duhet vlerësuar seriozisht, pasi ai e ka lidhur publikisht emrin e vet me mundësinë e marrjes së drejtimit të LDK-së dhe çështja nuk është më thjesht spekulim mediatik. Ai ka thënë se beson se do të kandidojë, megjithëse nuk e ka marrë ende vendimin përfundimtar, si dhe se për gatishmërinë e tij për ta drejtuar partinë ka biseduar me Lumir Abdixhikun, Lutfi Hazirin dhe Avdullah Hotin. Këto deklarata tregojnë se bëhet fjalë për një diskutim politik që ka nisur më herët. Sidoqoftë, duhet dalluar serioziteti i synimit nga gjasat për ta realizuar atë. Të kërkosh postin e kryetarit është një gjë; të dëshmosh se ke vizionin, ekipin, legjitimitetin dhe guximin për ta reformuar partinë është tjetër gjë. Rama duhet të tregojë çfarë ndryshimesh propozon, me kë do të punojë dhe si do ta fitojë besimin e anëtarësisë. Vetëm nëse gatishmëria e tij merr trajtën e një programi konkret, mund të flitet për alternativë të mirëfilltë politike dhe jo vetëm për ambicie individuale”, deklaron Gashi për “Bota sot”.
Gashi shton se rezultati i LDK-së në Prishtinë i jep Ramës arsye të kërkojë rol më të madh, por drejtimi i një partie me shtrirje kombëtare kërkon mbështetje përtej kryeqytetit.
“Fitorja në Prishtinë përbën një argument të rëndësishëm në favor të Ramës dhe i jep të drejtë të kërkojë që zëri i tij të dëgjohet në diskutimin për të ardhmen e LDK-së. Rikthimi i partisë si forcë e parë në kryeqytet pas dymbëdhjetë vjetësh duhet shqyrtuar me kujdes, por nuk është mandat automatik për ta drejtuar atë në nivel qendror. Në rezultat ndikojnë kandidati, organizimi i partisë, puna në terren, rrethanat politike dhe zgjedhja e qytetarëve për ta përkrahur një alternativë. Për rrjedhojë, nuk do të ishte e drejtë që merita t’i jepej e gjitha një individi. Prishtina ka veçori politike dhe elektorale, ndërsa komunat e Kosovës kanë realitete të ndryshme shoqërore e ekonomike. Fitorja në kryeqytet nuk do të thotë se është bindur edhe elektorati në gjithë vendin. Kryetari i një partie duhet të dëshmojë se mund të krijojë besim përtej bazës së vet lokale dhe të ofrojë zgjidhje për problemet e qytetarëve në shkallë kombëtare. Prandaj, rezultati i Ramës është kapital politik që meriton vëmendje, por jo garanci paraprake se do ta marrë drejtimin e LDK-së”, shprehet ai.
Analisti vëren se reforma e LDK-së nuk duhet të përfundojë me zgjedhjen e një kryetari të ri. Sipas tij, ajo duhet të sjellë meritokraci, hapje të partisë dhe përfshirje të brezave të rinj.
“Rama mund të sjellë frymë të re në LDK, por kjo nuk përcaktohet vetëm nga emri i tij apo nga zëvendësimi i kryetarit të tanishëm. Partisë nuk i duhet vetëm ndërrim brezash, por edhe transformim i kulturës politike dhe i mënyrës së organizimit. Mund të ndërrohen kryetari, nënkryetarët e zëdhënësit, ndërkohë që vendimmarrja, raporti me kundërshtarët e brendshëm dhe përzgjedhja e njerëzve për detyra publike mbeten të pandryshuara. Nëse Rama dëshiron të përfaqësojë një fillim të ri, duhet të paraqesë reforma të qarta, ta hapë partinë për profesionistët dhe të rinjtë, të zbatojë meritokracinë në përzgjedhjen e kandidatëve dhe të sigurojë demokraci të vërtetë në strukturat e saj. LDK-ja duhet gjithashtu t’ua shpjegojë qytetarëve identitetin e vet politik, problemet që synon të zgjidhë dhe dallimet konkrete nga partitë e tjera. Ajo nuk mund të mbështetet përgjithmonë te kujtimet e së kaluarës, pavarësisht rëndësisë së historisë së saj. Historia është themel, por nuk e zëvendëson programin politik. Rama, pra, do të duhej të tregonte se synon më shumë se ndërrimin e një emri me një tjetër dhe se dëshiron të krijojë mënyra të reja pune që e bëjnë partinë më të hapur, demokratike dhe llogaridhënëse ndaj qytetarëve”, thotë Gashi.
Duke folur për garën e mundshme për kryetar, Gashi thotë se konkurrenca demokratike mund t’i shërbejë LDK-së nëse ajo nuk shndërrohet në përplasje personale dhe nëse rezultati pranohet.
