Gjykata Kushtetuese ka zbardhur vendimin për kërkesën e Sali Berishës mbi tre qëndrimet e gjykatave më të ulëta mbi masën e arrestit shtëpiak, duke i dhënë të drejtë ish-kryeministrit se kohëzgjatja e mbajtjes nën arrest shtëpiak ishte e tejzgjatur.
Gjykata Kushtetuese ka vendosur se zgjatja e masës së sigurisë “arrest shtëpie” ndaj kreut të PD-së, është në kundërshtim me Kushtetutën.
Çështja lidhet me qëndrimin e avokatëve të Berishës të cilët gjatë raportimit apo informacionit dy mujor kundërshtuan qëndrimin e SPAK që insistonte se Berisha duhet të vazhdonte të qëndronte nën arrest shtëpiak. që siç rezultoi u kthye në detyrim paraqitje janarin e 2025.
Gjykata arsyeton se edhe pse kishin kaluar shtatë muaj nga vendosja e arrestit në shtëpi, gjykatat e zakonshme nuk kishin dhënë argumente konkrete për ekzistencën e rrezikut të ikjes. Po ashtu, sipas Kushtetueses, nuk ishte paraqitur asnjë rrethanë e re që të justifikonte ashpërsimin e masës së sigurisë.
Njoftimi i plotë: Rrethanat e çështjes
1. Kërkuesi është aktualisht politikan, drejtues i partisë kryesore opozitare dhe deputet i Kuvendit, si dhe ish-president dhe ish-kryeministër. Mbi bazën e një kallëzimi për kryerjen e Vendim i Gjykatës Kushtetuese disa veprave penale nga funksionarë të lartë shtetërorë, të bërë nga shtetasi T.B., i cili në atë kohë ka qenë kryetari i grupit parlamentar të partisë në pushtet, Prokuroria e Posaçme në vitin 2020 ka regjistruar procedimin penal nr. 287 (procedimi penal nr. 287/2020) për veprën penale “Pastrimi i produkteve të veprës penale ose veprimtarisë kriminale”, të parashikuar nga neni 287 i Kodit Penal (KP). Objekti i kallëzimit dhe i hetimit në vijim lidhet me procesin e kthimit të pronës në favor të 5 familjeve ish-pronare, procesin e privatizimit të pronës shtetërore (të objekteve të ish-klubit sportiv “Partizani”), procesin e ndryshimit të destinacionit dhe, më pas, edhe të zhvillimit të pronës.
2. Me urdhrin e datës 02.10.2023, prokurorët e çështjes kanë shënuar në regjistrin e njoftimit të veprave penale edhe emrin e kërkuesit, si të dyshuar për kryerjen e veprës penale “Korrupsioni pasiv i funksionarëve të lartë shtetërorë ose i të zgjedhurve vendorë”, në bashkëpunim me shtetasit J.M. dhe F.B., të parashikuar nga nenet 260 e 25 të KP-së. Për sa i përket kërkuesit, faktet penale objekt hetimi lidhen me sjelljen e dyshuar të tij gjatë kohës kur ai ka ushtruar funksionin e Kryeministrit, pas vitit 2005, në proceset e kthimit të pronës, të privatizimit të pronës shtetërore (objekteve të ish-klubit sportiv “Partizani” në varësi të Ministrisë së Mbrojtjes dhe të klubit shumësportesh “Partizani” në varësi të Ministrisë së Kulturës), si dhe të ndryshimit të destinacionit e të zhvillimit të pronës, duke favorizuarshtetasit J.M., F.B. e XH.B., ku këta të fundit dhe shoqëria e lidhur me ta kanë realizuar ndërtimin e një blloku pallatesh. Për këto procese dyshohet se janë dhënë dhe marrë përfitime monetare, paligjshmëria në origjinën e të cilave është fshehur nëpërmjet veprimeve financiare, transaksioneve të copëzuara ose në cash.
