Partia Demokratike e Kosovës (LDK) ka deklaruar se do të bashkëpunojë me Lëvizjen Vetëvendosje (LVV), fituesen e zgjedhjeve të 7 qershorit, me synim arritjen e një marrëveshjeje që do të mundësonte krijimin e institucioneve të reja. Megjithatë, vëzhguesit mbeten skeptikë nëse kjo do të sillte zgjidhje, duke vënë në dukje përçarjet e brendshme në partinë e udhëhequr nga Lumir Abdixhiku.
Të lidhura
None found
Nënkryetari i LDK-së, Lufti Haziri, në një deklaratë për Radion Evropa e Lirë, tha se gjatë kuvendit partiak të 30 korrikut u arrit dakordësia që subjekti të angazhohet në bashkëpunim me partinë e kryeministrit në detyrë, Albin Kurti, për ngritjen e institucioneve.
Haziri theksoi se në parim janë pajtuar dhe kuvendi konfirmoi se LDK do të marrë pjesë në procesin e bashkëpunimit për ndërtimin e institucioneve, duke kontribuar për të shmangur mundësinë e zgjedhjeve të tjera në Kosovë.
Negociatat mes LDK-së dhe LVV-së u ndërprenë më 15 korrik, për shkak se një pjesë e zyrtarëve të LDK-së kërkuan shkarkimin e kryetarit Abdixhiku, pas pakënaqësisë me rezultatin zgjedhor. Edhe pse Abdixhiku i mbijetoi mocionit për shkarkim, dallimet dhe mospajtimet brenda partisë, të dëshmuara nga votimi pro dhe kundër tij, janë evidente, sipas zyrtarëve të lartë të LDK-së dhe njohësve të skenës politike.
Arritja e unitetit në LDK për një qëndrim të përbashkët të 18 deputetëve të saj mbi një marrëveshje të mundshme me LVV-në mbetet sfidë, veçanërisht pasi në mesin e tyre ka edhe ata që votuan për shkarkimin e Abdixhikut.
Ushtruesja e detyrës së presidentes, Albulena Haxhiu, pas takimit të së premtes me përfaqësuesit e partive politike parlamentare, e cilësoi lajm të mirë paralajmërimin e Abdixhikut për heqjen e pezullimit të bisedimeve për institucionet. Ajo theksoi se është shumë e rëndësishme që këto takime të vazhdojnë për të përmbyllur konstituimin e institucioneve të dala nga zgjedhjet e 7 qershorit.
Haxhiu kërkoi që takimet të thirren dhe të zhvillohen me përpjekje maksimale dhe seriozitet, për të arritur një marrëveshje që do të siguronte konsensusin për zgjedhjen e presidentit ose presidentes. Sipas saj, është thelbësore që këto takime të vijojnë sa më shpejt.
Megjithatë, një marrëveshje mes LVV-së dhe LDK-së ende nuk duket në horizont, pavarësisht se kanë mbetur më pak se një javë deri në seancën konstituive të Kuvendit të Kosovës, e caktuar më 6 gusht. Me konstituimin e Kuvendit, nisin afatet për formimin e qeverisë së re dhe zgjedhjen e presidentit, për të cilin deputetët e legjislaturës së re kanë 60 ditë afat nga dita e konstituimit për të votuar kreun e ri të shtetit.
Haziri pohoi se LDK-ja mund t’i mbyllë të gjitha çështjet parimore brenda 24 orësh. Kuvendi i LDK-së, ku delegatët i dhanë besimin Abdixhikut për të vazhduar në krye, nxori në pah qartësisht divergjencat e brendshme: 170 delegatë votuan për vazhdimin e mandatit të tij, 152 e kundërshtuan dhe 5 abstenuan.
Sipas Hazirit, pavarësisht këtyre divergjencave, LDK tani përballet me ofertën e LVV-së për bashkëpunim. Ai kujtoi parimet e LDK-së për një marrëveshje: një marrëveshje gjithëpërfshirëse për të gjitha institucionet (Kuvend, Qeveri, Presidencë) ose asnjë; agjendë shtetërore, politika sektoriale, programe qeverisëse, interesi i vendit dhe ndarja e përgjegjësive. Ai tha se këto parime e bashkojnë grupin parlamentar dhe se kuvendi ka kërkuar që kjo e drejtë të ushtrohet deri në fund, ndërsa mënyra e përmbushjes së kërkesës tani është çështje negociatash me LVV-në.