“Kandidimi i Ramës mund të shkaktojë përplasje në LDK, pasi gara për udhëheqjen e partisë përfshin jo vetëm ide e programe, por edhe marrëdhëniet ekzistuese të ndikimit dhe pushtetit. Megjithatë, nuk duhet konsideruar çdo kandidaturë e re automatikisht burim konflikti. Demokracia nënkupton përballje idesh; problemi lind kur gara përdoret për ta mënjanuar kundërshtarin. Nëse Rama kandidon, ai duhet të shpjegojë se çfarë ekipi do të formojë, si do të bashkëpunojë me strukturat ekzistuese dhe cilat gabime të udhëheqjes së deritanishme do të korrigjojë. Edhe kundërshtarët e mundshëm duhet ta kuptojnë se një parti nuk mund të kërkojë besimin e publikut nëse e trajton konkurrencën brenda saj si kërcënim. Rreziku kryesor nuk është që disa kandidatë të garojnë për kryetar, por që fituesi ta trajtojë partinë si pronë të vetën dhe humbësit ta përdorin rezultatin për t’u larguar, për të sabotuar udhëheqjen e re apo për të pritur hakmarrjen e radhës. Për të shmangur këtë duhen procedura transparente, kushte të barabarta, debat i hapur për programet dhe garanci që anëtarësia të mos shërbejë thjesht për të miratuar vendime të marra më herët. Uniteti nuk arrihet duke e shtypur mospajtimin, por duke vendosur rregulla që e bëjnë atë të dobishëm për partinë. Një garë e administruar siç duhet mund ta aktivizojë anëtarësinë, ta forcojë organizimin dhe të rikthejë vëmendjen publike. Nëse del jashtë kontrollit, përkundrazi, mund ta dobësojë edhe më shumë LDK-në dhe t’u krijojë qytetarëve përshtypjen se partia merret më shumë me postet e veta sesa me hallet e tyre”, thotë ai për “Bota sot”.
Gashi thekson se Rama duhet të tregojë se mund të vazhdojë të përmbushë detyrat si kryetar i Prishtinës, ndërkohë që ndërton një alternativë politike për të gjithë vendin.
“Rama duhet të kuptojë se detyrimi i tij ndaj Prishtinës nuk humb rëndësinë për shkak të synimeve për të marrë drejtimin e LDK-së. Nëse vendos të kandidojë dhe synon t’i mbajë të dyja funksionet, duhet të shpjegojë si do ta organizojë kohën e punën dhe si do të kujdeset që angazhimi në parti të mos dëmtojë qeverisjen e kryeqytetit. Njëkohësisht, duhet të dëshmojë se përvoja në Prishtinë mund të shërbejë si bazë për një projekt më të gjerë politik. Kryetari i komunës mund të vlerësohet për zhvillimin urban, shërbimet publike dhe menaxhimin e qytetit, ndërsa drejtuesi i një partie kombëtare duhet të ketë përgjigje edhe për ekonominë, arsimin, shëndetësinë, drejtësinë dhe orientimin ndërkombëtar të vendit. Për këtë duhen ekip i aftë, program i realizueshëm dhe mundësi për të fituar besimin në të gjitha komunat. Suksesi në Prishtinë është një nisje me rëndësi, jo prova përfundimtare e aftësive politike. Rama duhet të tregojë se mund ta shndërrojë mbështetjen lokale në një projekt kombëtar që u përgjigjet nevojave të qytetarëve dhe nuk mbështetet vetëm te figura e tij”, thekson Gashi.
Në përmbyllje, analisti thotë se kandidimi i mundshëm i Ramës mund të hapë diskutim për të ardhmen e LDK-së, por ndryshimi i nevojshëm është më i gjerë se gara për postin e kryetarit.
“Nëse Rama vendos zyrtarisht të kandidojë, duhet të ketë mundësi të garojë, ndërsa LDK-ja duhet ta vlerësojë në bazë të programit, ekipit dhe kapacitetit për ta reformuar partinë. Sidoqoftë, e ardhmja e LDK-së nuk është përgjegjësi e një personi të vetëm. Kriza nuk tejkalohet vetëm duke ndërruar kryetarin, por duke ndryshuar mënyrën e zgjedhjes së udhëheqjes, trajtimin e anëtarëve, përzgjedhjen e njerëzve për detyra publike dhe përgjigjen ndaj qytetarëve. Lidershipi i ri duhet të krijojë mekanizma që e bëjnë organizatën më të fortë se individët në krye të saj, në mënyrë që e ardhmja të mos varet nga pritja e një figure që premton shpëtimin e partisë. Nëse kandidatura e Ramës bëhet pjesë e një projekti reformues dhe gara zhvillohet në mënyrë demokratike, ajo mund të ndihmojë në ringjalljen e LDK-së. Nëse synimi kufizohet te posti i kryetarit dhe nuk ndryshojnë organizimi e kultura politike, shpresat për një fillim të ri mund të mos përmbushen. Partitë nuk e humbin të ardhmen vetëm kur pësojnë humbje zgjedhore; rrezikojnë ta humbin atë kur nuk kuptojnë pse kanë humbur dhe nuk përshtaten me pritjet e qytetarëve. Kështu, sfida e LDK-së nuk është vetëm të përcaktojë kush do ta udhëheqë, por edhe të gjejë një mënyrë të re të veprimit politik, të mbështetur në më shumë meritokraci, përgjegjësi dhe besueshmëri publike”, përfundon Eduard Gashi për “Bota sot”.
