Arsyet pse Gjykata Kushtetuese caktoi 6 tetorin si datë kufi për zgjedhjen e presidentit

Hasan Shala, avokat dhe ish-kryetar i Gjykatës së Apelit, e ka përshkruar si një “vendim kompromisi” aktgjykimin e fundit të Gjykatës Kushtetuese në lidhje me konstituimin e Kuvendit dhe krijimin e Qeverisë.

Në një prononcim për KosovaPress, Shala theksoi se gjykata e mori këtë vendim në rrethana që ai i quajti kaos kushtetues dhe politik, duke shtuar se nuk kishte shumë rrugëdalje nga kjo gjendje.

Më 23 shtator, Gjykata Kushtetuese vlerësoi se konstituimi i Kuvendit dhe formimi i Qeverisë nuk bien ndesh me Kushtetutën, por konstatoi se legjislatura e njëmbëdhjetë u themelua pas kalimit të afatit 30-ditor të përcaktuar në aktgjykimin e tyre paraprak.

Si pasojë e këtij konstatimi, nga Gjykata u bë e ditur se afati për zgjedhjen e presidentit ka filluar të llogaritet prej datës 8 gusht dhe përfundon më 6 tetor.

Për më tepër, Gjykata nënvizoi se deputetët duhet të zgjedhin sa më shpejt nënkryetarin e Kuvendit që i takon Partisë Demokratike të Kosovës.

Sipas Shalës, gjykata vendosi që afati për zgjedhjen e kreut të shtetit të fillojë nga 8 gushti edhe për faktin se periudha e ushtrimit të detyrës së presidentit përfundon më 5 tetor.

Ai shpjegoi se afati gjashtëmujor për kryerjen e detyrës presidenciale nis të numërohet nga 5 prilli, kur i mbaroi mandati ish-presidentes Vjosa Osmani, dhe mbyllet më 5 tetor, pavarësisht çdo ndryshimi që mund të ndodhë në udhëheqjen e Kuvendit.

Ish-kryetari i Gjykatës së Apelit paralajmëroi se nëse Kuvendi nuk do të konsiderohej i konstituuar, vendi do të gjendej para një bllokade edhe më të madhe institucionale, pasi nuk do të ishte e mundur as zgjedhja e presidentit dhe as thirrja e zgjedhjeve të reja.

Duke komentuar vendimin e gjykatës, Shala u shpreh se jemi në një gjendje të thellë kaosi kushtetues dhe politik, çka e bëri të pashmangshëm këtë lloj vendimi kompromisi. Ai theksoi se gjykata konstatoi se Kuvendi nuk u formua brenda afatit të përcaktuar nga Kushtetuta dhe nga vetë ajo, por njëkohësisht vërtetoi se parlamenti është konstituuar dhe se ky Kuvend ka krijuar edhe Qeverinë.

Sipas tij, nëse parlamenti nuk do të njihej si i themeluar, atëherë nuk do të kishim asnjë parlament funksional. Ai sqaroi se afati gjashtëmujor i ushtrueses së detyrës së presidentit përfundon me 6 tetor, prandaj gjykata u dha partive edhe këto dy javë kohë për të negociuar një marrëveshje për postin e presidentit. Ndryshe, pa konstituim, as zgjedhjet nuk do të mund të shpalleshin.

Shala theksoi se Kushtetuta është e prerë kur thotë se kryetari i Kuvendit mund ta ushtrojë detyrën e presidentit për gjashtë muaj. Ky afat, sipas tij, është i pandryshueshëm dhe llogaritet nga 5 prilli deri më 5 tetor, pavarësisht nëse ndërron apo jo kryetari i Kuvendit.

Kuvendi i Kosovës u formua më 13 shtator, në të njëjtën ditë kur u miratua edhe Qeveria e re e dalë nga zgjedhjet e 7 qershorit.

Vendimi i Gjykatës Kushtetuese erdhi si përgjigje ndaj kërkesave të Partisë Demokratike të Kosovës, e cila kontestoi kushtetutshmërinë e procesit të konstituimit të Kuvendit dhe krijimit të Qeverisë së re.

Pas shpalljes së vendimit, Lëvizja Vetëvendosje, partia në krye të ekzekutivit, njoftoi se do të angazhohet maksimalisht për të siguruar zgjedhjen e presidentit dhe për të evituar mbajtjen e zgjedhjeve të parakohshme.