Procesi i parë
3. Në datën 16.10.2023 Prokuroria e Posaçme ka paraqitur në Gjykatën e Posaçme të Shkallës së Parë për Korrupsionin dhe Krimin e Organizuar (GJKKO-ja e Shkallës së Parë) kërkesën për caktimin e masave të sigurimit personal ndaj personave nën hetim, përfshirë edhe kërkuesin, për të cilin është kërkuar vendosja e masave të sigurimit personal “Detyrimi për t’u paraqitur në policinë gjyqësore” dhe “Ndalimi i daljes jashtë shtetit”, të parashikuara nga nenet 234 dhe 233 të Kodit të Procedurës Penale (KPP).
4. Mbi kërkesën e Prokurorisë së Posaçme, GJKKO-ja e Shkallës së Parë, gjyqtari i hetimeve paraprake, me vendimin nr. 112, datë 20.10.2023 (vendimi nr. 112/2023), ka vendosur të pranojë kërkesën e Prokurorisë së Posaçme, duke caktuar për kërkuesin masat e sigurimit personal “Detyrimi për t’u paraqitur në policinë gjyqësore” dhe “Ndalimi i daljes jashtë shtetit”. Me vendimin nr. 117, datë 26.10.2023 (vendimi nr. 117/2023), GJKKO-ja e Shkallës së Parë ka disponuar me vazhdimin e këtyre masave. Ky vendim është miratuar nga Gjykata e Posaçme e Apelit për Korrupsionin dhe Krimin e Organizuar (GJKKO-ja e Apelit) me vendimin nr. 56 (87-2023-156), datë 21.11.2023, ndërsa Kolegji Penal i Gjykatës së Lartë, me vendimin nr. 00-2024-384, datë 05.03.2024, ka vendosur mospranimin e rekursit të paraqitur nga kërkuesi. Ky proces gjyqësor është bërë objekt kontrolli nga Gjykata Kushtetuese (Gjykata), e cila, me vendimin nr. 81, datë 21.11.2024 (vendimi nr. 81/2024), ka vendosur pranimin pjesërisht të kërkesës dhe shfuqizimin e këtyre vendimeve gjyqësore, si të papajtueshme me Kushtetutën, vetëm për pjesën që kanë caktuar masën e sigurimit personal “Ndalimi i daljes jashtë shtetit” ndaj kërkuesit Sali Berisha.
ii. Procesi i dytë
5. Ndërkohë, duke qenë se kërkuesi nuk ka respektuar një prej detyrimeve të vendosura me vendimin nr. 112/2023 të GJKKO-së së Shkallës së Parë, të konfirmuar me vendimin nr. 117/2023 të kësaj të fundit, konkretisht “Detyrimi për t’u paraqitur në policinë gjyqësore”, Prokuroria e Posaçme i ka kërkuar Kuvendit dhënien e autorizimit për arrestimin/heqjen e lirisë së tij për zëvendësimin e masave të sigurimit personal nga “Detyrimi për t’u paraqitur në policinë gjyqësore” dhe “Ndalimi i daljes jashtë shtetit”, në atë “Arresti në burg/shtëpi”, të parashikuara nga nenet 237 dhe 238 të KPP-së.
6. Mbi bazën e rekomandimit të Këshillit për Rregulloren, Mandatet dhe Imunitetin, Kuvendi, i mbledhur në seancë plenare në datën 21.12.2023, me vendimin nr. 127, datë 21.12.2023, ka vendosur pranimin e kërkesës së Prokurorisë së Posaçme për dhënien e autorizimit për arrestimin/heqjen e lirisë së kërkuesit nëpërmjet zëvendësimit të masës së sigurimit. Në datën 22.12.2023 Prokuroria e Posaçme ka paraqitur pranë GJKKO-së së Shkallës së Parë (gjyqtarit të hetimeve paraprake) kërkesën për zëvendësimin e masës së sigurimit personal ndaj kërkuesit, e cila është pranuar me vendimin nr. 520, datë 30.12.2023 të asaj gjykate (vendimi nr. 520/2023), duke u caktuar ndaj kërkuesit masa e sigurimit “Arresti në shtëpi”. Ky vendim është miratuar nga GJKKO-ja e Apelit me vendimin nr. 15 (87-2024-23), datë 25.01.2024, i cili është lënë në fuqi nga Kolegji Penal i Gjykatës së Lartë me vendimin nr. 00-2024-667 (94), datë 09.04.2024. Edhe ky proces gjyqësor është bërë objekt i kontrollit kushtetues nga Gjykata, e cila, me vendimin nr. 1, datë 17.01.2025 (vendimi nr. 1/2025), ka vendosur rrëzimin e kërkesës.
