Organizata Botërore e Shëndetësisë (WHO) vlerëson se temperaturat e larta lidhen me rreth 489.000 vdekje çdo vit, ndërsa afërsisht 175.000 prej tyre regjistrohen në rajonin evropian.

Sipas të dhënave, ky bilanc është i krahasueshëm me ndikimin global të gripit, transmeton Klankosova.tv.

Specialistët nënvizojnë se sa më i ngrohtë të jetë ajri, aq më shumë lagështi mund të mbajë, konkretisht rreth 7% më shumë për çdo rritje prej 1°C, çka e vështirëson edhe më tej përballimin e vapës.

Mjeku Luka Delak nga Instituti Kroat i Shëndetit Publik (HZJZ) shpjegon se ekspozimi ndaj nxehtësisë nuk paraqet të njëjtin rrezik për të gjithë, pasi kjo varet nga mosha, gjendja shëndetësore, barnat që përdoren, si edhe nga kushtet e jetesës dhe të punës.

Sipas tij, valët e të nxehtit përbëjnë një kërcënim serioz për shëndetin publik, sidomos për njerëzit që nuk kanë mundësi të freskohen.

Një studim i Universitetit të Ottawas nga viti 2025 ka treguar se organizmi i njeriut, në kushte të temperaturës së “termometrit të lagësht” prej 26 deri në 31°C, nuk arrin më të ftohet në mënyrë efikase. Ky nivel është dukshëm më i ulët se pragu prej 35°C që ishte supozuar më herët.

Temperatura e “termometrit të lagësht” është një tregues që bashkon temperaturën e ajrit me lagështinë dhe ka rëndësi të madhe për trupin e njeriut, pasi organizmi ftohet kryesisht përmes avullimit të djersës.

Kur lagështia në ajër është e lartë, djersa avullon më vështirë dhe kështu dobësohet një nga mekanizmat kryesorë që trupi përdor për t’u freskuar. Procesi i avullimit kërkon energji, të cilën molekulat e ujit e marrin nga lëkura, duke e ulur temperaturën e saj. Megjithatë, nëse ajri tashmë përmban shumë avuj uji, një pjesë e djersës rikthehet në pika dhe avullimi ngadalësohet.

Nga ana tjetër, ajri i thatë, sidomos nëse shoqërohet me erë, e ndihmon ndjeshëm trupin të ftohet.

Delak thekson se rreziku nga temperaturat e larta nuk përcaktohet vetëm nga shifra që tregon termometri.

“I njëjti nivel temperature mund të paraqesë rrezik të ndryshëm për shëndetin, varësisht nga lagështia e ajrit, ekspozimi në diell, era, kohëzgjatja e ekspozimit, por edhe nga fakti nëse organizmi mund të rikuperohet gjatë natës. Kur temperaturat mbeten të larta edhe pas perëndimit të diellit, trupi ka më pak kohë për t’u rikuperuar nga stresi termik i akumuluar gjatë ditës”, tha Delak.

The post Pse nxehtësia përballohet ndryshe nga njerëz të ndryshëm? appeared first on Albeu.com.

“Është një hormon steroid stresi i prodhuar nga gjëndrat mbiveshkore”, thotë Dr. Jennifer Cheng për Parade. Sipas saj, luhatjet e herëpashershme janë normale, por kur niveli i kortizolit qëndron i lartë për një kohë të gjatë, kjo mund të kthehet në shqetësim. Mjekët theksojnë se edhe disa zakone që konsiderohen të shëndetshme mund të shkaktojnë rritje të përkohshme të këtij hormoni.

“Unë gjithmonë u them pacientëve të mi se shëndeti varet nga gjumi, dieta dhe ushtrimet, në atë renditje”, vëren Dr. Andres Splenser. Specialistët e endokrinologjisë nënvizojnë se stërvitja me intervale me intensitet të lartë, e njohur si HIIT, mund të ndikojë në rritjen e përkohshme të kortizolit. Dr. Cheng sqaron se në këto lloj stërvitjesh, organizmi e percepton rritjen e ngarkesës fizike dhe si pasojë çliron hormonet e stresit. “HIIT mund të shkaktojë një rritje të përkohshme të niveleve të kortizolit”, thotë ajo, transmeton Klankosova.tv.

Pse rritet kortizoli gjatë HIIT?

Gjatë ushtrimeve me intensitet të lartë, kortizoli ka një funksion të rëndësishëm. Dr. Victoria Finn shpjegon se ai ndihmon në rritjen e sheqerit në gjak dhe mbështet punën e zemrës dhe të muskujve gjatë sforcimit. “Thënë thjesht, kortizoli ndihmon trupin të durojë shpërthime të shkurtra të aktivitetit të mundimshëm”, thotë Dr. Finn. Sipas hulumtimeve, pas një seance HIIT, nivelet e kortizolit zakonisht rikthehen në bazë brenda 24 orëve.

