Demokratët dolën fitues në zgjedhjet e mesmandatit në Shtetet e Bashkuara dhe morën kontrollin e Kongresit, duke i dhënë një goditje të rëndë Partisë Republikane të presidentit Donald Trump.
Rezultati u interpretua si shprehje e pakënaqësisë me administratën Trump dhe politikat që ajo ka ndjekur gjatë dy viteve të fundit. Humbjet e partisë së presidentit në detyrë nuk janë të pazakonta në zgjedhjet e mesmandatit, por përmasat e kësaj humbjeje kanë ngritur pikëpyetje për të ardhmen politike të republikanëve. Një analizë e BBC-së veçon pesë faktorë që ndikuan në rezultat.
Të lidhura
None found
I pari lidhet me ekonominë. Inflacioni dhe shtrenjtimi i ushqimeve, karburantit dhe energjisë rënduan buxhetet e familjeve amerikane. Sipas sondazheve të cituara në analizë, 79% e votuesve thanë se inflacioni u kishte sjellë vështirësi të moderuara ose të mëdha gjatë vitit të fundit.
Mbi 60% e të anketuarve i lidhën çmimet më të larta me politikat e presidentit Trump. Pakënaqësia ekonomike bëri që një pjesë e elektoratit të ndryshonte zgjedhje dhe të votonte këtë herë për demokratët.
Faktori i dytë ishte lufta me Iranin, të cilën SHBA-ja dhe Izraeli e nisën në shkurt. Konflikti, së bashku me mbylljen efektive të Ngushticës së Hormuzit nga Teherani, trazoi tregjet ndërkombëtare të energjisë dhe rriti çmimet e karburanteve.
Ndërhyrja ushtarake nuk gëzonte mbështetje te një pjesë e madhe e amerikanëve: rreth 63% e të anketuarve mendonin se SHBA-ja kishte gabuar me vendimin për të ndërhyrë kundër Iranit.
Një tjetër arsye ishte mënyra si demokratët e zhvilluan fushatën. Kandidatët e tyre u përqendruan te kostoja e jetesës, kujdesi shëndetësor dhe korrupsioni, çështje që preknin drejtpërdrejt votuesit. Në Teksas, James Talarico tërhoqi vëmendje me mesazhin e tij, ndërsa në Karolinën e Jugut ish-pediatrja Annie Andrews vuri në qendër problemet e sistemit shëndetësor.
Në Michigan, Abdul El-Sayed e ndërtoi mesazhin kryesor rreth nevojës për të luftuar ndikimin e parave në politikë. Ndërkohë, disa kandidatë republikanë u kritikuan për fushata të dobëta që nuk u kushtonin vëmendje të mjaftueshme problemeve konkrete të votuesve.
Faktori i katërt ishte pakënaqësia me vetë presidentin Trump, e cila rëndoi mbi kandidatët republikanë. Votuesit ia atribuonin drejtpërdrejt Shtëpisë së Bardhë përgjegjësinë për rritjen e çmimeve dhe luftën me Iranin. Vlerësimet për presidentin kishin rënë edhe mes votuesve republikanë.
Trump kërkoi që zgjedhjet të shiheshin si një votë mbështetjeje për të, duke u bërë thirrje qytetarëve ta përfytyronin emrin e tij në fletën e votimit. Megjithatë, kjo qasje duket se dha rezultatin e kundërt.
Faktori i pestë lidhet me ndryshimin e preferencave të votuesve afroamerikanë. Në zgjedhjet presidenciale të vitit 2024, Trump kishte marrë më shumë mbështetje nga këto komunitete sesa në zgjedhjet e mëparshme, por në votimin e fundit kjo prirje duket se u përmbys.
Demokratët fituan gjithashtu në të tria distriktet e Dhomës së Përfaqësuesve me shumicë hispanike përgjatë kufirit të Teksasit me Meksikën.
