Divizioni i Parë i Këmbësorisë së Ushtrisë Amerikane ka marrë drejtimin e forcave të NATO-s në lindje të Kosovës, duke mbyllur periudhën mbi njëdekadëshe gjatë së cilës këtë përgjegjësi e mbajtën njësitë e Gardës Kombëtare amerikane. Në këto vite, ato punuan së bashku me aleatët e NATO-s dhe institucionet vendore për sigurinë dhe lëvizjen e lirë.
Dorëzimi i autoritetit u zhvillua më 12 tetor në kampin Bondsteel. Ekipi Luftarak i Brigadës së 53-të të Këmbësorisë së Gardës Kombëtare të Floridës ia kaloi Divizionit të Parë të Këmbësorisë së Ushtrisë Amerikane përgjegjësinë për Komandën Rajonale-Lindje të Forcës së Kosovës, KFOR.
Të lidhura
None found
Për mbylljen e kësaj etape të pranisë amerikane në operacionin paqeruajtës të NATO-s në Kosovë shkruan Eupolitics, ndërsa lajmin e transmeton “Bota sot”. Ushtria Amerikane sqaroi në njoftimin e saj se transferimi i komandës përfundon drejtimin e pandërprerë nga Garda Kombëtare, të nisur në vitin 2015.
Në periudhën 2003–2015, përgjegjësia për sektorin lindor të KFOR-it kalonte me rotacion ndërmjet formacioneve të Gardës Kombëtare dhe njësive në shërbim aktiv të Ushtrisë Amerikane. Prej vitit 2015 deri në tetor të vitit 2026, komanda në nivel brigade u drejtua vetëm nga Garda Kombëtare.
Rotacioni i fundit nisi në shkurt të vitit 2026, kur misionin e mori Brigada e 53-të e Këmbësorisë së Gardës Kombëtare të Floridës. E komanduar nga koloneli Sam Sargeant, ajo drejtoi afërsisht 1.400 pjesëtarë që vinin nga 12 vende të NATO-s dhe shtete partnere.
Me kalimin e komandës nga Sargeant në tetor, Divizioni i Parë i Këmbësorisë u rikthye në Kosovë. Pikërisht ky formacion kishte sjellë në vend trupat e para tokësore të Shteteve të Bashkuara në vitin 1999.
Misioni i KFOR-it nën udhëheqjen e NATO-s u krijua në qershor të vitit 1999, pas përfundimit të luftës në Kosovë, duke u mbështetur në Rezolutën 1244 të Këshillit të Sigurimit të Kombeve të Bashkuara.
Shtetet e Bashkuara kanë qenë në krye të strukturës që sot quhet Komanda Rajonale-Lindje që prej krijimit të misionit. Në përbërjen e saj janë disa komponentë shumëkombësh: një batalion manovrues, një batalion joushtarak, një njësi aviacioni dhe elemente të mbështetjes logjistike.
Angazhimi i Gardës Kombëtare në KFOR dokumentohet të paktën që në vitin 2001, me dislokimin në Kosovë të një njësie nga Pensilvania. Më pas, në korrik të vitit 2003, Divizioni i 28-të i Këmbësorisë u bë formacioni i parë i Gardës Kombëtare që drejtoi Brigadën Shumëkombëshe-Lindje, siç quhej atëherë struktura e njohur edhe si Task Forca Falcon.
Pas tij, drejtimin e misionit e morën gjithashtu formacione të Gardës Kombëtare nga Virxhinia, Teksasi, Indiana dhe Kalifornia.
Në të gjitha këto rotacione, pjesëtarët amerikanë vepruan përkrah aleatëve të NATO-s dhe forcave partnere, me synimin që çdo qytetar në Kosovë të jetonte në një mjedis të sigurt e të qëndrueshëm dhe të gëzonte lirinë e lëvizjes.
Gjenerallejtënant Jonathan Stubbs, drejtor i Gardës Kombëtare të Ushtrisë Amerikane, deklaroi se roli i ushtarëve të saj kishte shkuar përtej mbështetjes së KFOR-it, pasi ata kishin kontribuar edhe në formësimin e vetë misionit.
Sipas Stubbs, mënyra e drejtimit, bashkëpunimet e krijuara dhe angazhimi për stabilitetin e kanë bërë më të fortë praninë e NATO-s në Kosovë, duke u lënë një trashëgimi atyre që marrin përsipër vazhdimin e detyrës.