Kjo, megjithatë, nuk do të thotë se stërvitjet HIIT janë të dëmshme. “Stresi i ushtrimeve është një gjë e mirë”, thotë Dr. Splenser. Ai shpjegon se me ushtrime të rregullta, trupi përshtatet dhe reagimi ndaj stresit bëhet më efikas me kalimin e kohës. Pavarësisht kësaj, ai paralajmëron se teprimi mund të sjellë probleme dhe rekomandon që progresi të jetë gradual, ndërsa intensiteti të përshtatet me gjendjen fizike të secilit.

Për të mbajtur kortizolin në nivele të shëndetshme, mjekët sugjerojnë edhe zakone të tjera, përveç një qasjeje të balancuar ndaj aktivitetit fizik. Dr. Finn rekomandon praktika si meditimi, ushtrimet e frymëmarrjes, qëndrimi në natyrë dhe ruajtja e lidhjeve shoqërore, shkruan Index.hr, transmeton Klankosova.tv.

Ai nënvizon po ashtu rëndësinë e gjumit cilësor, duke theksuar se “mungesa kronike e gjumit ose një orar i dobët i gjumit mund ta prishin këtë ritëm, duke çuar në nivele kronike të larta të kortizolit”. Në rast se stresi zgjat për një periudhë të gjatë ose shkakton shqetësim, Dr. Cheng këshillon konsultimin me një mjek dhe, nëse është e nevojshme, referimin te një terapist ose psikolog.

The post Zakoni që duket i dobishëm, por mund të rrisë hormonin e stresit appeared first on Albeu.com.

Për të zëvendësuar dëshirën për të ëmbël me një mundësi më të shëndetshme, frutat shihen si alternativë e mirë. Edhe pse përmbajnë sheqer, ato nuk konsiderohen inflamatore falë pranisë së fibrave dhe antioksidantëve. Në këtë kuadër shtrohet pyetja se çfarë roli kanë bananet, një nga frutat më të përhapura në botë.

Ndonëse bananet nuk përfshihen në mënyrë të veçantë në dietën MIND, një regjim ushqimor i krijuar për të ulur rrezikun e demencës, dietologë të licencuar që merren me shëndetin kognitiv nënvizojnë se ato përmbajnë disa lëndë ushqyese të vlefshme për trurin, transmeton Klankosova.tv.

Fibra dhe lidhja mes zorrëve e trurit

Një nga përbërësit kryesorë është fibra. “Ndërsa e dimë që fibra ndihmon tretjen, shumë njerëz nuk e kuptojnë se është gjithashtu thelbësore për shëndetin e trurit”, thotë Laura M. Ali, një nutricioniste kulinare dhe autore e “MIND Diet for Tëo”, për Parade.

Sipas saj, zorra dhe truri komunikojnë përmes të ashtuquajturit bosht zorrë-tru. “Ky sistem komunikimi ndihmon në rregullimin e humorit, kujtesës dhe përqendrimit tonë”, thotë Ali. Ajo shton se ushqimet që i bëjnë mirë zorrëve, si bananet, kanë ndikim pozitiv edhe për trurin.

Bananet pak të papjekura vlerësohen më shumë

Dietologia e regjistruar Maggie Moon, autore e bestsellerit “The MIND Diet”, veçon bananet pak të papjekura si veçanërisht të dobishme. Sipas saj, ato janë të pasura me prebiotikë, të cilët ndihmojnë në uljen e inflamacionit në tru dhe në përmirësimin e funksionit njohës. Krahas fibrave, bananet ofrojnë edhe antioksidantë.

“Bananet përmbajnë vitaminë C dhe karotenoide, komponime që u japin atyre ngjyrën e tyre të verdhë dhe zvogëlojnë oksidimin dhe inflamacionin në tru. Këta antioksidantë mbrojnë qelizat e trurit tonë nga dëmtimi. Ato veprojnë si një shtresë mbrojtëse, ngjashëm me mënyrën se si boja mbron një gardh hekuri nga ndryshku”, shpjegon Ali me gjallëri.

Roli i vitaminës B6 dhe magnezit

Mes përbërësve të tjerë të rëndësishëm që gjenden te bananet janë vitaminat B dhe magnezi. Ali thekson se vitaminat B ndihmojnë trurin me energji dhe mbështesin neurotransmetuesit, pra lajmëtarët që çojnë sinjale nga truri drejt pjesëve të tjera të trupit.

Moon shton, “Bananet janë të pasura me vitaminë B6, e cila na duhet për të prodhuar neurotransmetues që rregullojnë humorin, kujtesën dhe funksionin njohës. Në lidhje me folatin dhe vitaminën B12, ajo gjithashtu ul nivelet e aminoacidit toksik homocisteinë.” Për magnezin, Ali thotë se ai, së bashku me kaliumin, ndihmon në uljen e inflamacionit në tru.

