Një javë me të panjohur: shtatë bisedat që i ndryshuan mënyrën si i shihte njerëzit

Edhe një shkëmbim i shkurtër fjalësh me dikë që nuk e njohim mund të përmirësojë humorin, të forcojë vetëbesimin dhe të shtojë ndjesinë e lidhjes me të tjerët. Këtë e tregoi një eksperiment i thjeshtë i zhvilluar gjatë shtatë ditëve.

Çdo ditë kalojmë pranë dhjetëra të panjohurve, qoftë në autobus, dyqan, park, palestër apo teksa presim fëmijët pas një aktiviteti. Megjithatë, në shumicën e rasteve, kontakti ynë me ta kufizohet vetëm në një shikim.

A mund të mjaftojnë pak minuta bashkëbisedim me një person të panjohur për të ndikuar te gjendja jonë emocionale dhe te afërsia që ndiejmë me njerëzit përreth?

Për t’i dhënë përgjigje kësaj pyetjeje, gazetarja dhe shkrimtarja Katharine Chan ndërmori një sfidë njëjavore. Për shtatë ditë radhazi, ajo duhej të merrte vetë iniciativën për të folur çdo ditë me dikë që nuk e njihte.

Përditshmëria e Chan ishte e mbushur me njerëz, por jo domosdoshmërisht me komunikim të drejtpërdrejtë. Ajo tregoi se bashkëshorti i saj mund t’i çojë fëmijët në futboll dhe të kthehet në shtëpi me numrat e telefonit të personave që sapo ka takuar.

Vetë Chan sillej krejt ndryshe. Kur shkonte për të marrë fëmijët, shpesh vendoste kapelë dhe syze dielli, me shpresën se askush nuk do të përpiqej të niste një bisedë me të.

Profesioni i shkrimtares e detyron të kalojë një pjesë të madhe të ditës përpara ekranit, ndërsa komunikimin e zhvillon kryesisht përmes mesazheve dhe email-eve. Bisedat e saj ballë për ballë kufizoheshin kryesisht te bashkëshorti dhe, në raste të veçanta, te ndonjë prind tjetër.

Kjo rutinë e shtyu të mendonte nëse gabimisht kishte krijuar bindjen se çdo marrëdhënie e re kërkon patjetër shumë energji dhe kohë. Për këtë arsye vendosi ta niste eksperimentin, transmeton Telegrafi.

Në ditën e parë, Chan iu afrua kujdestarit të shkollës ku mësonin fëmijët e saj. Një pyetje e zakonshme hapi rrugën për një rrëfim shumë më personal rreth emigrimit dhe familjes.

Kujdestari i tregoi se si kishte mbërritur në Kanada, ndërsa historia e tij e bëri Chan të mendonte për prindërit e saj, të cilët kishin emigruar dekada më parë. Njeriu që ajo e kishte parë vazhdimisht në shkollë tashmë nuk ishte thjesht një fytyrë e njohur, por dikush me një histori të plotë jetësore.

Nga të gjitha përvojat e asaj jave, ky takim do të mbetej ndër momentet më të bukura për të.

Ditën e dytë, ndërsa priste që vajza të mbaronte kursin e ukuleles, pranë Chan u ul një nënë tjetër. Ajo e hapi komunikimin me një pyetje të thjeshtë, duke e pyetur nëse dita e saj kishte qenë e ngarkuar.

Prej asaj pyetjeje të vogël lindi natyrshëm një bisedë për lodhjen, fëmijët dhe vështirësitë që shoqërojnë prindërimin. Të dyja qeshën dhe, kur u ndanë, mbetën me përshtypjen se me shumë gjasë do të flisnin sërish në takimin e radhës.

Ndonëse nuk ndodhi asgjë e pazakontë, pikërisht aty qëndronte domethënia e përvojës: krijimi i një kontakti njerëzor nuk varet gjithmonë nga bisedat e gjata.

Përpjekja e ditës së tretë ndodhi në këndin e lojërave, ku Chan tentoi të komunikonte me një baba që po kujdesej për vajzën e tij të vogël. Shkëmbimi i fjalëve përfundoi shpejt, pasi ai e kishte vëmendjen te fëmija dhe rrethanat nuk ishin të përshtatshme për një bashkëbisedim më të gjatë.

Megjithatë, ajo nuk e konsideroi këtë përvojë si dështim. Eksperimenti po i tregonte se jo të gjithë kanë dëshirën ose mundësinë për të folur në një moment të caktuar dhe se një reagim i tillë është krejt normal.

