Rregullatorët e Bashkimit Evropian po verifikojnë nëse grupe të huaja po përfitojnë nga trazirat dhe dhuna në Francë e vende të tjera evropiane, duke përdorur fushata të koordinuara dezinformimi në rrjetet sociale.
Zyrtarë të sigurisë, të cituar nga Financial Times, kanë vënë në dukje se llogari të lidhura më herët me propagandën pro-ruse dhe grupime të ekstremit të djathtë kanë publikuar pamje të dhunshme. Kjo ka shtuar shqetësimin se shpërndarja e videove mund të nxisë tensionet dhe të sjellë më shumë kaos.
Të lidhura
None found
Dyshimet për ndikim të mundshëm nuk kufizohen te Rusia; ekspertët kanë përmendur edhe Iranin dhe Algjerinë. Deri tani, megjithatë, nuk janë paraqitur prova konkrete se këto vende kanë nxitur drejtpërdrejt dhunën në terren apo kanë ndikuar në mënyrë të konsiderueshme në rrjedhën e ngjarjeve.
Një zyrtar i Bashkimit Evropian tha se synimi është të kuptohet shkalla e bashkëpunimit të platformave. Ai paralajmëroi se ato nuk duhet të lejojnë që algoritmet të shtojnë shtrirjen e fushatave të mundshme të dezinformimit.
David Colon, studiues në Sciences Po dhe ekspert për dezinformimin, tha se ndikues të afërt me Kremlinin kanë përhapur narrativa të rreme rreth ngjarjeve. Ai përmendi operacionin rus Storm-1516, të njohur për manipulimin e informacionit, dhe rrjetin e ndikimit Matryoshka.
Colon shtoi se ndikuesit pro-rusë nuk i kanë nisur protestat dhe as nuk kanë përcaktuar mënyrën se si janë zhvilluar ato.
Qeveria franceze dhe autoritete të tjera u kanë kërkuar agjencive të inteligjencës të hetojnë nëse persona me lidhje ruse kanë pasur rol më të drejtpërdrejtë në nxitjen e dhunës në Paris dhe në qytete të tjera të mëdha.
Një zyrtar i lartë i inteligjencës evropiane deklaroi se deri më tani nuk ka prova konkrete për provokime të drejtpërdrejta nga agjentë rusë. Sipas tij, aktiviteti i zbuluar duket se zhvillohet kryesisht në internet dhe pason ngjarjet në terren, ndërsa hetimet në Francë janë ende në fazat fillestare.
Financial Times raportoi për një video të protestuesve që ndezin fishekzjarrë, e cila u postua në X dhe arriti afro gjashtë milionë shikime. Pamjet u paraqitën si të filmuara në Francë, por në fakt ishin nga protestat e vitit 2024 në Tbilisi, Gjeorgji.
Ky rast ilustron se si pamjet e vjetra ose të regjistruara në vende të tjera mund të paraqiten si ngjarje të tanishme, duke krijuar përshtypje të rreme dhe duke rritur tensionet në internet.
Sipas shërbimit diplomatik të BE-së, në Evropën kontinentale Franca është vendi i dytë më i shënjestruar nga operacionet e dezinformimit të sponsorizuara nga shtete, pas Ukrainës.
Në vitin 2023, persona të dyshuar për lidhje me Rusinë vizatuan yje të Davidit në ndërtesa në Paris. Viginum, agjencia franceze që lufton ndërhyrjet e huaja digjitale, vlerësoi se qëllimi i operacionit ishte nxitja e përçarjes në shoqërinë franceze.
Ekspertët kanë shprehur shqetësime edhe për operacione të mundshme ndikimi që mund të lidhen me Iranin dhe Algjerinë.
Si shembull, Colon përmendi Shahin Khazamin, ndikues franko-iranian që ka publikuar video nga protestat në Francë, mes tyre pamje ku policia ushtron dhunë ndaj protestuesve. Një video e tij në X ka marrë rreth katër milionë shikime.
Khazami i ka hedhur poshtë kategorikisht akuzat se punon si agjent i një shteti të huaj. Ai ka thënë se është gazetar i pavarur dhe se bindjet e tij politike pro-palestineze po përdoren për ta diskredituar.
Ekspertët paralajmërojnë se ndërveprimi mes ndikuesve, algoritmeve dhe aktorëve të huaj mund të përshpejtojë qarkullimin e përmbajtjeve me ngarkesë të lartë emocionale, duke nxitur polarizim dhe sjellje të dhunshme.
Shqetësimet për ndikimin e rrjeteve sociale shtrihen edhe jashtë Francës. Në Itali, ku gjatë fundjavës u zhvilluan protesta të dhunshme, veçanërisht në Milano, ministri i Mbrojtjes Guido Crosetto e përshkroi situatën si një “luftë hibride”, të zhvilluar përmes mjeteve jokonvencionale, përfshirë TikTok, rrjetet sociale dhe YouTube.
Në Belgjikë, autoritetet kanë bërë të ditur se do të shqyrtojnë ndikimin e TikTok në përhapjen e përmbajtjeve që lidhen me trazirat. Rregullatorët u kanë kërkuar po ashtu platformave të tregtisë elektronike, përfshirë Amazon dhe Vinted, të ndalojnë shitjen e mallrave që dyshohet se janë marrë gjatë plaçkitjeve.
Autoritetet pritet të hetojnë edhe përfshirjen e mundshme të organizatave të ekstremit të majtë në disa incidente. Zyrtarët e inteligjencës, megjithatë, nënvizojnë se radikalizimi politik dhe pakënaqësitë e brendshme mbeten ndër shkaqet kryesore të trazirave.
Brukseli u kërkon veprime platformave online
Komisioni Evropian është takuar me autoritetet franceze dhe rregullatorin e medias Arcom për të diskutuar bashkëpunimin me rrjetet sociale, përfshirë X, ku janë përhapur me shpejtësi përmbajtje raciste dhe të dhunshme.
Brukseli u ka kërkuar platformave të ndërmarrin hapa për të penguar algoritmet që të rrisin dukshmërinë e dhunës dhe incidenteve të ngjashme. Komisioni thotë se përgjegjësia fillestare për menaxhimin e situatës është e autoriteteve kombëtare, por BE-ja mund të ndërhyjë nëse rreziku bëhet sistematik dhe platformat nuk bashkëpunojnë.
“Dhuna që ndodh jashtë internetit nuk duhet të amplifikohet ose të shpërblehet nga algoritmet në internet”, tha Thomas Rainier, zëdhënës i Komisionit Evropian.
Zyrtarët evropianë paralajmërojnë se roli i ndërhyrjeve të huaja nuk duhet paraqitur si më i madh nga sa është. Sipas tyre, aktorët e jashtëm mund të shfrytëzojnë zemërimin e qytetarëve dhe ta përforcojnë atë në internet, por kjo nuk i bën ata shkakun kryesor të trazirave.