Efekti i tyre shfaqet në afat të gjatë

Edhe pse bananet përmbajnë shumë lëndë ushqyese që mbështesin funksionimin e trurit, ngrënia e tyre e rregullt nuk pritet të sjellë menjëherë një ndryshim të dukshëm në humor apo përqendrim. Përfitimi i tyre zhvillohet gradualisht. Në plan afatgjatë, këto lëndë ushqyese mund të ndihmojnë në pakësimin e inflamacionit në tru, duke ulur kështu rrezikun për demencë dhe çrregullime të tjera neurodegjenerative.

Këtë e mbështet edhe një përmbledhje shkencore e vitit 2022, e botuar në revistën Food, ku u konstatua se komponimet bioaktive të bananeve reduktonin inflamacionin në tru në disa studime të kryera te kafshët.

Një tjetër studim, i publikuar në revistën Alzheimer’s & Dementia, tregoi se prebiotikët e bananeve ulën inflamacionin e trurit te minjtë. Pikërisht për këtë arsye Moon rekomandon konsumimin e bananeve pak të papjekura. Megjithatë, të dy dietologët theksojnë se duhen studime më të gjera te njerëzit për të përcaktuar më saktë ndikimin e bananeve në tru, edhe pse rezultatet e deritanishme konsiderohen premtuese.

Një shtesë e lehtë në dietën e përditshme

“Banania nuk është ushqimi i parë që do të mendoja për shëndetin e trurit, por kur bëhet fjalë për frutat dhe perimet, rregulli i përgjithshëm është ‘sa më shumë aq më mirë’”, thotë Moon, duke shtuar se përfshirja e bananeve në dietën tuaj është një veprim me rrezik të ulët.

Edhe pse bananet nuk kanë aq shumë antioksidantë sa manaferrat, të cilat konsiderohen yjet e dietës MIND, ato sërish përmbajnë disa lëndë ushqyese që luftojnë neuroinflamacionin. Për këtë arsye, shtimi i një bananeje në vaktin e mëngjesit duket si një zgjedhje e mençur dhe e thjeshtë.

The post Si ndikon ngrënia e bananeve në shëndetin e trurit? appeared first on Albeu.com.

Sipas një studimi të ri, të rriturit e shëndetshëm që konsumuan dy vezë çdo ditë për pesë javë, në të vërtetë shfaqën përmirësim të niveleve të kolesterolit.

Në kërkimin e publikuar në The American Journal of Clinical Nutrition, u vu re se yndyra e ngopur lidhet me rritje të LDL-së, e njohur si kolesteroli “i keq”, ndërsa kolesteroli që vjen nga vezët nuk tregoi të njëjtin ndikim.

Personat që përfshinë në regjimin e tyre ushqimor dy vezë në ditë dhe ndoqën një dietë të ulët në yndyrë të ngopur, rezultuan me nivele më të ulëta të kolesterolit LDL në krahasim me ata që ishin në dietën e kontrollit. “Për pjesën më të madhe të dy dekadave të fundit, ne kemi qenë mjaft të sigurt se yndyra e ngopur, shumë më tepër sesa kolesteroli dietik, rrit nivelet e LDL-së” tha kardiologu Sean Heffron, transmeton Klankosova.tv

Çfarë nxori në pah studimi?

Në këtë studim morën pjesë 61 të rritur të shëndetshëm, të cilët ndoqën tre regjime të ndryshme ushqimore nga pesë javë secili. Një grup konsumoi një dietë me shumë kolesterol dhe yndyra të ngopura, një grup tjetër hëngri dy vezë në ditë në kuadër të një diete me pak yndyrë të ngopur, ndërsa grupi i tretë ndoqi një dietë pa vezë, por me përmbajtje më të lartë të yndyrave të ngopura. Deri në përfundim të studimit, 48 pjesëmarrës kishin kaluar me sukses të tre ciklet dietike.

Të dhënat përfundimtare treguan se rritja e kolesterolit LDL lidhej me yndyrën e ngopur, ndërsa kolesteroli dietik nuk prodhoi të njëjtin rezultat. Dieta që përfshinte vezë e uli LDL-në me rreth 0.15 mmol/L në krahasim me dietën e kontrollit.

“Kjo sugjeron se është yndyra e ngopur, jo kolesteroli dietik, që rrit nivelet e LDL-së,” thotë studiuesi Dr. Jon Buckley, duke shtuar: “Ne u habitëm pak nga sa i qartë ishte efekti.”

Kolesteroli që qarkullon në gjak nuk është i barabartë me kolesterolin që merret përmes ushqimit. Shumica e tij prodhohet nga mëlçia, ndërsa konsumimi më i lartë i yndyrnave të ngopura mund të shtojë prodhimin e kolesterolit dhe njëkohësisht të vështirësojë largimin e LDL-së nga qarkullimi i gjakut. “Kolesteroli dietik nuk është më ai i keqi që ishte dikur,” vëren dietologia e regjistruar Melissa Mroz-Planells.