7. Ndërkohë që procesi i dytë ishte në shqyrtim pranë Gjykatës, GJKKO-ja e Shkallës së Parë, me vendimin nr. 674, datë 27.11.2024 (vendimi nr. 674/2024), ka vendosur pranimin e kërkesës së kërkuesit dhe revokimin e masës së sigurimit personal me karakter shtrëngues “Arresti në shtëpi”, për shkak se nuk ekzistojnë më nevojat e sigurimit. Në vijim, mbi ankimin e Prokurorisë së Posaçme, GJKKO-ja e Apelit, në datën 03.01.2025, ka vendosur ndryshimin e vendimit nr. 674/2024 të GJKKO-së së Shkallës së Parë dhe zëvendësimin e masës së sigurimit “Arresti në shtëpi” me masën e sigurimit “Detyrimi për t’u paraqitur në policinë gjyqësore”.
iii. Procesi i tretë
8. Në datën 28.06.2024 Prokuroria e Posaçme, bazuar në nenin 246, pika 6, të KPP-së, ka paraqitur pranë GJKKO-së së Shkallës së Parë informacionin me shkrim, si dhe provat e përftuara në kuadër të hetimit dymujor për kërkuesin, i cili i referohet periudhës dymujore para kësaj date, ku i kërkon asaj gjykate vijimin e zbatimit të masës së sigurimit personal “Arresti në shtëpi”, duke argumentuar se vijojnë të ekzistojnë kushtet dhe kriteret e vlerësuara për caktimin e masave të sigurimit, konkretisht ekziston dyshimi i arsyeshëm i bazuar në prova për kryerjen e veprës penale dhe dyshimi për kryerjen e saj rëndon mbi kërkuesin. Ndërsa kërkuesi, në parashtrimet e paraqitura nëpërmjet mbrojtësve të tij, i ka kërkuar GJKKO-së së Shkallës së Parë revokimin e masës së sigurimit “Arresti në shtëpi”, të caktuar me vendimin nr. 520/2023 të asaj gjykate, duke argumentuar se nuk ekzistojnë kushtet dhe kriteret për caktimin e saj dhe se nevojat e hetimit nuk e diktojnë vazhdimin e masës së sigurimit.
9. GJKKO-ja e Shkallës së Parë, me vendimin nr. 400, datë 30.07.2024 (vendimi nr. 400/2024), ka vendosur vijimin e zbatimit të masës së sigurimit personal me karakter shtrëngues “Arresti në shtëpi”, të caktuar ndaj kërkuesit me vendimin nr. 520/2023 të asaj gjykate. Sipas GJKKO-së së Shkallës së Parë, nevojat e sigurimit në ngarkim të kërkuesit, lidhur me rrezikun e dëmtimit të provave, janë të tilla që justifikojnë vijimin e zbatimit të masës së sigurimit “Arresti në shtëpi”. Po sipas asaj gjykate, vijon të ekzistojë mundësia që ai të ndërhyjë dhe të ndikojë në prishjen ose asgjësimin e provave dhe rreziku i largimit të tij vazhdon të jetë ende prezent. Ndaj këtij vendimi ka bërë ankim kërkuesi.
