Janevska: 26 shkolla rurale pa regjistrime në klasë të parë pritet të mbyllen

Tekstet shkollore tashmë janë shpërndarë dhe ndodhen nëpër shkolla, deklaroi ministrja e Arsimit dhe Shkencës, Vesna Janevska, një javë para nisjes së vitit shkollor 2026/2027. Sipas saj, këtë vit procesi i shpërndarjes është përmbyllur për herë të parë shumë përpara fillimit të mësimit.

E pyetur nëse pas 1 shtatorit pret ankesa për tekste të dëmtuara, Janevska tha se nuk mund të përjashtojë një mundësi të tillë, por beson se ankesat do të jenë minimale dhe të kufizuara në raste të veçanta.

Ministrja vlerësoi se shkollat, pas përgatitjeve të zhvilluara online, e kanë trajtuar më seriozisht raportimin e nevojave për tekste dhe kërkesat për zëvendësimin e materialeve të dëmtuara. Ajo shtoi se gjatë tre viteve të fundit shkollore janë reduktuar gabimet në këtë proces.

Janevska shpjegoi se sistemi elektronik qëndroi i hapur për një periudhë të gjatë, në mënyrë që procesi të përfundonte siç duhet. Sipas saj, të gjithë ata që kanë paraqitur kërkesa do t’i marrin tekstet e kërkuara, ndërsa përgjegjësia për ata që nuk kanë bërë kërkesë u takon vetë atyre. Ministrja theksoi se prej tre vitesh zbatohet një sistem stabil, i cili garanton furnizim të vazhdueshëm me tekste shkollore.

Për vitin shkollor 2026/2027 janë regjistruar rreth 14.500 nxënës të klasës së parë. Megjithatë, ky shifër nuk konsiderohet përfundimtare, pasi regjistrimi i fëmijëve që kanë humbur afatin do të vijojë deri në fund të shtatorit.

Duke folur për riorganizimin e rrjetit shkollor dhe kalimin në mësim vetëm në një ndërrim, ministrja tha se këtë vit pritet të mbyllen natyrshëm 26 shkolla rurale. Në këto institucione nuk është regjistruar asnjë nxënës i klasës së parë, ndërsa, sipas saj, në to “gjoja mësojnë” nga pesë deri në tetë fëmijë.

Janevska bëri të ditur se aktualisht në arsimin fillor ka rreth 200 paralele më pak, ndërsa në arsimin e mesëm numri është ulur me 100 paralele. Ajo sqaroi se synimi është t’u krijohet nxënësve mundësi më e mirë për socializim dhe arsim cilësor, në vend të izolimit në mjedise rurale ku numri i vogël i nxënësve dhe stereotipet ndikojnë në cilësinë e mësimit. Kjo është veçanërisht e rëndësishme për paralelet e kombinuara, ku, brenda kufijve të lejuar nga ligji, mësojnë nxënës të tre klasave të ndryshme.

Mësimi në paralelet e kombinuara, sipas ministres, do të vazhdojë vetëm kur kjo të jetë e domosdoshme. Ky do të jetë rasti kur një shkollë periferike ose rurale ndodhet më shumë se 15-20 kilometra larg shkollës qendrore më të afërt.

Ndërsa kur një shkollë qendrore ka 200 fëmijë dhe vetëm 2,5 kilometra larg saj ndodhet një tjetër me 18 nxënës, Janevska e konsideron të pajustifikueshme mbajtjen e këtyre fëmijëve të izoluar. Në raste të tilla, sipas saj, nxënësit duhet të transferohen në shkollën tjetër.

Ministrja theksoi se deri tani nuk është pushuar nga puna asnjë mësues me kontratë të përhershme. Ajo shtoi se në disa komuna të Shkupit, përfshirë Aerodromin, ka mungesë të mësuesve dhe pritet të ketë disa punësime.

Jashtë Shkupit, sipas Janevskës, numri i mësuesve është i mjaftueshëm. Për këtë arsye, masa e parashikuar është zgjatja e qëndrimit të nxënësve në shkollë përmes mësimit gjithëditor. Në një paralele me, për shembull, 20 fëmijë nuk do të jetë e nevojshme të ketë 30 mësues; dy mësuese të klasës do të punojnë me ta, njëra gjatë gjysmës së parë të ditës dhe tjetra gjatë gjysmës së dytë, duke u kujdesur dhe zhvilluar mësimin deri në orën 16:00.

Janevska tha se kjo do t’u mundësojë prindërve të jenë të lirë dhe do të shmangë ndikimin e gjyshërve mbi fëmijët, edhe pse ata veprojnë me qëllimin për t’u bërë të mirën. Ajo vlerësoi se fëmijët në mbarë botën po nisin gjithnjë e më herët të ndjekin kopshtet dhe shkollën, ndaj edhe vendi duhet ta ndjekë këtë prirje. Përndryshe, shtoi ajo, të rriturit, studentët dhe personat që hyjnë në tregun e punës nuk do të jenë konkurrues askund përveçse në Maqedoni.