Bashkimi Evropian ka njoftuar një investim prej 525 milionë eurosh për startup-et evropiane që merren me projektimin e mikroçipave, me synimin për të zhvilluar industrinë vendase dhe për të pakësuar varësinë nga prodhuesit jashtë Evropës.
Komisioni Evropian prezantoi të mërkurën European Chip Design Platform, një platformë që do t’u japë kompanive të reja akses në mjete për projektimin e mikroçipave, pronësi intelektuale dhe kapacitete prodhuese. Në kuadër të saj, grantet mund të arrijnë deri në 16 milionë euro.
Të lidhura
None found
Nisma është pjesë e Aktit Evropian për Çipat dhe do të fokusohet kryesisht te startup-et në fazat e hershme, si edhe te ndërmarrjet e vogla dhe të mesme që përballen me shpenzime të larta për të shndërruar idetë në produkte të gatshme për treg.
Projektimi përbën një prej fazave më të rëndësishme të zinxhirit të gjysmëpërçuesve, pasi aty zhvillohet një pjesë e madhe e inovacionit teknologjik. Megjithatë, kompanitë evropiane zënë aktualisht më pak se 1% të të ardhurave globale në këtë segment.
Sipas mediave të huaja, qëllimi i programit është të krijojë një brez të ri kompanish konkurruese evropiane në një industri ku prania e kontinentit mbetet shumë e kufizuar.
Komisioni Evropian e konsideron këtë dobësi një pengesë për strategjinë e përgjithshme të BE-së në sektorin e mikroçipave. Zyrtarët evropianë argumentojnë se ndërtimi i kapaciteteve të reja prodhuese nuk mund të jetë i qëndrueshëm pa një kërkesë të mjaftueshme, e cila duhet të mbështetet edhe nga kompanitë evropiane që projektojnë çipat.
“Platforma Evropiane e Projektimit u jep startup-eve dhe ndërmarrjeve të vogla dhe të mesme mbështetjen që u nevojitet për të kapërcyer pengesat dhe për t’i kthyer idetë e tyre inovative në mikroçipa”, deklaroi Henna Virkkunen, zëvendëspresidente ekzekutive e Komisionit Evropian për Sovranitetin Teknologjik, Sigurinë dhe Demokracinë.
Virkkunen tha se Evropa po përpiqet t’i shndërrojë objektivat për sovranitet teknologjik në hapa konkretë, jo vetëm përmes politikave dhe premtimeve, por edhe duke investuar në zhvillimin e industrisë.
Roli i Evropës në tregun global të mikroçipave është dobësuar prej vitesh. Përmes Aktit Evropian për Çipat, BE-ja synon të arrijë 20% të prodhimit botëror të gjysmëpërçuesve deri në vitin 2030, nga rreth 9% në vitin 2020.
Gjykata Evropiane e Audituesve, megjithatë, vlerësoi në një raport të publikuar gjatë vitit 2025 se ky objektiv ka shumë pak gjasa të përmbushet.
Industria globale e mikroçipave vijon të dominohet nga një numër i kufizuar kompanish dhe shtetesh. TSMC, kompania me bazë në Tajvan, prodhon aktualisht rreth shtatë nga çdo dhjetë mikroçipa që prodhohen për kompani të tjera.
Mikroçipat më të avancuar, të përdorur në sistemet e inteligjencës artificiale dhe në telefonat inteligjentë të gjeneratës së fundit, prodhohen pothuajse tërësisht në Tajvan dhe Korenë e Jugut. Për këtë arsye, SHBA-ja, Evropa dhe Japonia po punojnë për zgjerimin e kapaciteteve të tyre, me synim uljen e varësisë nga këto tregje.
Mbështetësit e Aktit Evropian për Çipat thonë se ai ka ndihmuar në krijimin e një baze të re për ringritjen e sektorit, pas dy dekadash rënieje të industrisë evropiane.
Ndryshe nga përpjekjet që përqendrohen vetëm te ndërtimi i fabrikave, platforma e re synon të forcojë hallkën e projektimit. Përmes saj, BE-ja kërkon të krijojë kërkesë dhe ekspertizë brenda Evropës.
Strategjia synon në tërësi të konsolidojë ekosistemin evropian të gjysmëpërçuesve, t’i bëjë zinxhirët e furnizimit më të qëndrueshëm përballë krizave dhe të kufizojë varësinë teknologjike nga vendet e tjera.
