Një studim i ri tregon se rrezatimi ultravjollcë është rritur ndjeshëm në disa pjesë të Evropës gjatë dhjetë viteve të fundit, duke shtuar shqetësimet për shëndetin e lëkurës dhe të syve.
Të lidhura
None found
Të dhënat tregojnë se në periudhën 2013–2022 niveli i rrezatimit UV në zona të caktuara evropiane është rritur nga 10 deri në 20 për qind.
Hulumtimi është publikuar në revistën shkencore “Photochemical & Photobiological Sciences” dhe mbështetet në matjet e kryera nga 40 stacione monitorimi në 19 vende evropiane. Të dhënat janë mbledhur përgjatë një periudhe dhjetëvjeçare.
Sipas autorëve, kjo është hera e parë që një rritje e tillë, e evidentuar më herët vetëm në disa shtete, vërehet në një numër më të gjerë zonash të Evropës.
Mbulesa më e vogël e reve ndikon në rritje
Pakësimi i reve mbi kontinent konsiderohet një prej shkaqeve kryesore të kësaj prirjeje. Ekspertët vlerësojnë se në këtë proces kanë ndikuar ndryshimet klimatike.
Në të kundërt, ndryshimet e regjistruara në shtresën e ozonit duket se kanë pasur një ndikim më të kufizuar në rritjen e rrezatimit UV të matur në sipërfaqen e Tokës.
Për realizimin e analizës janë përdorur si matje të drejtpërdrejta nga stacionet tokësore, ashtu edhe të dhëna satelitore për rrezatimin në mbarë botën. Në studim kanë kontribuar më shumë se 50 studiues nga institucione të 19 vendeve evropiane.
Pasojat për lëkurën dhe shikimin
Zyra Federale Gjermane për Mbrojtjen nga Rrezatimi (BfS) bën të ditur se ekspozimi më i madh ndaj rrezatimit UV përfaqëson një kërcënim gjithnjë e më të madh për shëndetin e popullsisë.
Rrezatimi ultravjollcë është shkaku kryesor i kancerit të lëkurës, ndërsa ekspozimi ndaj tij mund të sjellë edhe dëmtime të syve.
Në Gjermani, kanceri i lëkurës renditet ndër format më të zakonshme të sëmundjes. Ndërkohë, në Bashkimin Evropian çdo vit regjistrohen rreth 150 mijë raste të reja të melanomës.
Specialistët nënvizojnë se masat mbrojtëse ndaj diellit kanë marrë rëndësi edhe më të madhe, sidomos në ditët kur indeksi UV është i lartë.
Monitorimi i vazhdueshëm mbetet i domosdoshëm
Autorët e studimit vënë theksin te nevoja për ndjekje afatgjatë të niveleve të rrezatimit UV në Evropë. Regjistrimi i pandërprerë i të dhënave u mundëson shkencëtarëve të dallojnë ndryshimet mes rajoneve, efektet e klimës dhe tendencat që mund të ndikojnë në shëndetin e njerëzve.
Presidentja e BfS-së, Inge Paulini, shprehet se matjet e rregullta dhe afatgjata janë të domosdoshme për të kuptuar më qartë këto zhvillime dhe për të vlerësuar rreziqet shëndetësore.
Për mbrojtjen e popullsisë kërkohen edhe masa më efikase. Sipas ekspertëve, zgjerimi i hapësirave të gjelbra në qytete dhe krijimi i më shumë vendeve me hije mund të ndihmojnë në uljen e ekspozimit ndaj temperaturave të larta dhe rrezatimit të tepërt UV.
Studiuesit rekomandojnë forcimin e monitorimit të rrezatimit UV, në mënyrë që ndryshimet afatgjata të regjistrohen me saktësi dhe të ndërmerren masa më të efektshme për mbrojtjen e shëndetit publik./ dw
