Takimi i fundit mes kryetarit të Lëvizjes Vetëvendosje, Albin Kurti, dhe atij të Lidhjes Demokratike të Kosovës, Lumir Abdixhiku, nuk prodhoi marrëveshje për formimin e institucioneve të reja të Kosovës.
Të lidhura
None found
Bisedimet u mbajtën pak përpara seancës konstituive të Kuvendit të Kosovës, por përfunduan pa ndonjë dakordim konkret. Pas takimit, Kurti tha se “nuk ka marrëveshje”. Zhvillimi ka thelluar pasigurinë politike në vend dhe ende nuk dihet nëse LVV-ja e LDK-ja mund të gjejnë hapësirë për kompromis.
Dështimi i ri ngre pikëpyetje nëse negociatat ndërmjet dy subjekteve kanë mbërritur në një pikë kritike, nëse mungesa e konsensusit politik përbën pengesën kryesore për ngritjen e institucioneve dhe çfarë pasojash mund të ketë Kosova në rast se ngërçi zgjatet.
Duke folur për “Bota sot”, profesori Enver Bytyçi tha se vështirësia nuk qëndron vetëm te pamundësia e LVV-së dhe LDK-së për t’u marrë vesh. Sipas vlerësimit të tij, problem janë edhe ndarjet e brendshme në partinë që drejtohet nga Lumir Abdixhiku.
Bytyçi vlerësoi se takimi i Kurtit me delegacionin e LDK-së nxori në pah interesa të ndryshme brenda kësaj partie, pasi përfaqësuesit e saj, sipas tij, nuk hynë në negociata me një synim të përbashkët.
Profesori e përshkroi atë si takimin e radhës mes shefit të mazhorancës, Albin Kurti, dhe përfaqësuesve të LDK-së: kryetarit Lumir Abdixhiku, nënkryetarit Lutfi Haziri dhe asaj që ai e quajti “kryetarja në hije”, Vjosa Osmani. Sipas Bytyçit, secili prej tyre shkoi me llogaritë e veta personale dhe jo me ato të subjektit që pretendojnë se përfaqësojnë. Ai tha se Abdixhiku duhet të ketë interes për bisedime dhe për gjetjen e një konsensusi rreth krijimit të institucioneve shtetërore, ndërsa Vjosa dhe Luta, secili në mënyrën e vet, kanë shkuar për të kërkuar postin e kryetarit të shtetit. Në vlerësimin e tij, ata e shoqëruan kryetarin de jure sepse nuk kanë besim tek ai.
Bytyçi ngriti gjithashtu çështjen nëse LDK-ja kishte përgatitur, përpara takimit, një platformë të përcaktuar për dialogun me Vetëvendosjen dhe për kushtet e një bashkëqeverisjeje të mundshme.
Ai tha se publiku nuk ishte informuar para takimit nëse Lidhja Demokratike kishte hartuar një platformë të posaçme për bisedimet dhe konsensusin që do të kërkonte në to. Sipas tij, askush nuk i njeh parimet që LDK-ja ka vendosur si kushte për të qeverisur së bashku me Kurtin. Bytyçi kujtoi se në publik të dyja partitë konsiderohen shumë të ndryshme për sa u përket programeve dhe alternativave politike: LDK-ja është konservatore, kurse LVV-ja socialdemokrate, domethënë liberale. Ai shtoi se opinioni publik duhej të dinte kërkesat programore të LDK-së për një qeverisje të përbashkët me Vetëvendosjen, por tha se njihen zero kërkesa.
Në këndvështrimin e profesorit, pa një platformë të qartë, negociatat duken më shumë si përpjekje për përfitime personale sesa si një proces që synon ndërtimin e institucioneve.
Bytyçi deklaroi se tre përfaqësuesit e ish-partisë së Rugovës shkuan në takimin e së martës për pazare dhe jo për interesat e Kosovës. Sipas tij, kjo ishte e pritshme, sepse LDK-ja ka qenë, është dhe mbetet e ndarë. Ai i cilësoi 172 votat me të cilat Abdixhiku u rizgjodh kryetar partie si dëshmi të përçarjes, për shkak se 152 të tjera ishin kundër. Profesori tha se kundërshtarët e kanë të vështirë t’i bashkohen alternativës së kryetarit të rizgjedhur dhe se kjo gjendje e ka dobësuar Abdixhikun edhe përballë pjesës që e mbështet. Sipas tij, mbështetësit e shohin kryetarin si të dobët dhe mund t’i ushtrojnë më lehtë presion të shtuar. Ai e lidhi këtë trysni me faktin se shumë prej tyre e kanë votuar për interesat e veta, të cilat nuk kanë të bëjnë as me programin e Lidhjes Demokratike dhe as me Kosovën, por me postet që mund të marrin nga një marrëveshje eventuale me Kurtin.
