Më 9 shtator rifillon seanca e Kuvendit, Jakupi: Tre rrugët që mund të përcaktojnë të ardhmen politike të Kosovës

Deputetët e Kuvendit të Kosovës pritet të mblidhen të mërkurën, më 9 shtator, në orën 11:00, për të vijuar seancën konstituive të ndërprerë muajin e kaluar. Mbledhja shihet si një përpjekje për ta përfunduar konstituimin e Kuvendit dhe për të krijuar kushtet për formimin e institucioneve të reja.

Përtej përfundimit të procedurave parlamentare, vëmendja kryesore lidhet me zgjedhjen e presidentit të Republikës. Në këtë proces pritet të shihet nëse marrëveshja politike ndërmjet LVV-së dhe LDK-së do të jetë e mjaftueshme për ta kapërcyer ngërçin institucional.

Për zhvillimet e pritshme dhe mundësitë politike që mund të shfaqen, analisti Zejnulla Jakupi ka folur në një intervistë për “Bota sot”. Sipas tij, 9 shtatori nuk përfaqëson thjesht vazhdimin e një seance parlamentare, por një provë të drejtpërdrejtë për marrëveshjen LVV–LDK dhe aftësinë e saj për t’i zhbllokuar institucionet.

Jakupi vlerëson se përfundimi i konstituimit të Kuvendit, përmes zgjedhjes së kryetarit dhe nënkryetarëve, do të ishte vetëm hapi i parë. Edhe nëse ky proces mbyllet me sukses, sipas tij, kriza politike nuk do të konsiderohej e tejkaluar.

Pas konstituimit, Kuvendi do të mund të vazhdonte me procedurat e tjera kushtetuese, por sfida kryesore do të mbetej zgjedhja e presidentit. Pikërisht ky proces, thekson analisti, do të tregojë nëse marrëveshja politike mes dy subjekteve është e plotë apo shërben vetëm për kapërcimin e pengesës së parë.

Marrëveshja LVV–LDK parashikon në qendër të saj kandidaturën e Bekim Sejdiut për president. Megjithatë, numrat në Kuvend e bëjnë të domosdoshme mbështetjen e deputetëve të tjerë. Të dyja partitë së bashku kanë 71 deputetë, ndërsa në dy raundet e para për zgjedhjen e presidentit nevojiten 80 vota.

Sipas Jakupit, Kushtetuta parashikon tri mundësi votimi për presidentin. Në dy raundet e para kandidati duhet të marrë nga 80 vota. Nëse kjo shumicë nuk arrihet, procesi vijon, ndërsa pas dështimit të raundit të dytë në garë mbeten dy kandidatët që kanë marrë më shumë vota.

Raundi i tretë ndryshon kërkesën për shumicën, pasi për zgjedhjen e presidentit mjaftojnë 61 vota, që përbëjnë shumicën e të gjithë deputetëve. Kjo do të thotë se një kandidat mund të mos sigurojë 80 vota në dy votimet e para, por të zgjidhet në raundin e tretë nëse arrin të marrë 61 vota.

Analisti e konsideron votimin e tretë pikën vendimtare të procesit. Nëse edhe ky raund dështon, Kuvendi shpërndahet dhe vendi shkon në zgjedhje të reja. Zgjedhjet, sipas Kushtetutës, duhet të mbahen brenda 45 ditësh.

Jakupi nënvizon se dështimi në raundin e parë ose të dytë nuk e çon automatikisht vendin në zgjedhje. Pasoja të tilla do të vinin vetëm nëse nuk arrihet zgjedhja e presidentit edhe në votimin e tretë, ndaj çdo votë në këtë fazë mund të jetë përcaktuese.

Sipas tij, zhvillimet mund të marrin tri drejtime kryesore. Në skenarin e parë, Kuvendi konstituohet, sigurohen votat për presidentin dhe hapet rruga për krijimin e institucioneve të reja.

Mundësia e dytë është që Kuvendi të përfundojë konstituimin, ndërsa zgjedhja e presidentit të mbetet e bllokuar. Në këtë rast do të arrihej një sukses teknik dhe politik në parlament, por kriza do të zhvendosej te procesi presidencial.

Skenari i tretë lidhet me dështimin e plotë të zgjedhjes së presidentit. Nëse nuk arrihet shumica prej 80 votash në dy raundet e para dhe dështon edhe votimi i tretë, ku kërkohen 61 vota, atëherë Kuvendi do të shpërndahej dhe Kosova do të shkonte në zgjedhje të reja.

Jakupi thekson se thelbi i zhvillimeve të 9 shtatorit nuk qëndron vetëm te mbajtja e seancës, por te ekzistenca e një shumice politike që mund ta rikthejë vendin në funksionim normal institucional. Marrëveshja LVV–LDK krijon një mundësi për dalje nga kriza, por 71 deputetët e saj nuk mjaftojnë për dy raundet e para presidenciale.

Prandaj, vëmendja do të përqendrohet te deputetët që mund të sigurojnë votat shtesë. Nëse ato gjenden, Kosova mund të hyjë në një proces zhbllokimi të rëndësishëm. Në të kundërtën, 9 shtatori mund të shënojë vetëm nisjen e një tjetër përballjeje politike. Pas raundit të tretë, nuk do të ketë më hapësirë për shtyrje: ose zgjidhet presidenti, ose Kuvendi shpërndahet dhe vendi shkon në zgjedhje të reja, përfundoi Zejnulla Jakupi për “Bota sot”.