Megjithatë, personat që tashmë kanë kolesterol të lartë, që kanë histori familjare të hiperkolesterolemisë ose që vuajnë nga gjendje të caktuara mjekësore, duhet të tregojnë më shumë kujdes me konsumimin e vezëve. Kardiologu Dr. Michael Miller nënvizon se gjetjet e këtij studimi nuk mund të zbatohen automatikisht për të gjithë njerëzit me kolesterol të lartë.

The post Studimi i fundit: vezët mund të përmirësojnë kolesterolin, ndërsa rreziku lidhet më shumë me yndyrën e ngopur appeared first on Albeu.com.

Sipas studiuesve, për herë të parë komponenti kryesor i një vaksine është konceptuar tërësisht nga inteligjenca artificiale dhe më pas është vënë në provë tek njerëzit, raporton BBC, transmeton Klankosova.tv.

Qëllimi i kësaj vaksine është të ofrojë mbrojtje jo vetëm ndaj varianteve të njohura të Covid-19, por edhe kundër koronavirusëve të tjerë që aktualisht qarkullojnë tek kafshët dhe që në të ardhmen mund të transmetohen tek njerëzit.

Studiuesit theksojnë se vaksinat tradicionale shpesh nuk arrijnë të ecin me të njëjtin ritëm si mutacionet e viruseve, çka i detyron ato të përditësohen vazhdimisht. Për këtë arsye, ekipi kërkimor është përqendruar në ndërtimin e vaksinave që mund të parashikojnë dhe të neutralizojnë rreziqet e ardhshme për shëndetin.

Për ta zhvilluar këtë vaksinë, u përdorën të dhëna gjenetike nga një numër i madh koronavirusësh, të zbuluar përmes programeve të monitorimit global.

Më pas, këto të dhëna u përpunuan nga inteligjenca artificiale, e cila ndërtoi një “super-antigjen” të aftë të stërvitë sistemin imunitar për të dalluar dhe luftuar një familje të tërë virusesh, edhe nëse shfaqen mutacione të reja.

Faza e parë e testimeve është kryer tek 39 persona dhe është përqendruar në verifikimin e sigurisë së vaksinës.

Ndërkohë, një studim i dytë me rreth 200 pjesëmarrës pritet të sjellë më shumë informacion lidhur me efektivitetin e saj në forcimin e sistemit imunitar.

Megjithëse gjetjet e para tregojnë një reagim imunitar të moderuar, kjo arritje është pritur me optimizëm nga komuniteti shkencor.

Profesori Saul Faust nga Universiteti i Southamptonit është shprehur se teknologjia e mbështetur në inteligjencën artificiale mbart potencial të madh për krijimin e vaksinave kundër pandemive të ardhshme.

Paralelisht, studiuesit po zhvillojnë punë edhe për vaksina universale kundër gripit sezonal, gripit të shpendëve H5N1 dhe sëmundjeve të rrezikshme virale, si Ebola.

Sipas ekspertëve, inteligjenca artificiale mund të kthehet në një nga mjetet më të rëndësishme të kërkimit mjekësor, duke e përshpejtuar ndjeshëm procesin e zhvillimit të vaksinave dhe duke kontribuar në shpëtimin e miliona jetëve në të ardhmen.

Zyrtarë britanikë dhe drejtues institucionesh shkencore e kanë vlerësuar këtë projekt si një sukses të madh të shkencës moderne, duke nënvizuar se rezultatet pozitive të fazës së parë mund të çelin rrugën për një epokë të re në përballjen me sëmundjet infektive.

The post Inteligjenca artificiale hap një kapitull të ri në mjekësi me vaksinën që synon të ndalë pandemitë e së ardhmes appeared first on Albeu.com.

Shqipëria vijon të mbetet vendi me financimin më të ulët publik për shëndetësinë në rajon, duke u renditur në fund të listës për disa nga treguesit më të rëndësishëm të sektorit. Kjo është gjetja kryesore e raportit “Monitorimi i Shpenzimeve të Sektorit të Shëndetësisë për vitin 2025”, publikuar nga Shoqata Together for Life, e cila për të katërtin vit radhazi realizon një analizë të pavarur mbi financimin publik të shëndetësisë në Shqipëri.

Raporti sjell një panoramë shqetësuese të gjendjes së sistemit shëndetësor shqiptar. Edhe pse qeveria ka raportuar rritje nominale të fondeve për shëndetësinë, analiza tregon se pesha reale e këtij sektori në ekonominë kombëtare dhe në buxhetin publik mbetet e ulët. Për vitin 2025, shpenzimet funksionale për shëndetësinë përbëjnë vetëm 2.9% të Prodhimit të Brendshëm Bruto, ndërsa sektori zë 9.6% të buxhetit total publik.