10. GJKKO-ja e Apelit, me vendimin nr. 172 (87-2024-248), datë 13.09.2024, ka vendosur miratimin e vendimit nr. 400/2024 të GJKKO-së së Shkallës së Parë. Sipas GJKKOsë së Apelit, vendimmarrja e GJKKO-së së Shkallës së Parë është e drejtë dhe nevojat e sigurimit mbeten të pandryshuara ose të qëndrueshme, njësoj si në kohën e caktimit të masave të sigurimit, pasi nuk kanë ndryshuar rrethanat për të cilat janë vendosur ato. Po sipas GJKKOsë së Apelit, ekziston frika dhe rreziku që lënia në liri e kërkuesit mund të cenojë procesin e mbledhjes dhe vërtetësisë së provave dhe për t’iu shmangur procedimit, rreziqe të cilat konstatohet se janë konkrete dhe aktualisht prezente si në gjenezën e caktimit të masës së sigurimit personal ndaj tij. Po ashtu, GJKKO-ja e Apelit ka arsyetuar se rreziku i ikjes së kërkuesit për t’iu shmangur drejtësisë është i qëndrueshëm dhe aktual. Ndaj këtij vendimi ka paraqitur rekurs kërkuesi.
11. Kolegji Penal i Gjykatës së Lartë, me vendimin nr. 00-2024-2076, datë 17.12.2024, ka vendosur mospranimin e rekursit, për shkak se nuk përmbante asnjë nga shkaqet e parashikuara nga neni 432 i KPP-së. Sipas Kolegjit Penal, gjykatat më të ulëta kanë argumentuar vendimmarrjet e tyre dhe u kanë dhënë përgjigje në thelb shkaqeve të parashtruara nga kërkuesi dhe arsyetimet e tyre janë plotësuese të njëra-tjetrës. Po sipas Kolegjit Penal, të dyja gjykatat kanë argumentuar mjaftueshëm edhe ligjshmërinë e vazhdimit të zbatimit të masave të sigurimit personal ndaj të hetuarve, si dhe kanë analizuar kushtet dhe kriteret e parashikuara në ligj për caktimin e masave të sigurimit personal.
12. Në datën 11.06.2025 kërkuesi i është drejtuar Gjykatës me ankim kushtetues individual, sipas objektit të tij (duke kundërshtuar vendimet gjyqësore të procesit të tretë), i cili është regjistruar në të njëjtën datë.
13. Kolegji i Gjykatës në datën 29.07.2025 ka vendosur kalimin e kërkesës për shqyrtim paraprak në Mbledhjen e Gjyqtarëve, e cila në datën 12.09.2025 ka vendosur kalimin e çështjes për shqyrtim në seancë plenare mbi bazë të dokumenteve.
14. Me vendimin e datës 04.12.2025, Mbledhja e Gjyqtarëve ka vendosur rrëzimin e kërkesës se një gjyqtari për heqjen dorë nga shqyrtimi i kësaj çështjeje, duke vlerësuar se nuk ekzistojnë pengesat ligjore të parashikuara nga neni 36, pika 1, shkronja “ç”, i Ligjit Organik dhe neni 18 pika 1, shkronja “ç”, i Rregullores për Procedurat Gjyqësorë të Gjykatës.
