Humbja e Vuçiqit nuk garanton ndryshim në Serbi, Bosch: Nacionalizmi mund të mbizotërojë dhe të ndikojë Kosovën

Zgjedhjet parlamentare të zhvilluara më 25 tetor në Serbi sollën një ndryshim të rëndësishëm në skenën politike të vendit. Lista e përkrahur nga lëvizja studentore fitoi zgjedhjet, duke i dhënë fund epërsisë së gjatë të kampit të Aleksandar Vuçiqit, i cili e pranoi humbjen. Rezultati ka hapur diskutime për drejtimin e ri politik të Serbisë.

Megjithatë, ndërrimi i shumicës politike nuk do të thotë automatikisht se Beogradi do të ndryshojë qëndrimet e tij, veçanërisht për Kosovën. Normalizimi i marrëdhënieve, nacionalizmi dhe orientimi i politikës së jashtme pritet të mbeten ndër çështjet më të vështira për qeverinë e re.

Ish-ambasadori i Holandës në Kosovë, Robert Bosch, ka komentuar këtë zhvillim për “Bota sot”. Ai thotë se e ka mirëpritur humbjen e Vuçiqit, por nënvizon se ende nuk dihet se çfarë kursi do të ndjekë qeveria e re dhe cilat forca do të kenë ndikimin kryesor brenda saj.

Sipas Boschit, rezultati zgjedhor përbën një zhvillim të rëndësishëm, por nuk është ende provë se Serbia do të orientohet drejt një politike më liberale e më bashkëpunuese, sidomos në marrëdhëniet me jashtë.

“Nuk jam ekspert i vërtetë për Serbinë, por e kam ndjekur nga afër situatën. U gëzova kur pashë se Vuçiqi humbi, por tani duhet parë se çfarë do të bëjë dhe çfarë mund të bëjë qeveria e re, duke qenë se Ana Brnabiqi vazhdon të jetë në krye”, shprehet Bosch.

Ai thekson se pritshmëritë nuk duhet të jenë të mëdha edhe për shkak të përmbajtjes së programit të politikës së jashtme të listës studentore, të cilin e konsideron shumë nacionalist. Për këtë arsye, sipas tij, përcaktuese do të jetë përbërja e kabinetit dhe individët që do të marrin drejtimin e institucioneve kryesore.

“Edhe programi i listës studentore për çështjet e jashtme nuk jepte shumë shpresë; ai ishte ende tepër nacionalist”, deklaron ish-ambasadori holandez.

Bosch shpjegon se e ardhmja politike e Serbisë do të ndikohet kryesisht nga personi që do të zgjidhet kryeministër, nga ministrat e rinj dhe nga pesha që do të kenë figurat liberale përballë përfaqësuesve të nacionalizmit tradicional serb.

“Pra, gjithçka varet kryesisht nga kryeministri dhe ministrat: a do të dominojnë liberalët, apo nacionalistët? Kam frikë se do të ndodhë kjo e dyta”, thotë Bosch.

Fitorja e listës studentore ka shtuar pasigurinë edhe për të ardhmen e raporteve mes Kosovës dhe Serbisë. Ndryshimi i pushtetit në Beograd mund të krijojë hapësirë për një qasje tjetër, por kjo do të varet nga prioritetet e kabinetit të ri dhe gatishmëria e tij për të rishikuar politikat e mëparshme.

Për Kosovën, pyetja kryesore është nëse qeveria e re do të ndërmarrë hapa konkretë drejt normalizimit të marrëdhënieve, apo nëse kundërshtimi ndaj shtetësisë së Kosovës dhe qëndrimet nacionaliste do të vazhdojnë të udhëheqin politikën serbe.

Humbja e Vuçiqit, siç paralajmëron Bosch, nuk mjafton në vetvete për të pritur një kthesë të thellë politike. Përbërja e qeverisë së re, programi i saj dhe vendimet në fushën e politikës së jashtme do të tregojnë se në cilin drejtim do të ecë Serbia.

Rrjedhimisht, mbetet për t’u parë nëse fitorja e lëvizjes studentore do të sjellë një politikë më pragmatike ndaj Kosovës, apo nëse nacionalizmi do të vijojë të përcaktojë marrëdhëniet mes dy vendeve.