Media ruse përpiqen të deformojnë të vërtetën mbi krimet kundër familjes Jashari

Paralajmërimi i Prokurorisë Speciale të Kosovës se do të ngrejë aktakuzë për krimet ndaj familjes Jashari nuk i shpëtoi të hënën as dezinformimit serb. Sipas The Geopost, mediumi Sputnik publikoi një shkrim me titullin “Vazhdon gjuetia ndaj serbëve: Prishtina ngre aktakuzë për ‘vrasjen’ e Adem Jasharit”.

Në këtë artikull, portali Sputnik shtrembëron ngjarjet e Prekazit dhe, përmes një përzgjedhjeje selektive të informacionit si edhe pretendimeve të pakonfirmuara, përpiqet të vërë në pikëpyetje aktakuzën e paralajmëruar të Prokurorisë Speciale të Kosovës për ngjarjet në Prekazin e Poshtëm në mars të vitit 1998.

Gjatë luftës së fundit në Kosovë, në lagjen e Jasharëve në Prekaz u vranë 55 persona. Prej tyre, 22 ishin familjarë të ngushtë të komandantit legjendar Adem Jashari, i cili prej kohësh ishte në shënjestër të shtetit serb. Megjithatë, Sputnik e vendos fjalën “vrasje” në thonjëza, në përpjekje për të deformuar faktet.

Pretendimi 1: “Vazhdon gjuetia ndaj serbëve: Prishtina ngre aktakuzë për ‘vrasjen’ e Adem Jasharit“

Analiza dhe demanti:

Sputnik e paraqet aktakuzën e paralajmëruar si vazhdim të një “gjuetie ndaj serbëve”, duke e portretizuar procesin gjyqësor si një ndjekje me motive etnike kundër popullit serb.

Megjithatë, nuk ka asnjë provë që Prokuroria Speciale e Kosovës zhvillon “gjueti” ndaj ndonjë populli. Hetimet kanë të bëjnë me krime lufte dhe me përgjegjësi individuale penale.

Edhe vetë formulimi “Vazhdon gjuetia ndaj serbëve” ka karakter emocional dhe akuzues. Ai nuk përbën fakt të verifikueshëm, por një interpretim politik që sugjeron ekzistencën e një fushate sistematike kundër serbëve. Në këtë mënyrë, lexuesi drejtohet që në titull drejt një përfundimi të caktuar.

Pretendimi 2: Fjala “vrasje” e Adem Jasharit e vendosur në thonjëza

Analiza dhe demanti: Vendosja e fjalës “vrasje” në thonjëza nuk është neutrale. Duke u fokusuar te njoftimi procedural për aktakuzën, artikulli përdoret për të shtrembëruar ngjarjet në Prekaz dhe për të minimizuar peshën e akuzave që lidhen me vdekjen e dhjetëra anëtarëve të familjes Jashari.

Kjo është një teknikë e njohur propagandistike, e përdorur shpesh për të hedhur dyshime mbi një ngjarje të dokumentuar ose për të relativizuar përgjegjësinë për të.

Operacioni i forcave serbe në Prekazin e Poshtëm më 5-7 mars 1998 përfundoi me vrasjen e dhjetëra pjesëtarëve të familjes Jashari, përfshirë gra, fëmijë dhe të moshuar. Human Rights Watch ka dokumentuar se mes viktimave ishin 13 gra dhe 8 fëmijë, fakt i pasqyruar edhe në raportet e organizatave ndërkombëtare.

Edhe dokumentime të mëvonshme ndërkombëtare, si dhe materiale të përdorura në proceset e Tribunalit të Hagës, e trajtojnë sulmin në Prekaz si një prej ngjarjeve kyçe të konfliktit në Kosovë, ku u vranë pothuajse 60 anëtarë të familjes Jashari.

Gjatë operacionit në Prekazin e Poshtëm në vitin 1998 u vranë dhjetëra anëtarë të familjes Jashari.

