Kur dikush sillet sikur di gjithçka dhe e përqendron çdo bisedë te vetja: arsyet që mund të qëndrojnë pas kësaj

Nevoja për të treguar gjithmonë historinë më të madhe, përvojën më të fortë ose për të thënë fjalën e fundit mund të lidhet me diçka që nuk dallohet menjëherë.

Ju flisni për një ditë të vështirë, por ai pretendon se ka kaluar një ditë edhe më të rëndë. Përmendni një udhëtim dhe rezulton se ai e ka vizituar më parë atë vend. Pavarësisht nëse tema është sëmundja, puna apo dashuria, ai ka menjëherë një përvojë për të rrëfyer, një këshillë për të dhënë dhe një përfundim për të ofruar.

Shumica prej nesh njohin të paktën një njeri me këtë sjellje. Çdo gjë që ndani, ai thotë se e ka parë, kuptuar ose përjetuar shumë kohë para jush. Kur ju ndiheni të lodhur, ai ka qenë edhe më i rraskapitur. Nëse tregoni për një arritje të bukur, suksesi i tij paraqitet si më i madh. Kur përballeni me një vështirësi, ai është i bindur se e di zgjidhjen e saktë, edhe pse nuk i keni kërkuar këshillë.

Komunikimi me një person të tillë mund të bëhet shpejt rraskapitës, pasi biseda humbet karakterin e një shkëmbimi të mirëfilltë. Në vend që të përqendrohet tek ajo që po i thoni, bashkëbiseduesi e shfrytëzon rrëfimin tuaj si një urë për ta zhvendosur vëmendjen tek vetja.

Psikologjia mund ta përkufizojë këtë model si një prirje për ta drejtuar komunikimin vazhdimisht drejt vetes. Sidoqoftë, fakti që dikush flet shumë për veten nuk nënkupton automatikisht se ka çrregullim narcistik të personalitetit.

Kur shprehja “edhe mua më ka ndodhur” nuk krijon afërsi

Është plotësisht e natyrshme që, kur dëgjojmë dikë të tregojë një ngjarje të bukur ose të vështirë, të na vijë ndër mend një përjetim i ngjashëm. Duke ndarë historinë tonë, shpesh synojmë t’i përcjellim mesazhin: “Të kuptoj, nuk je vetëm.”

Ajo që e bën ndryshimin është mënyra se si vijon biseda.

Dikush që kërkon një lidhje të sinqertë do ta përmendë shkurtimisht përvojën personale dhe më pas do ta rikthejë fokusin te personi tjetër.

Ai mund të thotë: “Edhe mua më ka ndodhur diçka e ngjashme. Po ti, si ndihesh tani?”

Në të kundërt, personi që dëshiron ta dominojë komunikimin nuk i rikthehet më rrëfimit tuaj. Ai nis të tregojë me hollësi për veten, i vendos përvojat përballë njëra-tjetrës dhe shpesh e zvogëlon rëndësinë e asaj që sapo keni ndarë. Kështu, në fund nuk ndiheni sikur ju kanë dëgjuar, por sikur keni shërbyer vetëm si publik, transmeton Telegrafi.

Përse disa persona ndiejnë nevojën të dinë gjithçka?

Kjo mënyrë sjelljeje nuk buron gjithmonë nga i njëjti shkak. Ka njerëz që thjesht nuk e kanë mësuar aftësinë e të dëgjuarit dhe mendojnë se një bashkëbisedues i mirë duhet të përgjigjet menjëherë me historinë ose këshillën e vet.

Disa të tjerë nuk ndihen rehat me heshtjen, ndaj përpiqen ta shmangin atë duke folur vazhdimisht për veten.

Megjithatë, te një pjesë e njerëzve ekziston një dëshirë e theksuar për t’u paraqitur si të aftë, të rëndësishëm dhe me shumë përvojë. Pranimi se nuk dinë diçka, se nuk e kanë përjetuar një situatë ose se nuk kanë përgjigje mund t’ua ulë ndjenjën e vlerës personale.

Për këtë arsye, ata shpesh shprehen me bindje të madhe edhe kur nuk zotërojnë njohuri të mjaftueshme.

E kanë të vështirë të pranojnë se janë korrigjuar.

Ofrojnë këshilla pa ua kërkuar askush.

I ndërpresin të tjerët për të rrëfyer përvojën e tyre.

Çdo çështje e kthejnë në një mundësi për krahasim.

Arritjet e një personi tjetër mund t’i shohin si kërcënim ndaj vlerës që i japin vetes.

Hulumtimet që trajtojnë tiparet narcistike tregojnë se kërkimi i fuqishëm për njohje dhe status mund të shfaqet në forma të ndryshme të narcizmit. Disa individë e bëjnë hapur të dukshme bindjen se qëndrojnë mbi të tjerët, kurse të tjerë kërkojnë pa pushim miratim, sepse në brendësi ndihen të pasigurt.

A mund të jetë pasiguria ajo që fshihet pas mendjemadhësisë?

Termat “mendjemadhësi” dhe “sedër e tepruar” përdoren shpesh për të përshkruar persona që reagojnë me ndjeshmëri të madhe ndaj kritikave, kërkojnë aprovim dhe e përballojnë me vështirësi faktin që një tjetër di ose arrin më shumë se ata.

Në raste të caktuara, pikërisht pasiguria mund të jetë burimi i kësaj sjelljeje.

Kur vlerësimi për veten mbështetet në masë të madhe te admirimi dhe aprovimi nga njerëzit e tjerë, kundërshtimi mund të përjetohet si poshtërim, ndërsa dijet e dikujt tjetër mund të shihen si një kërcënim.

Kjo e shtyn personin të këmbëngulë se “e ka ditur gjithmonë”, “e ka parë më herët” ose “ka përballuar diçka edhe më të rëndë”.

Siguria që shfaqet nga jashtë nuk dëshmon medoemos për vetëbesim të qëndrueshëm. Në disa raste, ajo shërben si mekanizëm për ta mbrojtur vetëbesimin.

Psikologët bëjnë dallim ndërmjet tipareve narcistike grandioze dhe atyre vulnerabile. Tipi grandioz e demonstron hapur ndjenjën e rëndësisë së vet dhe kërkon admirim. Personi me tipare vulnerabile mund të duket më i pasigurt, por mbetet jashtëzakonisht i ndjeshëm ndaj kritikës dhe mënyrës se si vlerësohet nga të tjerët.

Gjithsesi, nuk do të ishte e drejtë që çdo njeri llafazan, mendjemadh ose i lodhshëm të etiketohej si narcist. Vetëm një profesionist mund ta diagnostikojë çrregullimin narcistik të personalitetit, i cili kërkon praninë e një modeli sjelljeje të vazhdueshëm dhe të përhapur, jo thjesht një zakon të bezdisshëm gjatë bisedave.

Përse biseda të tilla na shterojnë kaq shumë?

Në një komunikim të shëndetshëm, vëmendja lëviz mes të dy personave. Fillimisht flet njëri, ndërsa tjetri dëgjon, pyet dhe përpiqet të kuptojë; më pas, rolet shkëmbehen.

Kur fokusi mbetet pa ndërprerje vetëm te një person, bashkëbiseduesi tjetër nis ta ndiejë veten të padukshëm.