Sipas raportit, Shqipëria shpenzon rreth 590 dollarë amerikanë për frymë për shëndetësinë, niveli më i ulët në rajon. Ky nivel është 33% më i ulët se mesatarja e vendeve të Ballkanit Perëndimor dhe 42% më i ulët se mesatarja e vendeve të rajonit. Këto të dhëna tregojnë se sistemi shëndetësor shqiptar vazhdon të jetë kronikisht i nënfinancuar, me pasoja të drejtpërdrejta mbi cilësinë e shërbimeve, aksesin e qytetarëve në kujdes shëndetësor dhe mbrojtjen financiare të familjeve.

Një ndër treguesit më problematikë është niveli i lartë i pagesave nga xhepi. Raporti evidenton se 48.27% e shpenzimeve për shëndetësinë mbulohen drejtpërdrejt nga qytetarët, duke e bërë Shqipërinë vendin me barrën më të lartë financiare për familjet në rajon. Kjo do të thotë se, pavarësisht ekzistencës së skemës së sigurimit të detyrueshëm shëndetësor dhe premtimeve për shëndetësi falas, qytetarët vazhdojnë të paguajnë vetë një pjesë të konsiderueshme të shërbimeve, barnave, analizave apo trajtimeve.

Raporti i Together for Life e cilëson këtë situatë si një paradoks të financimit të shëndetësisë: fondet mund të jenë rritur në vlerë nominale, por pesha reale e sektorit ndaj PBB-së dhe ndaj shpenzimeve totale publike ka ardhur në rënie. Shpenzimet totale për sektorin e shëndetësisë, përfshirë edhe të ardhurat e Fondit të Sigurimit të Detyrueshëm të Kujdesit Shëndetësor, arritën në rreth 76.6 miliardë lekë në vitin 2025, por kjo shumë përfaqëson një nivel më të ulët se ai i vitit 2018 në raport me ekonominë dhe buxhetin publik, shkruan Albeu.com.

Kjo rënie relative tregon, sipas raportit, një humbje progresive të prioritetit të shëndetësisë në politikat publike. Objektivat e përcaktuara në Strategjinë Kombëtare të Shëndetësisë 2021–2030 mbeten ende të parealizuara, ndërsa mungojnë mekanizmat konkretë që do të garantonin zbatimin e tyre.

Një tjetër problem i theksuar është çekuilibri mes financimit të kujdesit parësor dhe atij spitalor. Kujdesi parësor, i cili duhet të jetë baza e sistemit shëndetësor dhe pika e parë e kontaktit të qytetarëve me shërbimin shëndetësor, ka ndjekur një trend rënës në financim. Kjo ndodh në një kohë kur ky nivel shërbimi është zgjeruar me funksione dhe shërbime të reja dhe kur nevojat e popullatës për parandalim, diagnostikim të hershëm dhe menaxhim të sëmundjeve kronike janë në rritje.

Nga ana tjetër, raporti vëren se në vitin 2025 ka pasur një rritje të vëmendjes dhe financimit për kujdesin spitalor dhe shërbimet e specializuara. Kjo rritje lidhet me presionin e shtuar publik për problematikat e krijuara në spitale, sidomos mungesat në pajisje, barna dhe trajtime të domosdoshme për pacientët. Veçanërisht të ndjeshme mbeten rastet e pacientëve me sëmundje tumorale, për të cilët mungesat në barna apo vonesat në trajtim mund të kenë pasoja të rënda për shëndetin dhe jetën.

Megjithatë, raporti thekson se zhvendosja e burimeve nga kujdesi parësor drejt atij dytësor nuk është zgjidhje afatgjatë. Përkundrazi, dobësimi i kujdesit parësor rrit presionin mbi spitalet, shton kostot e trajtimit dhe ul mundësinë për parandalim efektiv. Një sistem shëndetësor funksional duhet të mbështetet në një kujdes parësor të fortë, të mirëfinancuar dhe të aksesueshëm për të gjithë qytetarët.

Raporti evidenton gjithashtu dobësi serioze në planifikimin buxhetor dhe menaxhimin e investimeve nga Ministria e Shëndetësisë dhe Mirëqenies Sociale. Reduktimet e konsiderueshme të planit buxhetor gjatë vitit 2025, si për shpenzimet korrente ashtu edhe për ato kapitale, tregojnë se planifikimi fillestar nuk ka qenë i lidhur mjaftueshëm me kapacitetet reale të zbatimit.

Më problematik mbetet realizimi i investimeve në kujdesin dytësor. Një numër projektesh të planifikuara në fillim të vitit janë reduktuar ndjeshëm ose kanë mbetur të parealizuara. Sipas raportit, kjo lidhet me mangësi në procedurat e prokurimit, në menaxhimin e projekteve, në monitorimin e progresit fizik të investimeve dhe në cilësinë e raportimit zyrtar.

