Testi i gjakut që mund të zbulojë paraprakisht rrezikun nga Alzheimeri

Një studim i ri ka nxjerrë në pah se personat e moshuar me aftësi njohëse të paprekura, por që kishin përqëndrime të shtuara të biomarkerit p-tau217 në gjak, përballeshin me një probabilitet 38% më të lartë për të shfaqur treguesit fillestarë të demencës brenda një periudhe pesëvjeçare. Për një hark kohor prej 10 vitesh, ky rrezik shkonte në 78%, megjithëse të dhënat për këtë periudhë nuk ishin po aq të sigurta.

Sipas autores kryesore të punimit, Rachel Buckley, profesoreshë e asociuar në Shkollën Mjekësore të Harvardit, ky zbulim tregon se analizat e gjakut për p-tau217 mund të shërbejnë në të ardhmen për të vlerësuar me saktësi rrezikun individual ndaj përkeqësimit kognitiv, raporton CNN, transmeton Klankosova.tv.

Deri më tani, konfirmimi i sëmundjes së Alzheimerit mbështetej në metoda të shtrenjta dhe invazive, si tomografitë me emetim pozitronesh (PET) ose punksionet lumbare. Megjithatë, Buckley thekson se testet hematologjike që masin përqëndrimin e tau 217 të fosforiluar, apo p-tau217, janë një parashikues i fortë për formimin e depozitave ngjitëse të beta-amiloidit në tru.

Këto pllaka amiloide, të cilat nxisin inflamacion dhe prishin lidhjet mes neuroneve, mund të akumulohen në organin e të menduarit me dekada përpara se të shfaqen probleme me kujtesën ose aftësitë njohëse, madje që kur individët janë në dekadat e treta dhe të katërta të jetës.

Teksa sasia e beta-amiloidit shtohet në tru, lëmshet e proteinës tau fillojnë të mblidhen brenda qelizave nervore, duke çuar në kolapsin dhe shkatërrimin e neuroneve. Në disa patologji, siç është demenca frontotemporale që prek funksionin ekzekutiv dhe jo kujtesën, këto lëmshe mund të formohen edhe pa praninë e amiloidit.

Buckley sqaron se jo të gjithë individët me nivele të ngritura të amiloidit do të zhvillojnë domosdoshmërisht demencë, ashtu siç ekzistenca e tau në tru nuk përcakton me siguri një dëmtim kognitiv në pleqëri.

Testet e gjakut kërkojnë kërkime të mëtejshme

Gjetjet e këtij studimi, të cilat pritet të prezantohen të mërkurën në Konferencën Ndërkombëtare të Shoqatës së Alzheimerit dhe njëkohësisht të publikohen në revistën JAMA, u bazuan në rishqyrtimin e të dhënave nga gjashtë prova vëzhguese dhe klinike të zhvilluara në Australi, Amerikën e Veriut dhe Japoni. Rreth 2,700 të moshuar që nuk shfaqnin simptoma të rënies mendore iu nënshtruan në fillim skanimeve PET të trurit si dhe analizave për p-tau217, dhe u monitoruan për një periudhë deri në 21 vjet.

Megjithatë, Buckley vëren se hulumtimi ndodhet ende në hapat e parë dhe ka nevojë të verifikohet përmes studimeve më gjithëpërfshirëse, të cilat duhet të përfshijnë pjesëmarrës nga të gjitha kategoritë shoqërore dhe me shkallë të ndryshme të përparimit të sëmundjes.