Tuneli më i gjatë dhe më i thellë në botë nën det po ndërtohet në Norvegji, me qëllim të ulë kohën e udhëtimit midis qyteteve të mëdha dhe të bëhet pjesë e një autostrade pa tragete përgjatë bregdetit të saj perëndimor.
Mediat e huaja shkruajnë se ndërtimi filloi në janar 2018, por u ndërpre në fund të vitit 2019 për shkak të parashikimeve për tejkalime të kostove që çuan në shfuqizimin e kontratave ekzistuese dhe në ristrukturimin e projektit. Punimet rifilluan në fund të vitit 2021 dhe tuneli tani është planifikuar të përfundojë në vitin 2033, me një kosto prej afërsisht 25 miliardë krona norvegjeze (rreth 2.4 miliardë dollarë).
“Tuneli do të përmirësojë ndjeshëm lidhjen përgjatë bregut perëndimor të Norvegjisë, duke krijuar një lidhje më të shpejtë dhe më të besueshme midis rajoneve Stavanger dhe Haugesund,” tha Anne Brit Moen, një menaxhere projekti në Skanska, kompania ndërkombëtare ndërtuese që po ndërton pjesën veriore të tunelit, e cila është seksioni më i thellë dhe është 9 kilometra i gjatë.
Duke zëvendësuar lidhjet aktuale të trageteve, Rogfast do të reduktojë kohën e udhëtimit mes Bergenit dhe Stavangerit respektivisht qytetet e dytë dhe të katërt më të mëdha norvegjeze sipas popullsisë, për rreth 40 minuta dhe do ta bëjë udhëtimin e përditshëm shumë më të lehtë, shtoi Moen.
Tuneli do të përbëhet nga dy tubacione të veçanta, secili me dy korsia trafiku, të dizajnuara ekskluzivisht për trafik rrugor, dhe do të ketë një element dizajni mjaft të pazakontë rreth në mes: një rrugë rrethore e dyfishtë, 260 metra e thellë, që lidhet me një tunel lidhës që çon në ishullin Kvitsøy, bashkia më e vogël e Norvegjisë.
Matje me teknologji të lartë
Ndërtimi i një tuneli me këtë gjatësi nën det paraqet disa sfida teknologjike. Si shumica e tuneleve moderne, për të kursyer kohë, Rogfast po ndërtohet nga të dyja skajet njëkohësisht, me qëllimin që të dy ekipet e ndërtimit të takohen në mes brenda një marge gabimi prej vetëm 5 centimetra.
Arritja e këtij niveli të saktësisë kërkon matje të kujdesshme duke përdorur lazerë dhe pajisje të tjera të sofistikuara. Një skaner laserik i rrotullueshëm me pasqyrë mat një pjesë të tunelit të sapo-gërmuar, duke mbledhur 2 milion pikë të dhënash në sekondë për të krijuar një “binjak digjital” të tunelit. Kjo më pas mund të kontrollohet kundrejt planeve të dizajnit për çdo pasaktësi.
”Është pak larg pamjes romantike të inxhinierit që sheh përmes një lenteje,” tha Burkhard Boeckem, drejtor i teknologjisë në Hexagon, kompania që po siguron matjet për tunelin.
Margjina prej 5 centimetra është ndër më të rreptat në botë, por mund të kursejë kohë, para, mbetje dhe emetime duke shmangur gabimet:”Nëse devijoni nga kjo, krijoni shumë më shumë material që duhet të nxirret, dhe pastaj shumë më tepër që të mbushet përsëri, janë shumë kamionë të plotë. Pra, nuk është vetëm një faktor rreziku, por edhe një faktor shumë financiar.”
Kërkon aftësi teknike
Projekti Rogfast është pjesë e rinovimit të rrugës bregdetare E39, një rrugë 1,100 kilometra (684 milje) që shtrihet nga Trondheim në veri deri në Kristiansand në jug. Sot duhen 21 orë për të vozitur të gjithë gjatësi e rrugës, e cila përfshin shtatë tragete. Qëllimi është ta bëjmë pa tragete duke ndërtuar tunele dhe ura, duke shkurtuar kohën e udhëtimit gjysmë. Përfundimi nuk pritet para vitit 2050.
Rogfast është një nga komponentët më ambiciozë dhe teknikisht të kërkuar të asaj plani, dhe ndërtimi nuk ka qenë pa pengesa, sipas Moen. “Sfida kryesore deri tani ka qenë të gjejmë metoda të mjaftueshme për injektimin e llaçeve për të vulosur shkëmbin. Tani jemi 300 metra (984 këmbë) nën nivelin e detit, dhe tashmë kemi pasur rrjedhje të konsiderueshme të ujit të kripur në sistemin e tunelit. Duke qenë se do të shkojmë deri në 392 metra (1,286 këmbë) nën nivelin e detit, po përqendrohemi në gjetjen e metodave më të mira për të ruajtur kushtet e sigurta dhe efikase të punës për të gjithë.” shpjegoi ajo.
Tuneli kërkon gjithashtu masa për të mbrojtur drejtuesit e automjeteve nga ndotja e ajrit. Ai do të përdorë një sistem ventilimi longitudinal, i cili zakonisht përdor ventilatorë me rrymë për të krijuar qarkullim të ajrit i plotësuar nga ventilimi i kanalit që shtrihet deri në Kvitsøy.
“Kjo kombinim është dizajnuar për të siguruar qarkullim të efektshëm të ajrit dhe siguri gjatë gjithë gjatësi së konsiderueshme të tunelit,” tha Moen.
Do të implementohet gjithashtu një alarm në kohë reale për të identifikuar ngjarje të tilla si prishje ose bllokim, dhe kamerat dhe radari do të monitorojnë automjetet.
Megjithëse punësimet do të humbnin përfundimisht nga mbyllja e trageteve, Rogfast do të forcojë qasjen në punë të tjera, arsim dhe shërbime publike për komunitetet lokale, tha Moen, dhe do të ketë efekte pozitive në ekonominë lokale dhe industrinë e produkteve detare, pasi kostot e logjistikës do të ulen dhe kompanitë do të jenë në gjendje të operojnë në një zonë më të gjerë.
“Projektimi gjithashtu krijon punësim të konsiderueshëm gjatë ndërtimit dhe vendos bazën për zhvillim më të qëndrueshëm dhe të integruar rajonal përgjatë bregdetit të thyer perëndimor të Norvegjisë,” tha ajo./