Një tjetër shqetësim lidhet me mungesën e transparencës së plotë dhe integrimit të të dhënave ndërmjet Ministrisë së Shëndetësisë dhe Mirëqenies Sociale dhe Fondit të Sigurimit të Detyrueshëm të Kujdesit Shëndetësor. Raporti nënvizon se çështje të rëndësishme si devijimet buxhetore, skemat e rimbursimit dhe kontratat koncesionare nuk pasqyrohen në mënyrë të plotë në raportet zyrtare. Kjo kufizon transparencën, vështirëson monitorimin publik dhe dobëson llogaridhënien institucionale.

Në përfundim, raporti i Together for Life kërkon një rishikim të qasjes së financimit të sektorit shëndetësor. Rekomandimet kryesore përfshijnë rritjen e peshës së financimit publik për shëndetësinë në raport me PBB-në dhe shpenzimet totale publike, forcimin e skemës së sigurimit shëndetësor, uljen e pagesave nga xhepi, zgjerimin e paketave të rimbursimit dhe përmirësimin e mekanizmave të mbrojtjes financiare për qytetarët.

Raporti kërkon gjithashtu më shumë transparencë në investimet publike dhe monitorim më të qartë të performancës së spitaleve. Sipas tij, pa një financim më të qëndrueshëm, më të drejtë dhe më transparent, sistemi shëndetësor shqiptar do të vazhdojë të përballet me mungesa strukturore, ndërsa qytetarët do të mbeten ata që paguajnë koston më të lartë të nënfinancimit.

The post Shqipëria shpenzon më pak për shëndetësinë se çdo vend tjetër në rajon appeared first on Albeu.com.

OBSH i ka klasifikuar mishrat e përpunuar në Grupin 1: kancerogjene për njerëzit, i njëjti nivel rreziku ku përfshihen edhe substanca si tymi i duhanit dhe asbesti.

Ky vlerësim bazohet në prova të mjaftueshme shkencore te njerëzit, me lidhjen më të fortë me kancerin kolorektal.

Në këtë kategori përfshihen produktet e përpunuara përmes kriposjes, kurimit, fermentimit, tymosjes apo metodave të tjera ruajtjeje, si:
– proshuta (e gatuar dhe e gjallë),
– salsiçet,
– mishi i konservuar,
– dhe produkte të ngjashme.

OBSH thekson se rreziku nuk lidhet me një ushqim apo markë të vetme, por me teknologjinë ushqimore të përdorur në përpunim.

Sipas një prej vlerësimeve më të cituara shkencore, konsumi ditor i 50 gramëve mish të përpunuar rrit rrezikun relativ të kancerit kolorektal me rreth 18%.

Edhe pse kjo rritje mund të duket e moderuar për individin, në nivel popullate ajo përkthehet në një problem serioz të shëndetit publik.

OBSH nënvizon se Grupi 1 përfshin agjentë shumë të ndryshëm, por klasifikimi reflekton forcën e provave shkencore, jo nivelin e menjëhershëm të rrezikut nga ekspozimi.

The post Proshuta dhe salsiçet përbëjnë alarm shëndetësor/ OBSH: Konsumi ditor i 50 gramëve mish të përpunuar rrit rrezikun e kancerit appeared first on Albeu.com.

Nuk është rastësi që gjithnjë e më shumë njerëz po e përfshijnë në dietën e përditshme. Por një problem mbetet i zakonshëm, si ta konsumojmë në momentin e duhur?

Zakonisht, avokadot që gjejmë në treg janë të papjekura, dhe duhet të presim disa ditë derisa të piqen.

Nëse i presim para kohe, janë pa shije, nëse i lëmë shumë, rrezikojnë të kalben.

Blogerja e ushqimit Caroline Groth, ka ndarë një truk të thjeshtë në Instagram që mund t’ju shpëtojë. Për të pjekur avokadon më shpejt, do t’ju duhen vetëm një avokado, një kivi dhe një qese letre.

Si funksionon? Vendosni avokadon dhe kivin brenda në qesen e letrës, mbylleni dhe lëreni në temperaturë ambienti. Brenda 24 orësh, avokadoja do të jetë e butë dhe gati për konsum.

Pse ndodh kjo?

Kivi, ashtu si banania apo molla, lëshon një gaz natyral të quajtur etilen, një hormon i bimëve që ndihmon në pjekjen e frutave. Kur frutat mbyllen në një qese letre, etileni grumbullohet brenda dhe përshpejton procesin e pjekjes në mënyrë natyrale.

Pra, herën tjetër që do të doni të shijoni një avokado perfekte pa pritur me ditë, provoni këtë truk të thjeshtë me një kivi dhe falë natyrës, do të jeni gati për një mëngjes plot shije!

