Marrëveshja LVV-LDK për presidentin mund t’i hapë rrugë formimit të institucioneve

Mirëkuptimi i arritur mes Lëvizjes Vetëvendosje dhe Lidhjes Demokratike të Kosovës për kandidaturën e Bekim Sejdiut në postin e presidentit mund të zhbllokojë krijimin e institucioneve të reja të Kosovës.

Megjithatë, sipas hulumtuesit të Institutit të Kosovës për Drejtësi, Naim Jakaj, procesi duhet të nisë me rifillimin e seancës konstituive të Kuvendit. Vetëm pas përfundimit të këtij hapi mund të funksionalizohet Legjislatura e 11-të.

Jakaj deklaron për KosovaPress se Avni Dehari, në cilësinë e kryesuesit të seancës konstituive, duhet ta caktojë pa vonesë vazhdimin e saj. Pas konstituimit të Kuvendit, radha do t’i vijë formimit të Qeverisë.

Ai sqaron se Kushtetuta kërkon edhe një kandidaturë tjetër për president, në mënyrë që të mund të thirret seanca e jashtëzakonshme për zgjedhjen e kreut të shtetit.

Sipas tij, partitë politike mund ta vazhdojnë seancën konstituive në çdo moment kur të arrijnë dakordim. Pasi të konstituohet Kuvendi, mund të zgjidhet fillimisht Qeveria ose presidenti, pasi për këtë çështje nuk paraqitet pengesë. Për Qeverinë, afati kushtetues është pesëmbëdhjetë ditë nga momenti kur merret kandidati, ndërsa për presidentin nevojiten dy kandidatë dhe zhvillimi i një seance të jashtëzakonshme.

Sa i përket Bekim Sejdiut, hulumtuesi shprehet i kujdesshëm për ta cilësuar që tani si figurë unifikuese. Sipas tij, një vlerësim i tillë mund të bëhet vetëm pasi Sejdiu ta ushtrojë mandatin.

Jakaj thotë se rëndësi të veçantë do të ketë mënyra se si kandidati do t’i përdorë kompetencat kushtetuese të presidentit. Këto kompetenca, sipas tij, duhet të ndiqen në mënyrë të vazhdueshme, veçanërisht mundësia për t’i kthyer ligjet në Kuvend kur vlerësohet se ato bien ndesh me Kushtetutën.

Ai thekson se përvoja dhe biografia e Sejdiut nuk mjaftojnë për të parashikuar nëse ai do të jetë unifikues, pasi kandidati vjen nga një marrëveshje ndërmjet LVV-së dhe LDK-së. Jakaj shton se Sejdiu mund ta kryejë detyrën me përpikëri dhe në përputhje me Kushtetutën, por sjellja e tij do të mund të vlerësohet vetëm pasi ta marrë mandatin.

Presidenti ka mbi tridhjetë kompetenca dhe mënyra se si ato do të zbatohen duhet të monitorohet çdo ditë, nënvizon Jakaj. Në këtë kuadër, kthimi i një ligji në Kuvend do të jetë një nga treguesit për të parë nëse Kuvendi miraton norma në kundërshtim me Kushtetutën.

Përveç çështjes së kandidaturës, ende nuk është e qartë nëse do të sigurohen votat e nevojshme për zgjedhjen e presidentit. Në dy raundet e para kërkohen tetëdhjetë vota, ndërsa në raundin e tretë kandidati mund të zgjidhet me 61 vota. Megjithatë, në këtë votim duhet të marrin pjesë tetëdhjetë deputetë.

Fillimisht, sipas Jakajt, duhet parë nëse të gjithë deputetët e LDK-së do ta mbështesin marrëveshjen me LVV-në dhe kandidaturën e Sejdiut. Në këtë parti ka deputetë që nuk kanë dashur të përfshihen në bashkëpunim me Lëvizjen Vetëvendosje.

Hulumtuesi vlerëson se duhet të shihet nëse këta deputetë do të përfshihen në vendimin e kryesisë së LDK-së dhe nëse do ta votojnë kandidatin. Po ashtu, mbetet e hapur nëse kryetari i LVV-së, Albin Kurti, do t’i kërkojë LDK-së një zotim me shkrim se ekzistojnë të gjitha nënshkrimet dhe votat e nevojshme.

Jakaj shton se Kurti mund të kërkojë mbështetje edhe nga partitë e tjera, në mënyrë që të mos mbështetet vetëm te kufiri prej tetëdhjetë deputetësh. Ai ka kërkuar më herët që të jenë 85 deputetë dhe tani duhet parë nëse do të sigurohen këto vota.

Më 31 gusht, LVV-ja dhe LDK-ja u pajtuan për emrin e Bekim Sejdiut si kandidat për president të Kosovës.

Ndërkohë, Kuvendi i Kosovës vazhdon të mbetet i pakonstituuar. Në dy përpjekjet e deritanishme nuk është arritur të zgjidhet kryetari i Kuvendit dhe të përmbyllet konstituimi i Legjislaturës së 11-të.

Seanca konstituive mbetet pika kryesore e përplasjes mes partive parlamentare, ndërsa pamundësia për krijimin e institucioneve po e thellon krizën politike në vend. Kryeministri në detyrë, Albin Kurti, ka kërkuar kohë për arritjen e një marrëveshjeje politike, me synimin që të mundësohen konstituimi i Kuvendit dhe formimi i institucioneve të reja. Në anën tjetër, Partia Demokratike e Kosovës dhe Aleanca kanë vijuar aksionet politike për të kërkuar mbajtjen e seancës konstituive.