Pretendimi 3: “Ai pa mëshirë i detyronte të afërmit e tij të luftonin…” si dhe pretendimi se gjoja “krijoi mburojë njerëzore me gra dhe fëmijë për të fituar kohë…“

Analiza dhe demanti: Në standardet e gazetarisë profesionale, një pretendim i tillë nuk mund të paraqitet si fakt në mungesë të dokumenteve, dëshmive të verifikuara apo vendimeve gjyqësore që e mbështesin.

Në raportet e Human Rights Watch, Amnesty International dhe në dokumentacionin e përdorur nga Tribunali Penal Ndërkombëtar për ish-Jugosllavinë (ICTY), nuk figuron asnjë konstatim i verifikuar se Adem Jashari ka përdorur civilë si mburojë njerëzore.

Po ashtu, ky pretendim nuk është konfirmuar nga asnjë aktgjykim ndërkombëtar dhe nga asnjë raport i njohur i organizatave ndërkombëtare për të drejtat e njeriut.

Në vend të provave të verifikuara, kjo akuzë zakonisht shfaqet në narrativat zyrtare serbe dhe në media që mbështeten në to. Pikërisht mungesa e dëshmive të pavarura e lë këtë pretendim të pakonfirmuar.

Kosovo conflict | Summary & Facts | Britannica

Pretendimi 4: “e vrau nipin e tij për shkak të frikës“

Analiza dhe demanti:

Pretendimi se Adem Jashari vrau një nip të tij “për shkak të frikës” përbën një nga akuzat më të rënda që qarkullojnë në disa narrativa propagandistike serbe.

Kjo akuzë është shfaqur në disa narrativa të periudhës së luftës dhe në disa media, por nuk është vërtetuar nga burime të pavarura ndërkombëtare apo nga procese gjyqësore në tribunale ndërkombëtare.

Pra, nuk ekziston asnjë raport i Human Rights Watch, Amnesty International, OSBE-së apo i ndonjë organizate tjetër të njohur ndërkombëtare që ta konfirmojë këtë pretendim.

Po kështu, nuk ka asnjë aktgjykim të Tribunalit të Hagës apo të ndonjë gjykate tjetër ndërkombëtare që të ketë konstatuar se një ngjarje e tillë ka ndodhur.

Për sa kohë mungojnë dokumente gjyqësore, dëshmi të verifikuara dhe hetime të pavarura që do ta mbështesnin këtë akuzë, paraqitja e saj si fakt përbën dezinformim ose, së paku, trajtim të një pretendimi të pakonfirmuar si të vërtetë.

Analiza e tekstit të publikuar nga portali Sputnik tregon qartë se ky medium nuk raporton në mënyrë objektive për proceset gjyqësore, por përdor metoda të dezinformimit hibrid dhe kornizim politik.

Shkrimi përmban disa tipare karakteristike të propagandës dhe dezinformimit, pasi ngjarjet paraqiten në mënyrë selektive, me gjuhë emocionale dhe pa kontekstin e domosdoshëm.

Në të njëjtin artikull, Sputnik sjell vetëm versionin e institucioneve serbe për ngjarjet e marsit 1998.

Aty mungojnë faktet thelbësore: se operacioni në Prekaz përfundoi me vrasjen e dhjetëra anëtarëve të familjes Jashari; se mes të vrarëve kishte gra, fëmijë dhe të moshuar; se ngjarja konsiderohet masakër; dhe se ajo ka qenë objekt analizash dhe raportesh ndërkombëtare.

Në përfundim, kur paraqitet vetëm njëra anë e historisë, kemi të bëjmë me manipulim përmes përzgjedhjes së informacionit.

Kjo rikujton edhe një herë se Sputnik funksionon si platformë për rishkrimin e ngjarjeve historike dhe shpërndarjen e propagandës, ku proceset ligjore shfrytëzohen për ndërtimin e narrativave politike, duke anashkaluar dokumentet dhe raportet zyrtare të institucioneve ndërkombëtare.