Shpeshherë, analistët dhe gazetarët amerikanë bien në grackën e supozimit se çdo ngjarje sillet rreth politikës amerikane.
Rasti i Shqipërisë është shembulli më i freskët i kësaj tendence të dëmshme.
Të lidhura
None found
Në fundin e muajit maj, në Zvërnec të Shqipërisë shpërthyen protesta kundër planeve të Jared Kushner, dhëndrit të presidentit Trump, për të kthyer një zonë të brishtë ekologjike në një kompleks luksoz me vlerë disa miliardë dollarë.
Sipas Washington Examiner, projekti i Kushner ishte veçse një nga shkëndijat që ndezi revoltën. Një tjetër faktor ishte afrimi i Alex Soros me kryeministrin Edi Rama për të siguruar leje për investime të ngjashme.
Në protesta ndikoi edhe persekutimi i minoritetit grek që jeton në Rivierën Shqiptare. Më 12 maj 2023, policia e urdhëruar nga Rama arrestoi Fredi Belerin, kandidat me origjinë greke për bashkinë e Himarës, me pretekstin se kishte shpenzuar rreth 100 dollarë në mënyrë të parregullt gjatë fushatës.
Shqiptarët e panë qartë farsën: Rama donte të siguronte fitoren e të tijëve për të finalizuar marrëveshjet e tij të patundshmërive. Në këtë kontekst, zhvillimi i Kushner ishte simptomë, jo shkaktar.
Edhe pse Shqipëria mund të jetë zhdukur nga titujt kryesorë të mediave perëndimore, protestat kanë vazhduar të forcohen. Të pranishëm të fundit në vend raportojnë një atmosferë të paqëndrueshme dhe thonë se padurimi ndaj pasurimit personal të Ramës ka shpërthyer në kulm. Tashmë, shqiptarët nuk flasin më për Kushnerin apo SHBA-në, por për “Revolucionin e Flamingove” – versioni i tyre i revolucioneve me ngjyra që çliruan shumë shtete të Evropës Lindore nga regjimet diktatoriale.
Sigurisht, Shqipëria zyrtarisht nuk është shtet komunist dhe, sipas Departamentit të Shtetit, gëzon një demokraci të gjallë. Megjithatë, qytetarët shqiptarë e kontestojnë këtë pamje. Pas rënies së Perdes së Hekurt, ata përqafuan me entuziazëm demokracinë dhe vendi u shndërrua në kombin më proamerikan të Evropës, ndoshta edhe të botës.
Më pas ndërhynë Departamenti i Shtetit dhe USAID, duke ndihmuar në krijimin e Strukturës së Posaçme Kundër Korrupsionit dhe Krimit të Organizuar (SPAK). Për të kuptuar pasojat, mjafton të imagjinohet sikur Al Capone të kishte vënë nën kontroll FBI-në para se ajo ta arrestonte atë dhe organizatën e tij kriminale në vitet 1930. Në mënyrë të ngjashme, Edi Rama, udhëheqësi i Partisë Socialiste, e kapi SPAK-un dhe e ktheu në mjet për të goditur këdo që i rrezikonte pushtetin: ish-kryeministrin Sali Berisha, ish-ministrin e Mbrojtjes Fatmir Mediu, ish-zëvendëskryeministrin Arben Ahmetaj, kryebashkiakun e Tiranës Erion Veliaj dhe shumë figura të tjera.
Qëllimi nuk ishte asnjëherë pastrimi i qeverisjes. Teksa SPAK-u ndiqte këdo që kritikonte Ramën, ai intensifikoi njëkohësisht përfshirjen në skema të patundshmërive dhe në pastrim të dukshëm parash për kartelat e drogës. Mekanizmi për këtë ishte legalizimi i kultivimit të marijuanës. Sapo plantacionet e kanabisit lulëzuan, u zgjerua menjëherë edhe trafiku i kokainës nga Amerika Latine dhe Afrika Perëndimore, si dhe trafiku i opiumit nga Afganistani dhe Turqia. Roja bregdetare italiane sekuestron rregullisht ngarkesa kokaine që shkojnë drejt Shqipërisë; është ironike që roja bregdetare nën urdhrat e Ramës nuk arrin ta bëjë këtë.
Paralelisht, Rama i është përmbajtur haptazi manualit të presidentit turk Recep Tayyip Erdoğan. Nuk bëhet fjalë për rastësi: një ish-bashkëpunëtor i Ramës që ishte i pranishëm gjatë një takimi mes dy liderëve dëshmoi se Erdoğan i dha kryeministrit shqiptar një kurs të shpejtë mbi shkatërrimin e sistemit demokratik, duke shënjestruar opozitën dhe duke fituar përkrahjen e diplomatëve amerikanë. Erdoğani e kishte konsoliduar pushtetin duke vënë në kontroll organin e inspektimit tatimor, ekuivalentin turk të SPAK-ut. Ai i shndërroi ish-diplomatët dhe atashetë amerikanë në ortakë biznesi ose, në rastin më të mirë, i mbështeti me donacione për rolet e tyre të reja në qendra kërkimore. Duket se Rama po vepron njësoj. Ashtu si Erdoğani, ai shpërndan favore nëpërmjet koncesioneve të patundshmërive dhe projekteve zhvillimore.
Departamenti i Shtetit e ka pranuar tashmë gabimin e vet; në heshtje e ka hequr Berishën nga lista e zezë e vizave, duke njohur në këtë mënyrë se akuzat kundër tij kishin natyrë politike dhe jo faktike.
Kundërshtarët e Trumpit e paraqesin atë si një anti-Midas, një figurë që çdo gjë që prek e kthen në plumb.
Sidoqoftë, në fushën e politikës së jashtme, vetë sindroma e tyre e obsesionit anti-Trump (e njohur si Trump derangement syndrome) mund të rezultojë po aq shkatërruese.
Në rastin shqiptar, përqendrimi i ngushtë te Kushneri i verbon politikanët ndaj problemeve më të thella: përvetësimi i burimeve amerikane, rritja e krimit të organizuar dhe e trafikut të drogës nën regjimin e Ramës, si dhe pyetjet që ngrihen mbi përgjegjësinë e disa ish-ambasadorëve amerikanë, të cilët iu rreshtuan pa rezerva Ramës.
