Gjyqtari zviceran që dënoi Thaçin synon Gjykatën Ndërkombëtare Penale – a do të përballet me rastin Putin?

Guénaël Mettraux, gjyqtari nga Zvicra që bëri pjesë në trupin gjykues për rastin e ish-presidentit Hashim Thaçi, tani synon një pozicion kyç në sistemin e drejtësisë ndërkombëtare. Më 16 shtator, së bashku me dy kolegët e tij, ai dha dënimin prej 25 vitesh burg për Thaçin.

Zyrtarisht, Mettraux është kandidati i propozuar nga shteti zviceran për një vend si gjyqtar në Gjykatën Penale Ndërkombëtare (ICC) në Hagë, për periudhën 2027–2036. Procesi zgjedhor është parashikuar të mbahet në muajin dhjetor të vitit aktual. Në rast se fiton, ai do të ishte qytetari i parë zviceran që mban këtë detyrë në ICC.

E përditshmja zvicerane Blick ka shtruar pyetjen nëse Mettraux mund të thirret një ditë për të gjykuar edhe presidentin rus, Vladimir Putin.

Aktualisht, Mettraux shërben si gjyqtar në Dhomat e Specializuara të Kosovës, ku ishte pjesëtari i Panelit Gjykues II, së bashku me gjyqtarët Charles L. Smith III dhe Christoph Barthe. Ky informacion mbështetet nga të dhënat zyrtare të kësaj gjykate.

Në vendimin e 16 shtatorit, paneli i shpalli fajtorë për krime lufte Hashim Thaçin, Kadri Veselin, Rexhep Selimin dhe Jakup Krasniqin. Dënimet ishin: 25 vjet burg për Thaçin dhe Krasniqin, 18 vjet për Veselin dhe 13 vjet për Selimin.

Pas këtij vendimi, kandidatura e Mettraux për në ICC është vënë sërish në qendër të vëmendjes nga shtypi në Zvicër.

Qeveria zvicerane e përkrah haptazi emërimin e tij. Në profilin e kandidaturës theksohet se ai zotëron më shumë se një çerek shekulli përvojë në fushën e drejtësisë penale ndërkombëtare, duke shërbyer në gjashtë organe të ndryshme, përfshirë ICC-në, tribunalet për konfliktet në ish-Jugosllavi dhe Ruandë, si dhe Dhomat e Specializuara të Kosovës.

Që nga data 17 mars 2023, presidenti rus Vladimir Putin është në shënjestër të një urdhërarresti të lëshuar nga ICC. Sipas gjykatës, ka elemente të mjaftueshme për të besuar se Putin mban përgjegjësi penale personale për krimin e luftës që lidhet me deportimin dhe zhvendosjen e paligjshme të fëmijëve nga territoret e okupuara ukrainase drejt Rusisë. Këto akuza ende nuk janë shqyrtuar në një proces gjyqësor dhe Putini ndodhet përtej kapjes fizike të gjykatës.

Pikërisht këtu bazohet supozimi i gazetës Blick: nëse Mettraux arrin të zgjidhet në ICC dhe nëse një ditë Putini del para kësaj gjykate, gjyqtari zviceran mund të ishte potencialisht anëtar i trupit gjykues për një çështje të tillë. Megjithatë, për momentin nuk ka asnjë tregues se ai do të caktohej në dosjen e udhëheqësit rus.

Duhet sqaruar se Dhomat e Specializuara të Kosovës, aty ku Mettraux trajtoi çështjen Thaçi dhe të tjerët, dhe Gjykata Penale Ndërkombëtare janë dy entitete krejt të veçanta, pavarësisht se të dyja operojnë nga Haga.

ICC funksionon si një gjykatë e përhershme me mandat për të ndjekur gjenocidin, krimet kundër njerëzimit, krimet e luftës dhe, në rrethana të veçanta, krimin e agresionit. Hetimi për situatën në Ukrainë është i hapur që prej marsit 2022.

Mettraux, 52 vjeç, ka një karrierë të mëparshme si avokat, këshilltar ligjor dhe ekspert në një sërë gjykimesh ndërkombëtare. Sipas dosjes së tij të kandidaturës, ai ka grumbulluar rreth 12 vjet eksperiencë specifike me mekanizmat e vetë ICC-së.