Duke analizuar mundësinë e një koalicioni LVV-LDK, Bytyçi paralajmëroi se ndasitë në LDK e vështirësojnë krijimin e një partneriteti të qëndrueshëm dhe e dobësojnë perspektivën e një marrëveshjeje afatgjatë.
Ai rikujtoi se bisedimet kishin filluar përpara mbajtjes së Kuvendit të LDK-së. Sipas interpretimit të tij, ata që votuan Abdixhikun e mbështetën automatikisht edhe bashkëqeverisjen me LVV-në, ndërsa ata që dolën kundër tij kundërshtojnë edhe këtë bashkëqeverisje. Në rrethana të tilla, Bytyçi e konsideroi shumë të vështirë ngritjen e një koalicioni të qëndrueshëm mes dy partive. Ai tha se përkrahësit e qeverisjes së përbashkët llogarisin pjesën e “tortës” që do të fitojnë në koalicion, ndërsa kundërshtarët rrisin presionin që të mos arrihet konsensus.
Sipas profesorit, Abdixhiku gjendet kështu mes dy zjarreve: nga njëra anë janë “besnikët” e tij që kërkojnë pushtet dhe karrige, kurse nga ana tjetër kundërshtarët e shumtë brenda partisë. Bytyçi tha se ai nuk e ka fuqinë për të vendosur, megjithëse interesi i tij personal është të hyjë në bashkëqeverisje me LVV-në, në mënyrë që të konsolidohet te shumica e dobët e përkrahësve të vet. Mirëpo, sipas tij, këtë nuk ia lejojnë kërkuesit e posteve, përfshirë ata që synojnë pozitën e presidentit. Ai shtoi se duket që këtë post nuk e kërkon vetëm Vjosa Osmani, por edhe Lutfi Haziri. Për sa kohë që nuk e zgjidh konfliktin me vetveten, sipas Bytyçit, LDK-ja nuk ka mundësi ta zhbllokojë formimin e institucioneve.
Profesori vlerësoi gjithashtu se pranimi i përsëritur i LDK-së për t’u ulur në bisedime me Kurtin e ka ekspozuar këtë parti ndaj një presioni të madh nga publiku.
Ai tha se fakti që përfaqësuesit e LDK-së pranuan për të disatën herë të dialogojnë me Kurtin e vendos partinë në pozitë të vështirë. Sipas tij, publiku sheh se LVV-ja, si fituese, është e gatshme të qeverisë me Lidhjen Demokratike, por kjo e fundit nuk ka konsensus për një hap të tillë. Për këtë arsye, LDK-ja është kthyer sërish në shënjestër të fajësimit. Bytyçi paralajmëroi se qytetarët do ta kuptojnë mungesën e gatishmërisë së saj si përpjekje për të siguruar pozita në pushtet dhe jo si vullnet për t’i dhënë vendit institucione të qëndrueshme.
Në analizën e tij, Bytyçi u ndal edhe te ftesat që Kurti u ka bërë PDK-së dhe AAK-së për bisedime, duke nënvizuar se pozicionet e dy subjekteve për një qeverisje të përbashkët me LVV-në tashmë njihen.
Ai tha se Kurti ka ftuar për negociata edhe dy partitë e tjera shqiptare parlamentare, PDK-në dhe AAK-në, shumica e të cilave janë kundër bashkëqeverisjes me të. Bytyçi deklaroi se nuk mund të thotë nëse Serbia ka apo jo ndonjë rol në këtë çështje, sigurisht nëpërmjet Richard Grennell. Ai shtoi se kësaj here Abdixhiku u kritikua nga “batonët”, nga pozitat e Grennellit, për shkak se iu përgjigj ftesës së Kurtit.
Në përfundim, profesori kërkoi që vëmendja kryesore të përqendrohet te formimi i institucioneve të reja dhe kapërcimi i krizës politike.
Bytyçi tha se më e rëndësishmja është ngritja e institucioneve dhe kujtoi se seanca plenare nis të enjten. Ai nuk beson se votimi i qeverisë së re do të ndodhë gjatë kësaj jave, ndërsa nesër, sipas tij, mund të zgjidhen vetëm kryesia dhe kryetari i parlamentit. Për këtë arsye, e shtuna dhe e diela duket se do të shfrytëzohen për bisedime të tjera. Profesori theksoi se kësaj radhe Kosova duhet patjetër t’i ketë presidentin dhe qeverinë e re, ndërsa mbetet për t’u parë nëse kjo do të realizohet. Ai tha se zhvillimet e së martës tregojnë se procesi nuk është i lehtë, pasi mungon konsensusi, ndonëse ai mund të arrihet brenda një minute nëse përmbushen dëshirat personale të politikanëve. Bytyçi e cilësoi këtë të turpshme, duke e mbyllur kështu prononcimin për “Bota sot”.