II
Pretendimet në Gjykatën Kushtetuese
15. Kërkuesi, në mënyrë të përmbledhur, në ankimin kushtetues individual dhe parashtrimet e tij ka pretenduar se i është cenuar:
15.1. Për aspektin procedural – E drejta për proces të rregullt në drejtim të:
15.1.1. Së drejtës për t’u gjykuar nga një gjykatë e caktuar me ligj, pasi gjyqtarja I.Gj. që ka dhënë vendimin në shkallë të parë, është dënuar me burgim për kryerjen e veprës penale “Falsifikimi i pasaportave, vizave”, dënim i cili më pas i është konvertuar me gjobë. Referuar dispozitave ligjore në momentin e hyrjes në fuqi të ligjit nr. 96/2016 “Për statusin e gjyqtarëve dhe prokurorëve në Republikën e Shqipërisë”, të ndryshuar (ligji nr. 96/2016), gjyqtari i cili në kohën e hyrjes në fuqi të këtij ligji rezultonte i dënuar me vendim gjyqësor të formës së prerë humbiste mandatin e magjistratit, bazuar në nenet 28, shkronja “d”, 64 dhe 66 të këtij ligji. Kërkuesi ka marrë dijeni për provat që mbështesin këtë pretendim në datën 05.05.2025 dhe në seancën gjyqësore paraprake të së njëjtës datë (05.05.2025) ka kërkuar kohë për paraqitjen e kërkesës për pavlefshmërinë e vendimit nr. 400/2024 të GJKKO-së së
Shkallës së Parë. Po ashtu, për të njëjtën arsye, kërkuesi i është drejtuar edhe Këshillit të Lartë Gjyqësor (KLGJ) me kërkesë për mbarimin e mandatit të magjistratit të gjyqtares I.Gj. Kjo kërkesë e kërkuesit është lënë pa përgjigje nga KLGJ-ja. Në funksion të argumentit se gjyqtarja I.Gj. nuk plotëson kriteret për të kryer detyrën e magjistrates për shkak të dënimit të saj të mëparshëm, kërkuesi parashtron se Gjykata Evropiane për të Drejtat e Njeriut (GJEDNJ) në çështjen Cani kundër Shqipërisë ka interpretuar pikërisht nenet 28 dhe 66 të ligjit nr. 96/2016, të cilat parashikojnë kriteret për t’u emëruar si magjistrat, si dhe rastet e pazgjedhshmërisë dhe të papajtueshmërisë. Gjyqtarja I.Gj. nuk ka përmbushur detyrën që prej hyrjes në fuqi të ligjit nr. 96/2016, po ashtu as KLGJ-ja nuk ka përmbushur detyrën e saj. 15.1.2. Parimit të paanshmërisë në dy drejtime: Së pari, pasi gjyqtarja I.Gj., gjyqtare e hetimit paraprak pranë GJKKO-së së Shkallës së Parë, kur kërkesa për revokimin e masës së sigurimit është paraqitur nga kërkuesi, nuk ka zbatuar afatet procedurale të parashikuara nga ligji. Ajo gjyqtare ka bërë një trajtim të ndryshëm të kërkesave të paraqitura nga kërkuesi në raport me kërkesat e paraqitura nga organi i akuzës, ndërkohë që në të dyja rastet mosrespektimi i afateve procedurale nuk shoqërohet me ndonjë pasojë. Njëanshmëria e gjyqtares së hetimit paraprak është perceptuar nga kërkuesi nisur nga sjellja e saj. E njëjta gjyqtare ka vlerësuar më parë, me vendimin nr. 117/2023 të GJKKO-së së Shkallës së Parë, se afati prej dy ditësh është i mjaftueshëm për mbrojtësit e kërkuesit që të njihen me 42 fashikuj dhe një vendim gjyqësor prej 200 faqesh. Ndërkohë, organit të akuzës i ka dhënë 11 ditë kohë për të lexuar një material prej jo më shumë se 50 faqesh, të relatuar nga mbrojtësit e kërkuesit në seancë, i cili ishte mbështetur në informacionin e vet organit të
akuzës. Janë disa vendime të ndërmjetme të gjyqtares I.Gj. të cilat dëshmojnë se opinioni i saj juridik ndryshon sipas opinionit juridik të organit të akuzës. Me sjelljen e saj gjyqtarja e hetimit paraprak e ka vendosur kërkuesin në pozita procedurale jo të barabarta me organin e akuzës. Së dyti, për shkak të dispozitave të ligjit nr. 95/2016, datë 06.10.2016 “Për organizimin dhe funksionimin e institucioneve për të luftuar korrupsionin dhe krimin e organizuar” (ligji nr. 95/2016), pasi prokurorët dhe gjyqtarët e gjykatave të posaçme janë nën vëzhgimin e një oficeri hetues. Në këtë kuptim, gjyqtarët e gjykatave të posaçme janë objekt i një monitorimi që nuk paraqet asnjë
garanci ligjore dhe institucionale.