Haziri shtoi se që nga takimi i parë formal mes Kurtit, Abdixhikut dhe ish-presidentes Vjosa Osmani më 10 korrik, LVV-ja është në dijeni të këtyre parimeve dhe tani radha i takon asaj të tregojë nëse i pranon. Në rast pajtimi, uniteti i grupit parlamentar të LDK-së mund të sigurohet përmes bashkëpunimit të brendshëm. Ai shprehu besimin në pjekurinë politike të grupit për të mbështetur vendimet e kryetarit.
Njohësit e zhvillimeve politike thonë se zhvillimet e fundit në LDK dhe pozicionimi i partive në përgjithësi nuk japin sinjale premtuese për formimin e institucioneve të reja. Rezultati i ngushtë i votimit për Abdixhikun rikonfirmon çarje të thella mes dy taborëve, gjë që e vështirëson ose e bën të pamundur funksionimin normal të partisë dhe çdo strategji negociuese me LVV-në.
Analisti Rrahman Paçarizi, profesor i gazetarisë në Universitetin e Prishtinës, deklaroi për Radion Evropa e Lirë se deklarata e Hazirit se LDK do të shkojë drejt marrëveshjes nëse LVV respekton parimet e saj nuk e sqaron situatën, por më shumë shërben për të ndërtuar narrativën se LDK nuk është bllokuese e institucioneve. Sipas tij, ky veprim është i kushtëzuar, pasi partitë, përfshirë LVV-në, ende ndërtojnë narrativa për fajtorët e mosformimit të institucioneve. Paçarizi mendon se as LDK e as partitë e tjera nuk do të deklarohen kundër krijimit të institucioneve, por sheh pak gjasa që Abdixhiku dhe tabori i pakënaqur të gjejnë një formulë për qëndrim të përbashkët të 18 deputetëve.
Ai thekson se mundësitë për marrëveshje nuk janë shteruar plotësisht, por ajo do të varet nga vullneti dhe serioziteti i Albin Kurtit. Megjithatë, ai mbetet skeptik për formimin e institucioneve edhe nëse arrihet marrëveshja, pasi nyja e problemit është zgjedhja e presidentit. Në dy raundet e para nevojiten 80 vota, ndërsa në raundin e tretë mjaftojnë 61 vota në Kuvendin 120-vendësh. LVV ka 53 deputetë dhe mund të mbështetet nga 9-10 deputetë të komuniteteve joshumicë. Duke shtuar 18 deputetët e LDK-së, mund të arrihet numri 80, por është shumë e vështirë të sigurohen të gjitha votat e LDK-së për një zgjidhje jo maksimale për ta; sipas Paçarizit, as zgjidhjet më optimale nuk do të funksiononin.
Edhe analisti Artan Muhaxhiri thekson se konfliktet brenda LDK-së tregojnë se asnjë marrëveshje me LVV-në nuk do të ketë mbështetjen e të 18 deputetëve. Sipas tij, minimumi i mungojnë gjashtë ose shtatë deputetë, ndaj Abdixhiku duhet të ndryshojë rrënjësisht qasjen ndaj deputetëve të pakënaqur dhe figurave të rëndësishme që kundërshtojnë lidershipin e tij. Mirëpo, Muhaxhiri nuk pret një ndryshim të tillë dhe arrin në përfundimin se, duke marrë parasysh edhe fakte të tjera, opsioni i vetëm mbeten zgjedhjet e reja, pasi me këtë klimë politike është e pamundur të sigurohen 80 vota, çelësi për zgjidhjen e problemeve dhe shmangien e zgjedhjeve.
Nëse partitë nuk arrijnë ujdi për presidentin, vendi do të shkojë përsëri në zgjedhje. Këto do të ishin zgjedhjet e dyta të shkaktuara nga mungesa e konsensusit për kreun e shtetit dhe të katërtat që nga shkurti i vitit 2025. / REL
