Teleskopi më i fuqishëm në botë zbulon vorbullat diellore që ndikojnë edhe Tokën

Përmes teleskopit diellor më të fuqishëm në botë, shkencëtarët kanë siguruar fotografi të sipërfaqes së Diellit me një qartësi të paarritur më parë. Imazhet kanë bërë të mundur që, për herë të parë, të dallohen vorbulla të fuqishme mbi yllin tonë, të cilat janë thelbësore për formimin e fenomenit të njohur si moti hapësinor.

Vëzhgimi u realizua me Teleskopin Diellor Inouye, që ndodhet në majat e Havait, ndërsa gjetjet u botuan në revistën shkencore Nature.

Studiuesit shpjegojnë se këto vorbulla lindin nga ndërveprimi mes fushës magnetike të Diellit dhe gazrave me temperatura jashtëzakonisht të larta. Gjatë këtyre lëvizjeve akumulohet energji magnetike, e cila më vonë mund të çlirohet përmes shpërthimeve diellore ose nxjerrjeve masive të plazmës drejt hapësirës.

Dr. David Boboltz, nga Observatori Kombëtar Diellor i SHBA-së (NSO), deklaroi se Dielli është origjina e gjithë kësaj energjie dhe e motit hapësinor. Ai tha se fotografitë me rezolucion shumë të lartë do t’u japin mundësi shkencëtarëve t’i kuptojnë më qartë këto dukuri dhe, në të ardhmen, të parashikojnë shfaqjen e tyre.

Rëndësinë e zbulimit e nënvizoi edhe astronomi Dr. David Kuridze. Sipas tij, lëvizjet rrotulluese prodhojnë energji magnetike, e cila mund të akumulohet deri në pikën që të shkaktojë shpërthime të mëdha.

Dukuria e kapur gjatë vëzhgimeve quhet paqëndrueshmëria Kelvin-Helmholtz. Ajo shfaqet kur dy shtresa fluide, që në këtë rast janë gazra shumë të nxehtë, lëvizin pranë njëra-tjetrës dhe formojnë vorbulla në trajtë spirale.

I njëjti lloj procesi mund të vërehet edhe në oqeane, ku valëzime të vogla kanë mundësi të zhvillohen në dallgë të mëdha.

Dr. Friedrich Woeger tha se gjetja e re ndihmon si në zbërthimin e proceseve që krijojnë motin hapësinor, ashtu edhe në shpjegimin se përse atmosfera e jashtme e Diellit ka temperatura shumë më të larta se sipërfaqja e tij.

Ai sqaroi se, pasi në shtresat e sipërme të jetë mbledhur energji e mjaftueshme, ajo mund të çlirohet si një shpërthim diellor ose si një nxjerrje koronale e masës.

Rëndësia e këtij zbulimi lidhet drejtpërdrejt edhe me ndikimin që moti hapësinor mund të ushtrojë mbi Tokën. Shpërthimet e fuqishme nga Dielli mund të prekin rrjetet elektrike, satelitët dhe sistemet e komunikimit e të navigimit, si dhe të rrezikojnë astronautët që ndodhen në hapësirë.

Përveç vlerës praktike të këtyre studimeve, shkencëtarët vënë në dukje se Dielli vazhdon të jetë laboratori natyror më i afërt për kërkimin e ligjeve themelore të fizikës.

Dr. Boboltz e përshkroi Diellin si yllin më të afërt me ne, i cili mundëson kuptimin e disa prej ligjeve bazë të universit. Ai kujtoi gjithashtu se prova e parë eksperimentale për teorinë e relativitetit të Albert Ajnshtajnit u sigurua nga vëzhgimet e një eklipsi diellor. /BBC