Georgievski: Historia zyrtare fshihte masakrat e partizanëve ndaj kundërshtarëve

Ish-kryeministri Ljubço Georgievski ka rikthyer në vëmendje një çështje të debatueshme mbi mënyrën se si është shkruar historia e Jugosllavisë dhe Luftës së Dytë Botërore. Në deklaratën e tij të fundit, ai pretendon se programet zyrtare arsimore për dekada kanë lënë në hije anën e errët të lëvizjes partizane.

Sipas Georgievskit, brezat e nxënësve nuk janë njohur me një pasqyrë të plotë të ngjarjeve. Ai argumenton se territori i ish-Jugosllavisë u përfshi nga konflikte të përgjakshme dhe shumë më komplekse sesa ndarja tradicionale mes “të mirëve” dhe “të këqijve”.

Ai veçon veçanërisht Bosnjë dhe Hercegovinën, ku, sipas tij, gjatë Luftës së Dytë Botërore u zhvillua lufta civile më e ashpër. Në atë përplasje, kroatët, myslimanët, serbët dhe partizanët luftuan kundër njëri-tjetrit deri në shfarosje.

Vëmendjen e tij Georgievski e përqendron sidomos te veprimet e formacioneve partizane gjatë viteve 1942-1943.

“Pra, kuptojmë dhe mësojmë se edhe partizanët, gjatë viteve 1942-1943, kryenin masakra masive në Mal të Zi dhe në Bosnjë”, shprehet Georgievski.

Ai thotë se tekstet shkollore zyrtare ia ngarkonin krimet vetëm çetnikëve, ndërsa, në vlerësimin e tij, faktet historike tregojnë se edhe partizanët kryen likuidime brutale ndaj civilëve.

Georgievski e lidh këtë kapitull me atë që në histori njihet si “devijimi majtist”.

“Edhe pse në tekstet tona masakrat u atribuoheshin vetëm çetnikëve, kjo tashmë ka edhe një emër – i ashtuquajturi devijim majtist. Kur partizanët, në praktikë, kryenin masakra ndaj popullsisë që nuk donte të bashkohej me ta në Bosnjë dhe Hercegovinë, si dhe shumë mite të tjera rreth asaj ushtrie jugosllave”, thekson ai.

Përmes këtyre deklaratave, ish-kryeministri vë në diskutim edhe portretizimin e partizanëve si një lëvizje antifashiste e pagabueshme.

Kritikat e tij shtrihen gjithashtu te mënyra se si janë paraqitur fitoret ushtarake të udhëheqjes së atëhershme jugosllave. Georgievski pretendon se pas ofensivave të lavdëruara shpesh fshiheshin humbje të mëdha dhe të panevojshme.

“Kuptojmë se në të gjitha ofensivat, fitorja kryesore e Shtabit të Përgjithshëm dhe e Titos ishin masakrat e rënda ndaj atyre forcave partizane që kishin”, përfundon Georgievski.

Qëndrimet e tij përbëjnë një kundërshtim të drejtpërdrejtë ndaj interpretimit historik të ndërtuar gjatë dekadave. Ato nxisin diskutimin mbi ndikimin e censurës ideologjike dhe romantizimit të fitimtarëve në mënyrën se si është rrëfyer historia e këtyre trevave.