15.1.3. Së drejtës së aksesit dhe standardit të arsyetimit të vendimit gjyqësor, pasi gjykatat nuk i kanë dhënë përgjigje kërkuesit në lidhje me pretendimet e ngritura prej tij për cenimin e të drejtave dhe lirive themelore. Gjykatat nuk kanë marrë në shqyrtim pretendimin e kërkuesit për revokimin e masës së sigurimit “Arresti në shtëpi” dhe argumenti i dhënë prej tyre se ky pretendim ishte shqyrtuar në vendimmarrje të mëparshme nuk është i vërtetë. Gjykatat kanë arsyetuar se nevojat e hetimit nuk kanë ndryshuar, por nuk janë ndalur në mënyrë të posaçme në ndonjë element konkret që kishte rezultuar nga hetimi. Arsyetimet e gjykatave janë kontradiktore dhe të pakuptueshme. Gjykatat në arsyetimin e tyre kanë përdorur fraza standarde dhe arsyetime të cilat janë përdorur prej tyre edhe më parë. Në lidhje me rrezikun e ikjes së kërkuesit, gjykatat kanë dhënë të njëjtat argumente që kanë dhënë kur kanë caktuar masat e para të sigurimit personal “Detyrimi për t’u paraqitur në
policinë gjyqësore” dhe “Ndalimi i daljes jashtë shtetit”. Ato nuk kanë arsyetuar pse është i pabazuar kërkimi i kërkuesit për detyrimin e gjykatës që të verifikojë diligjencën e duhur të organit të akuzës. Nuk ka asnjë të dhënë për evidentimin e ndonjë rreziku që kërkuesi të ndikonte mbi provat.
15.2. Për aspektin substancial – cenimi i lirisë personale në drejtim të:
15.2.1. Mungesës së faktit penal, në shkelje të nenit 27, pika 2, shkronja “c”, të Kushtetutës, pasi gjykatat nuk mund të lejojnë dhe të arsyetojnë se pas katër vjetësh hetime Prokuroria e Posaçme mund të paraqitet në gjykatë dhe të mbështesë dyshimin për kryerjen prej kërkuesit të faktit penal përsëri në të njëjtat arsye, miratimit të akteve kolegjiale. Pas katër vjetësh nga hetimi Prokuroria e Posaçme duhet të argumentojë mjaftueshëm pse pjesëmarrja në akte kolegjiale në mënyrë të arsyeshme të çon në konkluzionin se mund të përbëjë fakt penal. Gjykatat pas katër vjetësh hetime duhet të argumentonin mjaftueshëm sesi kërkuesi në cilësinë e ish-Kryeministrit duhet të parashikonte që propozimi i Këshillit të Ministrave për miratimin e ligjeve në Kuvend, miratimi po prej Këshillit të Ministrave i akteve të tjera normative ose i akteve të tjera në të cilat nuk ka përcaktime për një marrëdhënie juridike konkrete, të veçantë, do të sillte përfitime shumë vite më vonë. Gjykata në vendimin e saj nr. 1/2025 ka vlerësuar se “qenia e kërkuesit në cilësinë e kryetarit të një organi kolegjial, i cili ka disponuar për lirimin nga detyra të gjyqtares, nuk është shkak për të vënë në dyshim paanshmërinë e gjyqtares, për sa kohë nuk rezulton dhe nuk është provuar që ai (kërkuesi), në cilësinë e kryetarit të atij organi, të ketë pasur votë përcaktuese në këtë drejtim ose të ketë vënë në lëvizje procedimin disiplinor ndaj gjyqtares, ose të ketë pasur ndonjë rol përcaktues në procedimin disiplinor ndaj saj”. I njëjti kriter i vendosur nga Gjykata duhej të mbahej parasysh edhe nga gjykatat e juridiksionit të zakonshëm.
