Tesla prezanton Roadster-in me manovra ajrore në Teksas, publiku brohoret pas rrotullimit të makinës

Një Roadster elektrik që ngrihet nga toka, rrotullohet në ajër dhe ulet në mënyrë të kontrolluar ishte në qendër të prezantimit të Tesla-s në Teksas. Elon Musk tha se manovrat bëhen të mundura nga një sistem shtytës i zhvilluar me SpaceX dhe se kompania synon ta nisë prodhimin e makinës sportive në vitin 2028. Shfaqja ngjalli entuziazëm te të pranishmit.

Prezantimi i gjeneratës së re të Roadster-it u mbajt më 15 tetor në qendrën ku SpaceX teston raketat, në McGregor të Teksasit. Projekti synon të krijojë një automjet që, krahas lëvizjes në rrugë, mund të kryejë edhe manovra mbi tokë.

https://www.dailymail.com/embed/video/3727741.html

Në pamjet e publikuara, makina ngjitet në një rampë të lakuar dhe vazhdon rrugën edhe kur është krejtësisht e përmbysur. Pasi shkëputet nga rampa, aktivizohen shtytësit: Roadster kryen një rrotullim në ajër dhe më pas zbret në mënyrë të kontrolluar. Reagimi i publikut ishte me brohoritje, ndërsa Musk e përshkroi teknologjinë si një arritje që mund të ndryshojë perceptimin për makinat sportive.

Gjatë prezantimit, Musk tha se Roadster-i i ri është projektuar për të kapërcyer rekordet ekzistuese të performancës automobilistike. Sipas tij, makina mund të fluturojë praktikisht si raketë dhe të bëjë rrotullime e manovra të pabesueshme, pothuajse gjithçka që mund të dëshirojë drejtuesi. Ai ia atribuoi këto aftësi sistemeve të kontrollit të lartësisë, shtytësve ndihmës dhe shtytësve kryesorë në pjesën e pasme.

Musk pranoi gjithashtu se siguria maksimale nuk ka qenë përparësia kryesore në projektimin e automjetit. Me humor, ai tha se makina nuk është domosdoshmërisht e optimizuar për siguri, por se niveli i argëtimit arrin në 11 nga 10. Kjo e vendos projektin, para së gjithash, si një demonstrim të kufijve të teknologjisë dhe performancës.

Manovra në rampë nuk ishte e vetmja që u shfaq në Teksas. Në pamje të tjera që Musk publikoi në platformën X, Roadster i afrohet një vargu makinash të parkuara, ngrihet me ndihmën e shtytësve dhe kalon mbi to, përpara se të ulet në anën tjetër.

Një demonstrim tjetër e tregon automjetin teksa ngrihet vertikalisht nga vendi, qëndron për pak çaste mbi tokë, rrotullohet dhe zbret ngadalë mes reve të gazit të bardhë. Për këto lëvizje përdoren shtytës që çlirojnë gaz me presion të lartë.

Mënyra e funksionimit ngjan me sistemet që kontrollojnë orientimin e anijeve kozmike dhe të mjeteve që ulen në Hënë. Musk ka konfirmuar se zhvillimi i Tesla Roadster-it është bërë në bashkëpunim me SpaceX. Megjithatë, ngritjet e shkurtra dhe manovrat e demonstruara nuk tregojnë se makina mund të kryejë fluturime të gjata si një aeroplan.

Krahas manovrave ajrore, Tesla pretendon se Roadster-i i ri do të vendosë standarde të reja për përshpejtimin. Sipas kompanisë, prototipit i duhen afërsisht 0.81 sekonda për të kaluar nga 0 në 60 milje në orë, ose rreth 96 kilometra në orë. Nëse konfirmohet, kjo do ta rendiste ndër automjetet me përshpejtimin më të shpejtë të demonstruar ndonjëherë.

Prodhuesi thotë se makina mund të arrijë edhe rreth 370 kilometra në orë. Të dyja shifrat mbeten pretendime të Tesla-s dhe duhet të verifikohen në mënyrë të pavarur, në kushte të standardizuara.

Nën automjet ndodhet edhe një sistem i pazakontë thithjeje ajri. Inxhinierët e kompanisë thonë se ai mund të gjenerojë forcë ngjitëse ndaj rrugës, të barasvlershme me një ngarkesë aerodinamike deri në dyfishin e peshës së makinës. Sipas Musk, ishte pikërisht ky sistem që e mbajti Roadster-in në kontakt me rampën metalike edhe kur lëvizte i përmbysur.

Tesla ka paraqitur një plan për tri versione të Roadster-it, me aftësi të ndryshme. Modeli bazë, “Performance”, pritet të ketë teknologji të avancuara aerodinamike dhe një sistem thithjeje me disa mënyra funksionimi. Për ta rezervuar, klientët mund të paguajnë një depozitë të rimbursueshme prej 50 mijë dollarësh.

Varianti “Thrust” parashikohet të shtojë shtytës për përshpejtim dhe kërkon një depozitë rezervimi prej 250 mijë dollarësh. Versioni më ekstrem, “Rocket”, do t’u ofrohet vetëm klientëve të përzgjedhur me ftesë; ai parashikohet të ketë sistem të plotë për manovra ajrore dhe vetëm një vend për pasagjerin. Çmimi përfundimtar i automjetit nuk është konfirmuar dhe ende nuk dihet nëse makinat që do të marrin klientët do t’i kenë të gjitha aftësitë e shfaqura në demonstrim.

