Përgatitjet për tryezën e Krishtlindjeve, çfarë duhet të kushtoni vëmendje gjatë blerjes së ushqimit…

Periudha e Krishtlindjeve lidhet tradicionalisht me tryeza familjare e shoqërore, dalje festive dhe vakte të bollshme.

Gjatë këtyre ditëve vihet re një rritje e konsumit të ushqimeve si mishi, shpendët dhe ëmbëlsirat, gjë që shpesh shoqërohet me më shumë raste të sëmundjeve të shkaktuara nga ushqimi, por edhe me humbje dhe shpërdorim të konsiderueshëm të produkteve ushqimore.

Për këtë arsye, nevojiten disa udhëzime dhe këshilla bazë, me qëllim që konsumatorët të shijojnë vakte të sigurta për veten, familjen dhe miqtë e tyre, të mbrohen nga praktikat mashtruese dhe të reduktojnë shpërdorimin e ushqimit.

Planifikojmë paraprakisht listën e produkteve që na nevojiten, për të shmangur blerjet impulsive.

Nëse përdorim çanta për blerje, sigurohemi të kemi disa të ndara, në mënyrë që ushqimet e pagatuara (p.sh. mishi) të vendosen veçmas nga produktet e gatshme për konsum (si sallatat), për të shmangur ndotjen e kryqëzuar mikrobike.

Blerjet i bëjmë vetëm në pika të kontrolluara tregtare dhe shmangim shitësit ambulantë pa leje.

I kushtojmë vëmendje kushteve të higjienës së personelit, pajisjeve dhe ambienteve të shitjes.

Kontrollojmë me kujdes etiketat e produkteve, veçanërisht datën e skadencës.

Ushqimet që kërkojnë ftohje ose ngrirje i blejmë në fund, për t’i futur sa më shpejt në frigorifer.

Kategori të veçanta ushqimesh

Mish viçi, derri, qengji/dashi dhe shpendësh

Mishi shitet i freskët ose i ngrirë, por kurrë jashtë kushteve të ftohjes.

Në pikat e shitjes duhet të ketë informacion të qartë për origjinën e mishit, i cili duhet të shënohet edhe në etiketën e fiskalizuar.

Gjelat e detit të paketuar duhet të kenë vulë identifikimi të thertores ose laboratorit të përpunimit dhe datë skadence të lexueshme.

Kufomat e kafshëve duhet të kenë vulë përshtatshmërie nga shërbimet veterinare.

Gjelat vendas të pa paketuar duhet të jenë të pastruar dhe pa pupla.

Gjuetia e egër ose e kultivuar që shitet e tërë duhet të ketë vulë përshtatshmërie.

Produktet e standardizuara duhet të kenë vulë identifikimi të vendit të origjinës dhe datë skadence. Duhet të jenë të pastruara nga të brendshmet.

Çdo vezë duhet të ketë kod prodhuesi të shënuar qartë në lëvozhgë.

Paketimet duhet të tregojnë qendrën e kontrollit, kategorinë e cilësisë, peshën dhe datën e përdorimit minimal.

Vezët ruhen në vend të freskët, me hije ose në frigorifer.

Nuk konsumojmë vezë të gjalla.

Nuk përdorim vezë me lëvozhgë të ndotur, të çarë ose jo normale.

Nuk konsumojmë vezë me njolla gjaku, me erë të keqe ose me të bardhë të turbullt.

Djathërat ruhen në frigorifer ose në vitrina të ftohta.

Djathërat e paketuar duhet të kenë vulë identifikimi dhe datë skadence.

Produktet me yndyrna bimore nuk janë produkte bulmeti dhe duhet të shiten veçmas prej tyre.

Ushqimet e pagatuara (mish, peshk) vendosen në raftet e poshtme të frigoriferit, ndërsa ushqimet e gatshme në raftet e sipërme, për të shmangur ndotjen.

Temperatura e frigoriferit nuk duhet të kalojë 5°C.

Mishi i ngrirë duhet të shkrihet plotësisht në frigorifer, i mbuluar dhe në enë të posaçme.

Nuk lajmë mishin (as gjelin e detit apo pulën), pasi përhap mikrobe në kuzhinë.

Respektojmë kohën dhe temperaturën e pjekjes. Për gjelin e detit rekomandohen:

45 minuta për kg për gjela nën 4,5 kg

35–40 minuta për kg për gjela mbi 4,5 kg

Pas gatimit – menaxhimi i mbetjeve

Mbetjet i mbulojmë dhe i fusim në frigorifer ose ngrirje brenda 2 orëve.

I ndajmë në porcione më të vogla për ruajtje më praktike.

Nuk i lëmë ushqimet e gatuara për shumë kohë në temperaturë ambienti.

Ushqimi i gatuar dhe i ngrirë mund të përdoret për vakte të reja.

Nëse gatuajmë për familjarë ose miq, i pyesim paraprakisht nëse kanë alergji ushqimore. Në rast shqetësimi apo reaksioni alergjik pas konsumit të një ushqimi, duhet kërkuar menjëherë ndihmë mjekësore.

Sipas të dhënave globale, alergjitë më të shpeshta lidhen me qumështin, vezët, peshkun dhe frutat e detit, arrat dhe kikirikët, sojën, farat dhe grurin.

Bashkimi Europian ka identifikuar 14 substanca kryesore alergjene, të cilat duhet të shënohen qartë në etiketat e ushqimeve të paketuara. Në ushqimet e papaketuara dhe në restorante, konsumatorët duhet të informohen nëpërmjet menusë, tabelave ose verbalisht, me dokumentacion përkatës.