Rrip dhëmbëzor apo zinxhir shpërndarjeje: cili sistem i përshtatet më mirë motorit?

Për shumë drejtues, këputja e rripit të dhëmbëzuar është një nga defektet më shqetësuese që mund të pësojë një automjet.

Kur rripi këputet, motori mund të pësojë dëmtime serioze, riparimi i të cilave mund të jetë i kushtueshëm dhe, në raste të caktuara, të kërkojë zëvendësimin e plotë të motorit.

Për të shmangur një situatë të tillë, mirëmbajtja duhet të kryhet në përputhje me udhëzimet e prodhuesit. Pjesë e rëndësishme e këtij procesi është edhe “servisi i madh”, ku zakonisht përfshihet ndërrimi i rripit të dhëmbëzuar.

Kontrolli i këtij informacioni është veçanërisht i rëndësishëm kur blihet një automjet i përdorur. Duhet të verifikohet nëse servisi është kryer dhe sa kilometra ose kohë kanë mbetur deri në ndërrimin e ardhshëm.

Rripi dhe zinxhiri shërbejnë për të njëjtin funksion: të mbajnë të sinkronizuar boshtin e motorit me boshtin me gunga, në mënyrë që valvulat të hapen e të mbyllen në çastin e duhur. Ajo që i dallon është materiali dhe mënyra se si janë ndërtuar.

Për vite me radhë, zinxhiri shihej si alternativa më jetëgjatë dhe thuajse e pamundur për t’u dëmtuar. Megjithatë, te motorët modernë, veçanërisht te ata me përmasa të vogla, janë shfaqur raste konsumimi, zgjatjeje dhe madje këputjeje të zinxhirit. Pra, të dyja zgjidhjet kanë dobësitë e tyre.

Nuk mund të thuhet se njëri prej sistemeve është gjithmonë më i mirë se tjetri. Në rastin e një makine të re ose të përdorur, më e rëndësishme se lloji i mekanizmit është të dihet se cili motor konkret ndodhet nën kapak dhe nëse ai motor njihet për probleme të caktuara.

Një mbulesë plastike në pjesën e përparme të motorit zakonisht tregon përdorimin e një rripi dhëmbëzor. Nëse mbulesa është metalike dhe e mbyllur, zakonisht bëhet fjalë për një zinxhir shpërndarjeje. Megjithatë, ka edhe përjashtime. Një prej tyre është motori 1.0 EcoBoost i Ford-it, i cili përdor teknologjinë “wet belt”, ku rripi ndodhet brenda motorit dhe punon në kontakt me vajin.

Konsumimi i rripit nuk shoqërohet gjithmonë me shenja të dukshme. Kjo vlen sidomos për motorët modernë, të cilët janë të izoluar mirë nga zhurmat. Për këtë arsye, rripi duhet të zëvendësohet brenda intervalit të përcaktuar nga prodhuesi, edhe nëse nuk vërehet ndonjë problem i qartë.

Te motorët e vjetër, zinxhiri shpesh mund të funksiononte pothuajse gjatë gjithë jetës së automjetit. Ndërkohë, në disa motorë të vegjël modernë, ndërrimi i tij mund të bëhet i nevojshëm pas vetëm 60.000–80.000 kilometrash, në varësi të llojit të motorit dhe kushteve në të cilat përdoret automjeti.

Rripat e rinj të dhëmbëzuar, të prodhuar me materiale më të avancuara, mund të kenë intervale ndërrimi deri në 300.000 kilometra. Kjo bën që, në raste të caktuara, rripi të jetë zgjedhje më e sigurt, por vetëm kur afatet e mirëmbajtjes zbatohen me rigorozitet.

Kur zëvendësohet zinxhiri, zakonisht ndërrohen bashkë me të edhe tensionuesit dhe udhëzuesit. Në disa raste zëvendësimi përfshin edhe pompën e ujit. Edhe në rastin e rripit, rekomandohet që pompa e ujit të kontrollohet dhe, kur është e nevojshme, të ndërrohet.

Në fund, nuk ka një përgjigje të vlefshme për çdo motor sa i përket zgjedhjes mes rripit dhe zinxhirit. Konstruksioni dhe gjendja e motorit konkret, së bashku me mirëmbajtjen e rregullt dhe respektimin e intervaleve të servisit, kanë më shumë rëndësi sesa mekanizmi që përdor automjeti.