Synimi i deklaruar nga Musk është që prodhimi i Roadster-it të ri të nisë gjatë vitit 2028. Projekti, sidoqoftë, ka kaluar disa shtyrje. Gjenerata e dytë u prezantua fillimisht në vitin 2017 dhe prodhimi ishte parashikuar të fillonte disa vite më herët. Sfidat teknologjike dhe ndryshimet në përparësitë e kompanisë kanë sjellë vazhdimisht ndryshimin e afateve.

Pengesat mund të jenë edhe ligjore. Musk tha se nuk është i sigurt nëse disa nga funksionet më ekstreme do të lejohen në të gjitha juridiksionet, ndonëse, sipas tij, një makinë e tillë do të ekzistojë dhe dikush do të mund ta zotërojë. Përcaktimi i rregullave për automjetet që ngrihen nga toka mbetet një sfidë kryesore.

Nëse Roadster-i do të përdorej për fluturime përtej manovrave të kontrolluara në pista testimi, mund të nevojiteshin certifikime aviacioni, leje të posaçme dhe standarde të rrepta sigurie.

Ideja e një Roadster-i me aftësi të tilla nuk është e re për Musk. Në vitin 2018, ai foli për mundësinë e një pakete të veçantë SpaceX me shtytës me gaz të ftohtë. Sipas propozimit të atëhershëm, ajo mund të përmirësonte përshpejtimin dhe kontrollin, madje ta ngrinte makinën nga toka për periudha të shkurtra.

Një vit më parë, në vitin 2017, Musk kishte shprehur dyshime për përdorimin e makinave fluturuese si zgjidhje e përditshme transporti. Në një intervistë për Bloomberg, ai tha se, megjithëse i pëlqenin mjetet që fluturojnë, e kishte të vështirë të përfytyronte automjete të tilla si pjesë të një sistemi transporti në shkallë të gjerë mbi qytete.

Ai kishte paralajmëruar edhe për aksidentet ajrore dhe për pjesët që mund të shkëputen nga automjetet e të bien mbi kalimtarët. Sipas shembullit që dha, mirëmbajtja e dobët e një makine fluturuese mund të bëjë që një pjesë e saj të bjerë dhe të godasë rëndë dikë. Prania e mjeteve të rënda mbi kokat e njerëzve, argumentonte ai, do të sillte shqetësime serioze për sigurinë.

Në një intervistë të mëparshme me podkasterin Joe Rogan, Musk kishte paralajmëruar se Tesla po përgatiste diçka të pazakontë për Roadster-in. Rogan e pyeti drejtpërdrejt për të ardhmen e makinës sportive gjatë një bisede ku u fol edhe për Cybertruck. Musk u përgjigj se projekti po i afrohej realizimit dhe premtoi diçka vërtet të veçantë, të cilën e përshkroi si prezantimin më të paharrueshëm të një produkti. Demonstrimi në Teksas duket se ishte përpjekja e kompanisë për ta përmbushur atë premtim.

Ndërkohë, edhe kompani të tjera po investojnë në transportin ajror. Toyota ka njoftuar forcimin e bashkëpunimit me Joby Aviation, kompani amerikane me seli në Kaliforni, për të zhvilluar dhe prodhuar avionë elektrikë që mund të përdoren si taksi fluturuese.

Sipas marrëveshjes së raportuar, Toyota do të zotërojë 51 për qind të sipërmarrjes së përbashkët Joby Toyota Aero Manufacturing Preparation Company, ndërsa Joby do të mbajë 49 për qind. Bashkëpunimi synon prodhimin në shkallë të gjerë të mjeteve elektrike që mund të transportojnë pasagjerë mbi zonat urbane me trafik të rënduar, duke përmirësuar cilësinë e prodhimit dhe duke ulur kostot.

Mjeti i Joby ndërthur tipare të helikopterit dhe avionit, në vend që të funksionojë si një aeroplan tradicional. Gjashtë helikat e tij ndryshojnë kënd për të mundësuar ngritjen dhe uljen vertikale, përpara kalimit në fluturim horizontal. Ai është projektuar për një pilot dhe katër pasagjerë, me shpejtësi që mund t’u afrohet 320 kilometrave në orë. Sipas kompanive, një përparësi tjetër është zhurma më e ulët se ajo e helikopterëve tradicionalë.

Demonstrimi i Roadster-it sugjeron se teknologjitë e industrisë hapësinore mund të përdoren edhe në automobilizëm: shtytësit me gaz me presion të lartë dhe kontrolli i avancuar kanë bërë të mundura manovra që deri vonë dukeshin si skena filmash fantastiko-shkencorë. Por një prototip që ngrihet për pak çaste nuk është i njëjtë me një makinë të certifikuar për fluturime të rregullta.

Tesla duhet ende të tregojë se teknologjia është e sigurt, e besueshme dhe e përdorshme në praktikë jashtë mjediseve të kontrolluara të testimit. Joby Aviation, nga ana tjetër, po zhvillon mjete të projektuara posaçërisht për transport ajror pasagjerësh.

Për Musk, Roadster-i mbetet një shfaqje e ambicieve teknologjike të Tesla-s dhe SpaceX. Nëse prodhimi nis sipas planit në vitin 2028, makina mund të shënojë një kapitull të ri për automjetet sportive. Që mjetet fluturuese të bëhen pjesë e jetës së përditshme, industria duhet ende të zgjidhë çështjet e sigurisë, certifikimit dhe përdorimit praktik. /GazetaExpress/