15.2.2. Mungesës së shkakut ligjor për moszbatimin e urdhrave të ligjshëm të gjykatës, për shkak të mosekzistencës së shkakut procedural për të cilin është kërkuar zëvendësimi i masës së sigurimit personal, pasi vendimi gjyqësor mbi bazën e të cilit ishin caktuar masat e sigurimit personal nuk ka qenë i ekzekutueshëm deri në datën 21.11.2023, kur ka marrë formë të prerë. Në datat që prokuroria pretendon se kërkuesi duhej të paraqitej në Policinë Gjyqësore, vendimi gjyqësor që ka vendosur këtë detyrim nuk ka qenë i ekzekutueshëm, pasi ndaj tij ishte bërë ankim. Në rastin e zëvendësimit të masave të sigurimit personal të vendosura ndaj kërkuesit, gjykatat nuk kanë hetuar kur ka lindur detyrimi i tij për zbatimin e masave të sigurimit të caktuara me vendimin nr. 112/2023. Arsyetimi i gjykatave se detyrimi për zbatimin e masave të sigurimit personal të vendosura me vendimin nr. 112/2023 ka lindur menjëherë me shpalljen e vendimit është i gabuar dhe në shkelje të nenit 417 të KPP-së.
15.2.3. Standardit të arsyetimit të vendimeve gjyqësore, pasi gjykatat nuk kanë dhënë argumente të mjaftueshme për nevojën e kohëzgjatjes së masës së sigurimit personal “Arresti në shtëpi”; për vazhdimin e kufizimit të lirisë personale dhe të së drejtës për jetë familjare; për cenimin e lirisë së shprehjes; për cenimin e së drejtës së organizimit dhe së drejtës për të ushtruar mandatin e deputetit. Gjykatat nuk kanë arsyetuar domosdoshmërinë e vazhdimit të masës së sigurimit personal “Arresti në shtëpi”. Kolegji Penal i Gjykatës së Lartë nuk e ka arsyetuar vendimin e tij, por ka adaptuar arsyetimet e gjykatave më të ulëta, duke i vlerësuar komplementare të njëra-tjetrës. Gjykatat nuk e kanë mbështetur arsyetimin e tyre në të dhënat që kanë rezultuar nga hetimi, pasi nuk rezulton që gjatë kohës që janë zhvilluar hetimet të jetë evidentuar ndonjë e dhënë nga e cila të rezultonte përpjekja e kërkuesit për të ndikuar procesin e marrjes së provave. Arsyetimi i gjykatave është në kundërshtim me qëndrimin e organit të akuzës, sipas të cilit nuk ekziston rreziku i ikjes së kërkuesit. Konstatimet gjyqësore në vendimet e caktimit të masave të sigurimit personal nuk mund të përbëjnë “gjë të gjykuar”. Prokuroria e Posaçme në rastin konkret ka ndryshuar qëndrim nga ai i mbajtur në aktet fillestare për caktimin e masës
së sigurimit.
15.2.4. Parimit të mosdiskriminimit, pasi në vendimin e GJKKO-së së Apelit nuk gjejnë pasqyrim pretendimet e ngritura nga i bashkakuzuari tjetër, në lidhje me pretendimin për “përndjekje politike”. Kërkuesi dhe subjektet e tjera të këtij procedimi nuk janë lejuar nga gjykatat të paraqesin në seancë pretendimet e tyre për motivin politik të procedimit penal. Në këtë rast, gjykatat kanë tejkaluar kufizimet e parashikuara nga KEDNJ-ja, e cila ka epërsi ndaj së drejtës së brendshme dhe zbatohet drejtpërdrejt. Qëllimi real i izolimit të kërkuesit ka qenë pengimi i ushtrimit të të drejtave të tij politike, si liria e shprehjes, liria e organizimit, si dhe ajo e përfaqësimit të zgjedhësve dhe provat për këtë janë vetë sjellja e autoriteteve shtetërore. Kërkuesi është kryetari i partisë opozitare me numrin më të lartë të deputetëve në Kuvend. Procedimi penal ka nisur nga kallëzimi i kryetarit të Grupit Parlamentar të Partisë Socialiste, parti e cila ka numrin me të lartë të deputetëve në Kuvend. Po ashtu, Kryeministri i vendit është shprehur në kongresin e Partisë Socialiste se reforma në drejtësi ka dështuar në rast se Prokuroria e Posaçme nuk heton kërkuesin.