The post Avokadoja me përfitime të shumta për shëndetin, por a e dini si ta piqni më shpejt? Ja një truk i thjeshtë që do t’ju ndihmojë appeared first on Albeu.com.

Tesamorelin: A Synthetic Analog with Metabolic Implications

Tesamorelin, a synthetic growth hormone-releasing hormone (GHRH) analog, has been examined for its potential to modulate metabolic pathways within the organism. Studies suggest that this peptide may interact with the hypothalamic-pituitary axis, where it is theorized to stimulate the release of endogenous growth factors. Research indicates that by engaging with specific receptors, Tesamorelin might influence protein synthesis and lipid metabolism, suggesting its relevance in research focused on energy expenditure and tissue composition.

Recent explorations into Tesamorelin’s properties suggest that it might impact lipid profiles by modulating pathways related to adipose tissue metabolism. It has been hypothesized that this peptide’s interaction with growth-related processes might influence the utilization of stored energy, which may have implications for research involving nutrient partitioning. Additionally, its possible impact on cellular processes has led researchers to investigate potential applications in regenerative biology, particularly in tissue repair and recovery.

CJC-1295 (Mod GRF 1-29): A Stabilized Growth Hormone-Releasing Factor?

CJC-1295 (Mod GRF 1-29) is a modified version of the growth hormone-releasing factor (GRF), designed to have an extended half-life. Investigations purport that the peptide may engage with receptors associated with endogenous growth factor release, thereby influencing protein turnover and cellular renewal. Investigations purport that CJC-1295 might play a role in facilitating tissue maintenance and homeostasis within the organism, leading to speculation regarding its involvement in age-related cellular processes.

One avenue of interest in research involving CJC-1295 pertains to its hypothesized impact on sleep-related recovery mechanisms. Since endogenous growth factor release is closely linked to circadian rhythms, studies indicate that peptides such as CJC-1295 might hold relevance in exploring the connections between sleep cycles and cellular restoration. Furthermore, researchers have theorized that its possible impact on protein metabolism may position it as a candidate for studies into muscular adaptation and structural integrity.

Metabolic research has also begun to explore the potential interactions between CJC-1295 and insulin-like growth factors. It has been suggested that this peptide may play a role in pathways regulating glucose utilization, which has drawn attention to its possible implication in studies on metabolic flexibility. By examining how this peptide influences anabolic and catabolic signaling, researchers aim to elucidate its contributions to organismal energy balance.

Ipamorelin: A Selective Secretagogue with Neuromodulatory Potential

Ipamorelin is a synthetic peptide classified as a selective growth hormone secretagogue. Unlike other secretagogues that might engage with broader receptor systems, Ipamorelin is theorized to exhibit high specificity for receptors involved in growth factor regulation. This selectivity has led to considerations of its relevance within research focusing on organismal development, cellular maintenance, and homeostatic processes.

Additionally, researchers have begun to explore how Ipamorelin may interact with gastrointestinal and immune system processes. The peptide’s possible influence on gut-related signaling pathways is a subject of ongoing inquiry, particularly in relation to nutrient absorption and microbiota interactions. The immune-modulating potential of Ipamorelin is another field of interest, with studies suggesting that it may contribute to discussions on inflammatory balance within the organism.

Research Domains of CJC-1295, Tesamorelin and Ipamorelin

Given the biochemical potential of Tesamorelin, CJC-1295 (Mod GRF 1-29), and Ipamorelin, these peptides have been positioned as subjects of interest in various research fields, including endocrinology, metabolic science, and regenerative biology. Studies suggest that these compounds may provide insights into the mechanisms governing homeostasis, tissue dynamics, and molecular adaptation.

In the field of cellular aging, speculative research exists regarding the involvement of these peptides in cellular turnover and longevity-related pathways. It has been hypothesized that their interactions with growth factor regulation may shed light on processes underlying organismal resilience. Additionally, investigations purport that these peptides might contribute to discussions on physiological adaptation in response to environmental stimuli, including variations in nutrition and physical exertion.

Conclusion

Tesamorelin, CJC-1295 (Mod GRF 1-29), and Ipamorelin continue to be of considerable interest in scientific exploration, with their hypothesized roles in metabolic modulation, cellular maintenance, and neurobiological adaptation. Their interactions with various biological pathways suggest potential implications across multiple domains, including endocrinology, regenerative science, and physiological research. While much remains to be investigated, current inquiries into these peptides may offer valuable insights into fundamental biological processes, shaping the direction of future research initiatives. Researchers interested in finding out more about Tesamorelin, CJC-1295, and Ipamorelin are encouraged to read this study.

