Gërvalla: Vendimet për gjyqtarët serbë janë në përputhje me ligjin, në Kosovë askush nuk është mbi të

Ministrja në detyrë e Punëve të Jashtme dhe Diasporës, Donika Gërvalla, ka reaguar ndaj deklarimeve të Bashkimit Evropian për vendimin që lidhet me gjyqtarët serbë. Ajo ka deklaruar se institucionet e Kosovës duhet ta ushtrojnë veprimtarinë e tyre duke respektuar ligjin dhe parimet e shtetit të së drejtës.

Sipas Gërvallës, rendi juridik dhe pavarësia institucionale nuk mund të vihen në diskutim, pavarësisht debatit të krijuar rreth kësaj çështjeje.

Reagimi i plotë:

Në Republikën e Kosovës ligji nuk është objekt negocimi dhe asnjë person nuk mund të qëndrojë mbi të. Ky është reagimi im ndaj deklaratave të zyrtarëve të BE-së për vendimin e KGJK-së lidhur me dorëheqjet e gjyqtarëve serbë dhe të zyrtarëve të administratës gjyqësore.

Në cilësinë e Ministres së Drejtësisë, nuk mund të qëndroj në heshtje kur tentohet të vihet në dyshim zbatimi i ligjit të Republikës së Kosovës nga institucionet e saj të pavarura, apo kur këtyre institucioneve u imponohen interpretime dhe preferenca politike, pavarësisht se nga kush vijnë.

Më 27 gusht 2026, Këshilli Gjyqësor i Kosovës vendosi të mos i pranojë kërkesat për tërheqjen e dorëheqjeve të gjyqtarëve serbë, të dorëzuara në vitin 2022. Po atëherë, Këshilli i propozoi u.d. Presidentes së Republikës së Kosovës shkarkimin e tyre nga detyra.

Vendimi është marrë nga një institucion i pavarur dhe është mbështetur plotësisht në Kushtetutën dhe ligjet në fuqi të Republikës së Kosovës.

Neni 26 i Ligjit për Këshillin Gjyqësor të Kosovës përcakton qartë se, kur një gjyqtar ose prokuror jep dorëheqje, Këshilli duhet t’ia përcjellë Presidentit propozimin për lirimin e tij nga detyra. Dorëheqjet në fjalë janë paraqitur në vitin 2022 dhe nga ajo kohë kanë kaluar pothuajse katër vjet.

Për rreth katër vjet, gjyqtarët për të cilët bëhet fjalë nuk i kanë kryer detyrat e tyre.

Gjatë kësaj kohe, ata nuk kanë qenë pjesë e proceseve të rregullta të sistemit gjyqësor të Kosovës. Kjo përfshin raportimin, vlerësimin e performancës, trajnimet e vazhdueshme dhe detyrimet e tjera që vlejnë për të gjithë gjyqtarët.

Ligji në fuqi për Përgjegjësinë Disiplinore të vitit 2018 e konsideron mungesën e vazhdueshme në punë shkelje të rëndë disiplinore. Duke iu shtuar edhe detyrimeve të tjera ligjore të papërmbushura, kjo e bën të papranueshme tërheqjen e dorëheqjeve në rrethanat e tanishme.

Megjithatë, vlerësimi i kësaj çështjeje duhet të bëhet edhe në raport me rrethanat në të cilat janë dorëzuar këto dorëheqje.

Dorëheqjet e vitit 2022 nuk përbënin hapa të veçantë dhe personalë. Ato u paraqitën në mënyrë të koordinuar, bashkë me dorëheqjet nga poste të tjera në institucionet e drejtësisë, në një situatë të shoqëruar nga presioni politik i ushtruar nga shteti i Serbisë.

Një veprim i tillë ishte në kundërshtim me ligjet e Republikës së Kosovës, ndërsa binte ndesh edhe me detyrimin e gjyqtarëve për të respektuar rendin kushtetues dhe sistemin juridik të vendit, si dhe për të ruajtur pavarësinë gjatë ushtrimit të funksionit.

Një qëndrim të njëjtë shprehu edhe Këshilli Prokurorial i Kosovës më 20 korrik 2026. Në atë rast, Këshilli hodhi poshtë kërkesën e prokurorëve serbë dhe të punonjësve administrativë për rikthimin e dorëheqjeve të dorëzuara në nëntor 2022.

Për këtë arsye, cilindo që thotë se këto vendime shkelin ligjin e Republikës së Kosovës e sfidoj publikisht të përcaktojë se cili ligj është shkelur. Cili nen apo cila dispozitë?

Të tregohet se ku parashikohet në ligjet e Republikës së Kosovës që një person mund të largohet me dorëheqje nga një funksion në sistemin e drejtësisë, të mos e ushtrojë atë për afërsisht katër vjet dhe më pas të kthehet në të njëjtën pozitë.

Nëse pretendohet se ka pasur shkelje ligjore, atëherë duhet të identifikohet qartë ligji që pretendohet se është shkelur.

Nuk mund të pranohet që një vendim i Këshillit Gjyqësor, i bazuar në kuadrin kushtetues dhe ligjor të Republikës së Kosovës, të vihet në dyshim për motive politike. Është kontradiktore t’i kërkohet Kosovës të zbatojë ligjin dhe njëkohësisht të ushtrohet presion ndaj institucioneve të saj kur ato e zbatojnë atë.

Partnerët evropianë duhet ta përkrahin sundimin e ligjit në Kosovë në çdo rrethanë, jo vetëm kur vendimet e institucioneve përputhen me interesat politike. Mbështetja është veçanërisht e nevojshme kur institucionet e pavarura vendosin në bazë të ligjit.

Si Ministre e Drejtësisë, e mbështes plotësisht vendimin e Këshillit Gjyqësor të Kosovës dhe të drejtën e tij për të vepruar në përputhje me mandatin kushtetues dhe ligjor.

Po ashtu, dua të ritheksoj se përfaqësimi i të gjitha komuniteteve në institucionet e drejtësisë është një detyrim kushtetues. Por ky parim nuk mund të shfrytëzohet për të dobësuar ligjin, pavarësinë e gjyqësorit ose përgjegjësinë individuale të personave që ushtrojnë funksione gjyqësore.

Republika e Kosovës është shtet ligjor dhe shteti ligjor ka vlerë vetëm atëherë kur ligji zbatohet në mënyrë të barabartë ndaj të gjithëve.

Kosova nuk mund ta sakrifikojë shtetin e saj ligjor në emër të politikave ledhatuese (appeasement) të BE-së, duke dëmtuar kështu rendin kushtetues dhe ligjor të Republikës së Kosovës.

Në Republikën e Kosovës askush nuk qëndron mbi ligjin. Askush. Asnjë individ, asnjë institucion dhe asnjë presion politik, qoftë vendor apo ndërkombëtar.