15.2.5. Parimit të barazisë përpara ligjit, pasi gjykatat mbajnë standard të dyfishtë për kërkuesin, në krahasim me shtetas të tjerë. Sipas gjykatave, vepra penale është kryer nga kërkuesi, si në rastin kur ka qenë në rolin e përfaqësuesit të organit propozues të akteve ligjore, ashtu edhe në rastet kur ka qenë në rolin e drejtuesit të organit që ka shqyrtuar propozimin e një subjekti tjetër. Ndërkohë, Gjykata e ka trajtuar ndryshe rolin e kërkuesit si kryetar i ish-Këshillit të Lartë të Drejtësisë, në marrjen pjesë dhe vendimmarrjen për akte kolegjiale individuale, me rolin e tij në marrjen pjesë dhe vendimmarrjet për akte kolegjiale normative. Gjykatat nuk kanë dhënë argumente të mjaftueshme për të provuar se kërkuesi nuk po ndiqet penalisht për motive politike.
16. Subjekti i interesuar, Prokuroria e Posaçme, në mënyrë të përmbledhur, ka
prapësuar si vijon:
16.1. Për aspektin procedural
16.1.1. Pretendimet e kërkuesit për cenimin e parimit të paanshmërisë dhe së drejtës për t’u gjykuar nga një gjykatë e caktuar me ligj janë të pabazuara, pasi vendimi i GJEDNJ-së, i referuar prej tij, pasqyron procesin ligjor të gjykatave vendase
në rastin e gjyqtarit të Kolegjit të Posaçëm të Apelimit L.D., që përfundoi me vendimin e Komisionit Disiplinor sipas parashikimit të nenit 128, pika 2, shkronja “b”, të Kushtetutës, ndaj rrethana e pretenduar nga kërkuesi kërkon rit të ndryshëm dhe është jashtë kufijve të shqyrtimit të këtij gjykimi kushtetues. Këto pretendime janë ngritur edhe në një gjykim tjetër të zhvilluar nga Gjykata, e cila, me vendimin nr. 42, datë 01.07.2025, ka arsyetuar se nuk ka ndonjë akt të organit publik të ngarkuar nga ligji që të ketë vendosur për ndalimin e
ushtrimit të funksionit nga gjyqtarja I.Gj. për shkakun e pretenduar. Në këtë kuptim, ajo gjyqtare, ndërsa ka qenë në detyrë, ka vepruar në kushte legjitimiteti në ushtrimin e funksioneve në rastin konkret… (Kliko për të lexuar më shumë)
V E N D O S I:
1. Pranimin e pjesshëm të kërkesës.
2. Deklarimin si antikushtetuese të vendimeve nr. 400, datë 30.07.2024 të Gjykatës së Posaçme të Shkallës së Parë për Korrupsionin dhe Krimin e Organizuar; nr. 172 (87-2024-248), datë 13.09.2024 të Gjykatës së Posaçme të Apelit për Korrupsionin dhe Krimin e Organizuar; nr. 00-2024-2076, datë 17.12.2024 të Kolegjit Penal të Gjykatës së Lartë, sipas arsyetimit të mësipërm të këtij vendimi, vetëm për pjesën që disponon për kërkuesin Sali Berisha.
3. Shpenzimet e përfaqësimit të kërkuesit në vlerën 75.000 lekë i ngarkohen Ministrisë së Financave.
Ky vendim është përfundimtar dhe hyn në fuqi ditën e botimit në Fletoren Zyrtare