References

[i] Teichman, S. L., Neale, A., Lawrence, B., Gagnon, C., Castaigne, J. P., & Frohman, L. A. (2006). Prolonged stimulation of growth hormone (GH) and insulin-like growth factor I secretion by CJC-1295, a long-acting analog of GH-releasing hormone, in healthy adults. The Journal of Clinical Endocrinology & Metabolism, 91(3), 799-805. https://doi.org/10.1210/jc.2005-1536

[ii] Falutz, J., Allas, S., Blot, K., Potvin, D., Kotler, D., Somero, M., Berger, D., Brown, S., & Richmond, G. (2007). Metabolic effects of a growth hormone–releasing factor in patients with HIV. The New England Journal of Medicine, 357(23), 2359-2370. https://doi.org/10.1056/NEJMoa072291

[iii] Devesa, J., Casteleiro, N., Piñeiro, C., & Devesa, P. (2016). The role of growth hormone on adult hippocampal neurogenesis. Cell & Tissue Research, 364(1), 41-55. https://doi.org/10.1007/s00441-015-2280-2

[iv] Bowers, C. Y., Momany, F. A., Reynolds, G. A., & Hong, A. (1984). On the in vitro and in vivo activity of a new synthetic hexapeptide that acts on the pituitary to specifically release growth hormone. Biochemical and Biophysical Research Communications, 121(2), 476-481. https://doi.org/10.1016/0006-291X(84)91216-6

[v] Smith, R. G., & Sun, Y. (2004). Developments in ghrelin biology and potential clinical relevance. Trends in Endocrinology & Metabolism, 15(9), 436-441. https://doi.org/10.1016/j.tem.2004.09.008

The post Frontiers of Peptide Research: Tesamorelin, CJC-1295, and Ipamorelin  appeared first on Albeu.com.

Çfarë është Autofagjia?

Gjatë urisë, qelizat shpërbëjnë proteinat dhe komponentët e tjerë të qelizave dhe i përdorin ato për energji. Gjatë autofagjisë, qelizat shkatërrojnë viruset dhe bakteret dhe shpëtojnë nga strukturat e dëmtuara. Është një proces që është kritik për shëndetin, rinovimin dhe mbijetesën e qelizave.

Ohsumi krijoi një fushë krejtësisht të re të shkencës me punën e tij duke studiuar autofagjinë në maja. Ai zbuloi se gjenet e autofagjisë përdoren nga organizma më të lartë, duke përfshirë njerëzit dhe se mutacionet në këto gjene mund të shkaktojnë sëmundje. Kafshët, bimët dhe organizmat njëqelizore mbështeten në autofagji për t’i bërë ballë zisë së bukës.

Edhe pse u zbulua për herë të parë në vitet 1960, kërkimet e Ohsumit nga fundi i viteve 1980 dhe fillimi i viteve 1990 deri në ditët e sotme kanë treguar që autofagjia ka një rol në mbrojtjen kundër inflamacionit dhe në sëmundje si demenca dhe Parkinson. Kur Ohsumi filloi të studionte autofagjinë, kishte më pak se 20 punime të botuara çdo vit mbi këtë temë; tani ka më shumë se 5000 çdo vit, pasi është subjekt i fushave të ndryshme, duke përfshirë kancerin dhe studimet e jetëgjatësisë.

Agjërimi për shëndetin

Shkencëtarët kanë zbuluar se agjërimi për 12+ deri në 24+ orë shkakton autofagji dhe mendohet të jetë një nga arsyet që agjërimi lidhet me jetëgjatësinë. Ekziston një grup i madh kërkimesh që lidhin agjërimin me përmirësimin e kontrollit të sheqerit në gjak, uljen e inflamacionit, humbjen e peshës dhe përmirësimin e funksionit të trurit.

Agjërimi në zonat blu

Gjatë gjithë historisë së njerëzimit, agjërimi ka qenë pjesë e praktikave fetare, shpirtërore dhe shëndetësore. Në rajonin e zonave blu të Ikarias, njerëzit jetëgjatë atje mbajnë rreth 150 ditë agjërim fetar në vit.

Agjërimi për periudha të gjata duhet të bëhet gjithmonë nën mbikëqyrjen e mjekut. Nëse nuk hani pas orës 19:00 deri në orën 7 të mëngjesit të nesërm, atëherë ky është teknikisht një agjërim 12-orësh dhe pse vakti ynë i parë i ditës quhet “mëngjesi”.

Dr. Valter Longo, drejtor i Institutit të Jetëgjatësisë në Universitetin e Kalifornisë Jugore, në Los Anxhelos, rekomandon që shumica e njerëzve të hanë dy vakte në ditë nëse kanë probleme me ngrënien e tepërt. Nëse dikush ha vaktin e fundit në orën 16:00 dhe ha mëngjes të nesërmen në orën 7 të mëngjesit, atëherë ky është një agjërim 15-orësh. Burimi: Fasting for Health and Longevity: Nobel Prize Winning Research on Cell Aging

The post Teza e nobelistit japonez në mjekësi, agjërimi rinovon qelizat dhe rrit jetëgjatësinë appeared first on Albeu.com.