Gërmime në Zubin Potok për eshtrat e personave të humbur gjatë konfliktit të Kosovës

Të martën, forcat e rendit në Kosovë kanë nisur punën për zhvarrosje në një fshat të zonës veriore të vendit, ku dyshohet se gjendet një varr masiv me eshtra njerëzish që lidhen me periudhën e luftës së viteve 1998-1999.

Arbnora Luta, zëdhënëse e Prokurorisë Speciale të Kosovës, konfirmoi se operacioni është ndërmarrë me kërkesë të këtij institucioni dhe me lejen e lëshuar nga Gjykata Themelore në Prishtinë.

Sipas informacioneve të mëvonshme të publikuara nga Prokuroria, të arrestuarit e së martës në zonën e Mitrovicës, dy shtetas me iniciale M.J. dhe M.B., dyshohen si të implikuar në këtë çështje krimesh lufte.

“Po zbatohet vendimi gjyqësor për nxjerrjen, ekzaminimin dhe dokumentimin e mbetjeve mortore në një pikë të caktuar në territorin e Komunës së Zubin Potokut,” u shpreh ajo, duke shtuar se është ende herët për të folur për hollësi të tjera për shkak të fazës aktive të gërmimeve.

Në komunikatën e saj, Prokuroria theksoi se i gjithë procesi kryhet në respektim të plotë të aktit gjyqësor dhe standardeve profesionale e ndërkombëtare për identifikimin e viktimave dhe sigurimin e provave, me praninë e trupave përgjegjëse dhe specialistëve të fushës.

Në një periudhë të afërt, institucionet kanë zhvilluar disa herë gërmime në pika të ndryshme, duke zbuluar eshtra që besohet se u takojnë personave të pagjetur nga lufta e fundit në Kosovë.

Statistikat tregojnë se rreth 13 mijë vetë humbën jetën gjatë konfliktit të viteve 1998-1999, ndërsa më shumë se 1500 të tjerë konsiderohen ende të zhdukur. Pjesa më e madhe e të vrarëve ishin shqiptarë të pambrojtur.

Në vitin 2023, Kosova dhe Serbia arritën dakordësi për një Deklaratë të përbashkët mbi personat e humbur, si pjesë e bisedimeve për normalizimin e marrëdhënieve të ndërmjetësuara nga Bashkimi Evropian. Ajo parashikonte akses të pakufizuar në informacione, përfshirë ato të klasifikuara, vënien në dispozicion të dokumenteve thelbësore për sqarimin e fatit të të zhdukurve dhe bashkërendim të punëve nëpërmjet një komisioni të drejtuar nga BE-ja.

Megjithëkëtë, të gjitha këto angazhime mbeten ende në letër, pasi asnjë prej pikave të dakorduara nuk e ka parë zbatimin në praktikë.

Në fillim të këtij viti u organizua takimi inaugurues i Komisionit të Përbashkët për personat e zhdukur gjatë luftës në Kosovë, por ai përfundoi pa ndonjë përparim konkret.