Takimi Kurti–Abdixhiku, hap drejt kompromisit për presidentin e Kosovës? Ja skenari i profesorit

Biseda mes kryetarit të Lëvizjes Vetëvendosje, Albin Kurti, dhe kreut të LDK-së, Lumir Abdixhiku, për kriteret dhe profilin e presidentit të ardhshëm të Kosovës ka rikthyer diskutimet mbi mundësinë e një dakordësie politike mes dy partive.

Ky zhvillim vjen në një periudhë kur vendi ndodhet në ngërç institucional. Fakti që dy liderët kanë shqyrtuar edhe mundësinë e diskutimit për emra konkretë në takimet e ardhshme shihet si një sinjal se mund të krijohet hapësirë për kompromis.

Megjithatë, mbetet e paqartë nëse bëhet fjalë vetëm për një procedurë konsultimi apo nëse LVV-ja dhe LDK-ja po përpiqen të ndërtojnë një marrëveshje konkrete.

Për këto zhvillime, “Bota sot” ka marrë një vlerësim nga profesori Nijazi Halili.

Halili e konsideron takimin Kurti–Abdixhiku të rëndësishëm në aspektin politik, veçanërisht për shkak të situatës institucionale në të cilën gjendet Kosova.

Sipas tij, kalimi i diskutimit nga parimet e përgjithshme te kriteret dhe profili i presidentit të ardhshëm, si dhe paralajmërimi për shqyrtimin e emrave konkretë, dëshmojnë se komunikimi mes palëve ka tejkaluar nivelin formal.

Profesori tha se takimi duhet parë si një zhvillim me peshë politike dhe jo si një kontakt i zakonshëm procedural. Ai vlerësoi se diskutimi për kriteret dhe profilin e presidentit, së bashku me mundësinë e shqyrtimit të emrave në takimet e ardhshme, tregon se dialogu mes dy subjekteve ka hyrë në një fazë më konkrete.

Megjithatë, ai theksoi se është ende herët të flitet për një marrëveshje politike të përmbyllur mes LVV-së dhe LDK-së.

Sipas Halilit, momenti vendimtar do të jetë përballja me çështjen e kandidatit konkret dhe sigurimi i votave të nevojshme në Kuvend.

Ai nënvizoi se takimi përbën një sinjal pozitiv dhe një hap në drejtim të kompromisit, por nuk mund të konsiderohet ende si një marrëveshje e konsoliduar. Marrëveshja e vërtetë, sipas tij, do të provohet vetëm kur palët të dakordohen për një emër dhe të sigurojnë mbështetjen parlamentare.

Halili beson se një kandidat konsensual është i mundshëm, por realizimi i tij varet nga gatishmëria e të dyja partive për ta vendosur interesin institucional mbi atë partiak.

Si element që mund të ndihmojë në arritjen e kompromisit, profesori përmendi edhe qëndrimin e LDK-së se presidenti nuk duhet të jetë një figurë e lidhur thjesht me një parti, por një person me respekt më të gjerë dhe me aftësi për të përfaqësuar unitetin politik.

Ai u shpreh se deklarimet publike të Lumir Abdixhikut, sipas të cilave LDK-ja nuk kërkon një president partiak, por një figurë të respektuar që përfaqëson unitetin politik, mund të shërbejnë si bazë për një marrëveshje.

Por çfarë cilësish duhet të ketë presidenti i ardhshëm i Kosovës?

Sipas profesorit, kandidati duhet të ketë integritet, autoritet publik, orientim të qartë euroatlantik dhe respekt për Kushtetutën. Mbi të gjitha, ai duhet të jetë në gjendje të përfaqësojë unitetin e qytetarëve dhe jo interesat e vetëm një subjekti politik.

Halili shtoi se debati nuk duhet të përqendrohet vetëm te partia që do ta propozojë presidentin, por te kandidati që mund të fitojë besim më të gjerë institucional dhe shoqëror.

Në këtë kuadër, një marrëveshje e mundshme mes LVV-së dhe LDK-së mund të ndihmojë në kapërcimin e ngërçit institucional, nëse partitë arrijnë të pajtohen për një kandidat dhe të sigurojnë votat e nevojshme në Kuvend.

Ndërsa nëse bisedimet nuk shkojnë përtej përcaktimit të kritereve dhe nuk prodhojnë një dakordësi për emër konkret, atëherë ato mund të mbeten vetëm deklarative dhe pa rezultat praktik.

Profesori vlerësoi se zhvillimet e tanishme krijojnë një mundësi të rëndësishme për kompromis politik, por rezultati përfundimtar do të varet nga gatishmëria e Albin Kurtit dhe Lumir Abdixhikut për të ndërmarrë hapin vendimtar.

Halili përfundoi se Kosova ka nevojë për funksionim normal institucional dhe nuk mund ta zgjasë më tej krizën politike. Nëse palët bëjnë kompromisin përfundimtar, situata mund të shërbejë si pikënisje për tejkalimin e ngërçit; në të kundërt, rrezikon të mbetet një tjetër përpjekje politike e pasuksesshme.