Në një prej ditëve të tjera, një qen krijoi rastin për një komunikim të përzemërt mes Chan, vajzës së saj dhe një çifti të moshuar. Në palestër, ndërkaq, nisja e një bisede rezultoi shumë më e vështirë.

Pjesa më e madhe e njerëzve në palestër mbanin kufje dhe ishin të përqendruar te ushtrimet. Chan arriti të thoshte vetëm disa fjali me një punonjës, duke kuptuar se disa hapësira e favorizojnë komunikimin më shumë se të tjerat.

Një nga episodet që e preku më shumë ndodhi në bibliotekë. Chan dhe fëmijët e saj i ofruan ndihmë një gruaje të moshuar që ndodhej në karrocë, ndërsa ky gjest i thjeshtë çoi në një bisedë rreth nipërve dhe familjes.

Në përfundim të takimit, e moshuara i tha Chan se ishte një nënë e mirë dhe se duhej të vazhdonte atë që po bënte. Edhe pse vinin nga dikush që nuk e kishte takuar asnjëherë më parë, ato pak fjalë i mjaftuan gazetares që e gjithë dita t’i bëhej më e bukur.

Në ditën e fundit, eksperimenti e çoi Chan te sektori i mishit në një supermarket, ku ajo i foli një gruaje. Gjatë bisedës mësoi se e panjohura ishte kuzhiniere profesioniste.

Gruaja i tregoi si mund të dallonte pjesë të ndryshme të mishit dhe çfarë duhej të kishte parasysh për të përzgjedhur një biftek të mirë. Më vonë, vajza e Chan i tha se kishte bërë mirë që kishte biseduar me të.

Ky takim i zbuloi gazetares edhe një dobi tjetër të kontakteve të rastësishme: njerëzit që kalojnë pranë nesh mund të kenë njohuri që nuk do t’i fitonim kurrë nëse nuk do t’u drejtonim qoftë edhe një fjalë.

Në psikologji, marrëdhënie të tilla njihen si “lidhje të dobëta”. Ato nuk kanë afërsinë e raporteve familjare apo të miqësive, por përsëri mund të japin një kontribut pozitiv në mirëqenien e një personi.

Sipas psikologut Harry Cohen, kontaktet e vogla shoqërore mund të përmirësojnë humorin, të pakësojnë vetminë dhe të forcojnë ndjesinë se i përkasim një komuniteti.

Psikoterapistja Terri Cole përmend gjithashtu një studim, sipas të cilit njerëzit që komunikuan me një të panjohur gjatë udhëtimit me tren ose autobus raportuan humor më të mirë krahasuar me personat që qëndruan vetëm.

Pas shtatë ditësh, Chan nuk kishte bërë shtatë miq të rinj dhe jeta e saj nuk ishte transformuar rrënjësisht. Ndryshimi kryesor kishte ndodhur te mënyra se si ajo i perceptonte njerëzit që kishte rreth vetes.

Tashmë e priste ditën pasuese me kureshtje, duke pyetur veten se kë mund të takonte dhe çfarë rrëfimi do të dëgjonte. Mes të gjitha bisedave, ajo me kujdestarin e shkollës i mbeti më fort në kujtesë.

Ai kishte qenë prej kohësh pjesë e mjedisit që ajo frekuentonte, por Chan nuk e kishte njohur kurrë në të vërtetë. Vetëm pak minuta komunikim kishin bërë që të dy ta vazhdonin ditën me një ndjesi më pozitive.

Cohen sugjeron që kontakti me të tjerët të nisë përmes veprimeve fare të vogla, si një buzëqeshje, një “mirëmëngjes”, përshëndetja e një fqinji ose gatishmëria për t’i ofruar dikujt ndihmë.

Qëllimi nuk është ta detyrojmë veten të lidhim miqësi me çdo njeri që takojmë. Ideja është të mos shpërfillim ndikimin që mund të kenë edhe ndërveprimet më të vogla njerëzore.

Në fund të eksperimentit, Chan kuptoi se largimi nga zona e rehatisë nuk nënkupton medoemos ndërmarrjen e hapave të mëdhenj. Ndonjëherë, disa minuta të kaluara duke folur me një të panjohur mjaftojnë për ta bërë ditën më interesante, për të ngritur humorin dhe për të na kujtuar se bota ku jetojmë është shumë më e lidhur nga sa mund të mendojmë.