Veprimtaria e ushtarëve amerikanë ndër vite nuk përbëhej vetëm nga patrullimet apo operacionet e sigurisë. Ata kontribuuan në ngritjen e kapaciteteve të Forcës së Sigurisë së Kosovës, punuan me Policinë e Kosovës kundër veprimtarive të paligjshme dhe zhvilluan kontakte me drejtues të komuniteteve për të dalluar shqetësimet që mund të nxisnin tensione.
Në vitin 2010, në misionin e sektorit lindor shërbenin rreth 800 ushtarë amerikanë nga Dakota e Veriut dhe 13 shtete e territore të tjera. Krahas tyre ishin të angazhuara edhe trupa nga Shqipëria, Greqia, Polonia, Rumania, Turqia dhe Ukraina.
Krahas angazhimeve të sigurisë, pjesëtarët e misionit organizuan veprimtari civile-ushtarake, programe edukimi shëndetësor, mësimdhënie të anglishtes dhe projekte infrastrukturore. Në njërën prej nismave u përfshinë shkollat e gjashtë fshatrave të komunës së Kaçanikut, nxënësit e të cilave shkëmbyen video me bashkëmoshatarë në shtetin amerikan të Dakotës së Veriut.
Një ristrukturim i kryer nga NATO-ja në vitin 2019 e shndërroi komandën lindore të KFOR-it në Komandën Rajonale-Lindje. Në të u përfshinë edhe ekipet e monitorimit dhe ndërlidhjes me komunitetet, të ngarkuara me takime me banorë e udhëheqës vendorë, evidentimin e shqetësimeve dhe vëzhgimin e tensioneve në terren.
Një ndërhyrje urgjente në veri të Kosovës gjatë vitit 2022 ilustroi edhe rolin e kapaciteteve mjekësore amerikane. Një ekip evakuimi mjekësor përdori helikopterin UH-60 Black Hawk për të dërguar nga kampi Nothing Hill në një spital të Prishtinës një ushtar që kërkonte trajtim të menjëhershëm. Fluturimi mori afërsisht 20 minuta, kundrejt më shumë se 90 minutave që do të nevojiteshin për transportin tokësor.
Në vitin 2025, pjesëtarë të Gardës Kombëtare të Oregonit patrulluan së bashku me Policinë e Kosovës në veri të vendit. Këto patrullime synonin të pengonin veprimtaritë e paligjshme dhe të ruanin sigurinë.
Duke shpjeguar angazhimin e tyre, togeri amerikan Mario Campbell ishte shprehur se detyra përqendrohej te mbështetja, vëzhgimi dhe krijimi i besimit. Ai kishte sqaruar se ushtarët nuk ndodheshin aty për të marrë drejtimin, por për të bashkëpunuar krah Policisë së Kosovës.
Edhe pas largimit nga drejtimi i Komandës Rajonale-Lindje, Garda Kombëtare do të mbetet pjesë e misionit. Kontributi i saj do të vijojë përmes personelit dhe njësive të angazhuara në disa kapacitete mbështetëse.
Në përmbyllje të rotacionit të fundit të Gardës Kombëtare, koloneli Sargeant vuri në dukje se rezultatet e operacioneve nuk janë treguesi i vetëm i ndikimit të misionit. Ai e lidhi këtë ndikim edhe me marrëdhëniet e besimit të krijuara me komunitetet.
Sargeant u shpreh se, edhe shumë kohë pasi dokumentacioni i patrullimeve të jetë vendosur në arkiv, vlerësimi i vërtetë i punës së tyre do të mbetet besimi që kanë arritur të ndërtojnë.
Ai theksoi gjithashtu se prania e dukshme, por e qetë, e ushtarëve amerikanë, së bashku me partnerët ndërkombëtarë, ka kontribuuar në ruajtjen e paqes në periudhat kur janë shfaqur tensione lokale.
Në përfundim, Sargeant tha se kontributi i tyre nuk ishte kufizuar te shmangia e konfliktit. Sipas tij, ata kishin ndihmuar të krijohej siguria dhe qëndrueshmëria e nevojshme që familjet të vijonin përditshmërinë pa frikë, dhe pikërisht kjo përbënte trashëgiminë që po linin pas.
