Pjesë e raketës SpaceX dyshohet se goditi Hënën, NASA synon të grumbullojë të dhëna

Një segment i shkëputur i një rakete SpaceX besohet se u përplas aksidentalisht me Hënën në orët e para të së mërkurës. Sipas ekspertëve, ky incident nuk përbën kërcënim për Tokën.

Objekti ishte pjesë e një rakete të ripërdorshme SpaceX Falcon 9, e lëshuar më 15 janar 2025 për të transportuar dy pajisje uljeje hënore.

Segmenti, me përmasa afërsisht të barabarta me gjatësinë e një autobusi londinez dhe me peshë rreth 4 ton, është raketa e dytë jashtë funksionit që dihet se është rrëzuar pa dashje në Hënë. Rasti i parë i ngjashëm ndodhi në vitin 2022 dhe përfshiu një pjesë të një rakete kineze.

Shkencëtarët vlerësojnë se goditja ndodhi herët të mërkurën, me një shpejtësi prej 8,700 km/orë, e barabartë me shtatëfishin e shpejtësisë së zërit. Përplasja pritet të ketë krijuar në gjymtyrën perëndimore të satelitit, të ndriçuar nga Dielli, një krater me diametër afro 27 metra dhe thellësi 5 metra.

Astronomët nuk mundën ta verifikonin menjëherë përplasjen gjatë së mërkurës. Shkëndija e prodhuar nga goditja zgjati më pak se një sekondë dhe ka të ngjarë të ketë qenë tepër e zbehtë për t’u dalluar.

Deri tani nuk ka pamje të incidentit, pasi asnjë prej anijeve kozmike në orbitën e Hënës nuk ndodhej në pozicionin e nevojshëm për ta vëzhguar drejtpërdrejt ngjarjen.

NASA deklaroi përmes një njoftimi për shtyp se impakti nuk sjell rrezik për Tokën. Agjencia do ta shfrytëzojë rastin për të mbledhur të dhëna mbi Hënën dhe për të përmirësuar metodat e gjurmimit të objekteve hapësinore.

Goditja e Hënës nuk ka qenë asnjëherë pjesë e synimeve të SpaceX. Megjithatë, specialistët e hapësirës vlerësojnë se incidenti mund të ishte parandaluar nëse faza e sipërme e raketës do të ishte drejtuar drejt një orbite rreth Diellit.

Ndonëse kjo mbetje e veçantë hapësinore nuk ka shkaktuar shqetësim të madh mes shkencëtarëve, përplasja riktheu diskutimet mbi mbeturinat në hapësirë dhe rrezikun gjithnjë në rritje që krijojnë ato, teksa numri i objekteve në orbitë vazhdon të shtohet.

Ndërsa Poli Jugor i Hënës po shndërrohet në kufirin e ri të eksplorimit hapësinor, shkencëtarët e konsiderojnë jetike forcimin e monitorimit të mbetjeve dhe përmirësimin e menaxhimit të trafikut përpara mbërritjes së robotëve dhe astronautëve.

SpaceX, kompania e Elon Musk, është një prej aktorëve kryesorë të përpjekjeve për rikthimin në Hënë. Ajo po ndërton dy anije ulëse hënore që do të testohen gjatë fazës së ardhshme të programit hënor të NASA-s, Artemis III.

Ngjarja përkon gjithashtu me një periudhë të vështirë për SpaceX. Të mërkurën, kompania publikoi raportin e parë të të ardhurave që prej daljes në bursë. Edhe pse të ardhurat tejkaluan parashikimet e Wall Street, aksionet e saj kanë kaluar një ecuri të trazuar. /Euronews