Shiroka-Pula nis koordinimin institucional për strategjinë e apelit të ish-krerëve të UÇK-së

Presidentja e Kosovës, Justina Shiroka-Pula, zhvilloi të enjten takimin e parë koordinues me drejtuesit e institucioneve kryesore. Në takim morën pjesë kryetarja e Kuvendit, Albulena Haxhiu, kryeministri Albin Kurti, si dhe zëvendëskryeministri dhe ministri i Punëve të Jashtme e Diasporës, Glauk Konjufca.

Presidenca njoftoi se pjesëmarrësit diskutuan zhvillimet e fundit, situatën në vend dhe çështje me rëndësi për institucionet shtetërore. Një nga temat kryesore ishte krijimi i një Grupi Punues për Strategjinë Shtetërore për Apelin ndaj ish-krerëve të UÇK-së, i cili do të hartojë qasjen institucionale ndaj procesit në Hagë. Takimi u paraqit si pjesë e koordinimit të rregullt ndërmjet institucioneve më të larta, por nuk u dhanë hollësi për përbërjen e grupit ose afatet e punës së tij.

Kjo nismë vjen një muaj pasi Dhoma të Specializuara në Hagë shpallën aktgjykimin ndaj Hashim Thaçit, Kadri Veselit, Rexhep Selimit dhe Jakup Krasniqit. Trupi gjykues i gjeti penalisht përgjegjës për krime lufte të lidhura me ndalimin arbitrar të 385 personave, trajtimin mizor të 49 personave, torturimin e 303 personave dhe vrasjen e paligjshme të 96 personave. Ata u liruan nga akuzat për krime kundër njerëzimit, sepse prokuroria nuk provoi përtej dyshimit të arsyeshëm se kishte pasur një sulm të përhapur ose sistematik ndaj popullsisë civile.

Dënimet e shqiptuara ishin nga 25 vjet burgim për Thaçin dhe Krasniqin, 18 vjet për Veselin dhe 13 vjet për Selimin, ose 81 vjet gjithsej. Në dënime llogaritet edhe koha e kaluar në paraburgim. Që prej nëntorit 2020, të katërt mbahen në paraburgim në Hagë.

Pas shpalljes së vendimit, Kurti kishte kërkuar pajtim për një strategji shtetërore që të ndihmonte ekipet mbrojtëse gjatë apelit dhe të përfshinte veprim edhe në planin diplomatik. Ai e kishte cilësuar aktgjykimin të padrejtë.

Vendimi nuk është ende i formës së prerë dhe ekipet mbrojtëse kanë paralajmëruar ankesa. Rregullat e Speciales u japin palëve 60 ditë nga njoftimi për apel për të paraqitur dosjen e argumenteve; kur ankesa lidhet vetëm me masën e dënimit, afati është 30 ditë. Apeli mund të mbështetet në një gabim juridik që shfuqizon aktgjykimin, në një gabim faktik që ka sjellë dështim të drejtësisë ose në një gabim gjatë caktimit të dënimit. Mbrojtja e Thaçit ka paralajmëruar se kjo procedurë mund të zgjasë me vite.

Shiroka-Pula e mori detyrën vetëm pak ditë më parë, në një periudhë tensionesh politike. Ajo u zgjodh me 81 vota, në një seancë që vazhdoi deri natën vonë, pak përpara afatit kushtetues pas të cilit vendi do të shkonte në zgjedhje të parakohshme. Menjëherë para zgjedhjes së saj, deputetët miratuan ligjin që kufizon kompetencat e Dhomave të Specializuara, ndërkohë që mijëra protestues jashtë Kuvendit kërkonin miratimin e tij.

Kandidimi i saj u mundësua nga një marrëveshje ndërmjet Vetëvendosjes dhe PDK-së, ku përfshihej edhe kufizimi i kompetencave të gjykatës në Hagë. Sipas nismës së PDK-së, mandati i Speciales duhet të përfshijë vetëm krimet e përmendura në raportin e Dick Martyt. Nisma kërkon gjithashtu që krimet e luftës për të cilat u dënuan ish-krerët e UÇK-së të gjykohen në Kosovë, nën monitorim ndërkombëtar.

Pas zgjedhjes së Shiroka-Pulës, Kurti deklaroi se institucionet do të bashkëpunojnë për të mbështetur apelin e ish-krerëve të UÇK-së. Takimi i së enjtes në Presidencë shihet si hapi i parë konkret në këtë drejtim. Shiroka-Pula është profesoreshë e ekonomisë; ajo ka drejtuar Akademinë e Shkencave dhe të Arteve të Kosovës dhe ka shërbyer si ministre e Ekonomisë nga viti 2008 deri më 2011.