BE: Gjykata Kushtetuese duhet të vendosë për konstituimin e Kuvendit dhe Qeverisë

Bashkimi Evropian deklaroi se është informuar për votimin e së dielës, përmes të cilit u konstituua Kuvendi i Kosovës dhe u formua Qeveria e re, por nënvizoi se vlerësimi për pajtueshmërinë e këtyre veprimeve me Kushtetutën i takon Gjykatës Kushtetuese.

“Jemi në dijeni të votimeve të së dielës, si dhe vendimeve për konstituimin e Kuvendit dhe formimin e Qeverisë. Gjithashtu, jemi në dijeni edhe për kërkesën e paraqitur në Gjykatën Kushtetuese lidhur me kushtetutshmërinë e këtyre vendimeve. I takon Gjykatës Kushtetuese të shprehet për kërkesën e paraqitur”, tha për Radion Evropa e Lirë një zëdhënës i Komisionit Evropian.

Sipas tij, Kosova ka nevojë për institucione “plotësisht të konsoliduara për të çuar përpara reformat dhe për të avancuar në rrugën e integrimit në BE, përfshirë edhe në kuadër të Planit të Rritjes për Ballkanin Perëndimor”.

Gjatë seancës konstituive të së dielës, më 13 shtator, Kuvendi zgjodhi nënkryetarët nga Lidhja Demokratike e Kosovës, komuniteti serb dhe pakicat joserbe. Kryetarja e Kuvendit, Albulena Haxhiu, e shpalli të përfunduar konstituimin e organit ligjvënës, ndonëse nuk ishte zgjedhur nënkryetari që i takon Partisë Demokratike të Kosovës, forcës së dytë politike në vend.

Disa orë pas kësaj, deputetët zhvilluan një seancë të jashtëzakonshme ku miratuan Qeverinë e re të Kosovës, të drejtuar nga Albin Kurti. Në këtë mbledhje nuk morën pjesë PDK-ja, LDK-ja dhe Aleanca, ndërsa të pranishëm ishin vetëm deputetët e Lëvizjes Vetëvendosje të Kurtit dhe përfaqësuesit e komuniteteve joshumicë.

PDK-ja, e cila mungoi në seancën konstituive, e kishte tërhequr më herët kandidaturën e Vlora Çitakut për postin e nënkryetares së Kuvendit, pasi LVV-ja nuk e kishte mbështetur atë në seancën e 11 shtatorit. Më vonë, LVV-ja deklaroi se do ta votonte Çitakun, por PDK-ja nuk u paraqit në seancë.

Në 11 shtator ishte zgjedhur edhe nënkryetari i Kuvendit nga radhët e LVV-së, ndërsa Albulena Haxhiu ishte votuar në krye të Kuvendit gjatë seancës së mëparshme, të zhvilluar më 9 shtator.

Pas këtyre zhvillimeve, PDK-ja iu drejtua Gjykatës Kushtetuese duke kërkuar vendosjen e një mase të përkohshme ndaj Kuvendit të ri. Partia kërkoi që masa të qëndrojë në fuqi deri në shqyrtimin e përputhshmërisë së procesit të konstituimit me Kushtetutën.

Komisioni Evropian konfirmoi gjithashtu se BE-ja është në dijeni të kësaj kërkese dhe përsëriti se vendimi për të i takon Gjykatës Kushtetuese.

Ankesa u dorëzua të hënën në mëngjes nga deputetët e PDK-së, Arian Tahiri dhe Përparim Gruda, së bashku me avokatin Faton Fetahu, në emër të kësaj partie.

Pas paraqitjes së kërkesës, Tahiri u shpreh para mediave se fillimisht duhet të miratohet një masë e përkohshme, “në mënyrë që të mos shkaktohen dëme e situata më të rënda në kuptim juridik dhe institucional”.

Përfaqësuesit e PDK-së pretendojnë se Lëvizja Vetëvendosje, e cila është në pushtet, ka shkelur afatin kushtetues prej 30 ditësh për konstituimin e Kuvendit, si dhe rregullin që parashikon thirrjen e seancës çdo 48 orë deri në përfundimin e këtij procesi.

Në bazë të një aktgjykimi të Gjykatës Kushtetuese të vitit të kaluar, Kuvendi duhet të konstituohet brenda 30 ditësh nga certifikimi i rezultateve. Ky afat skadoi më 7 gusht 2026. /REL