Një pjesë e raketës SpaceX dyshohet se goditi Hënën, NASA synon të grumbullojë të dhëna

Një segment i pakontrolluar i një rakete SpaceX mendohet se u përplas aksidentalisht me Hënën në orët e para të së mërkurës. Sipas ekspertëve, kjo ngjarje nuk përbën kërcënim për Tokën.

Objekti i humbur i përkiste një rakete të ripërdorshme Falcon 9 të SpaceX, e lëshuar më 15 janar 2025 për të transportuar dy pajisje uljeje hënore.

Me një gjatësi të përafërt sa një autobus londinez dhe një peshë rreth 4 ton, segmenti është raketa e dytë jofunksionale që njihet se ka rënë pa dashje në Hënë. Rasti i parë i ngjashëm ndodhi në vitin 2022 dhe përfshiu një pjesë të një rakete kineze.

Shkencëtarët përllogarisin se goditja ndodhi herët të mërkurën, me objektin që lëvizte me 8,700 km/orë, ose shtatë herë më shpejt se zëri. Përplasja pritet të ketë krijuar, në skajin perëndimor të pjesës së satelitit të ndriçuar nga Dielli, një krater me diametër afro 27 metra dhe thellësi 5 metra.

Astronomët nuk mundën ta verifikonin menjëherë përplasjen gjatë së mërkurës. Shkëndija e krijuar nga goditja zgjati më pak se një sekondë dhe ka të ngjarë të ketë qenë tepër e zbehtë për t’u dalluar.

Ende nuk ka pamje nga vendi i rrëzimit, sepse asnjë prej mjeteve kozmike në orbitën e Hënës nuk ndodhej në pozicionin e përshtatshëm për ta vëzhguar drejtpërdrejt ngjarjen.

Në një njoftim për shtyp, NASA deklaroi se impakti nuk sjell rrezik për Tokën. Agjencia do ta shfrytëzojë rastin për të siguruar të dhëna nga Hëna dhe për të përmirësuar metodat e gjurmimit të objekteve hapësinore.

Goditja e Hënës nuk ka qenë asnjëherë synim i SpaceX. Megjithatë, specialistët e hapësirës vlerësojnë se incidenti mund të parandalohej, nëse faza e sipërme e raketës do të ishte drejtuar në një orbitë rreth Diellit.

Ndonëse ky fragment i veçantë mbeturinash hapësinore nuk ka shkaktuar shqetësim të madh mes shkencëtarëve, përplasja e riktheu diskutimin mbi rrezikun në rritje nga mbetjet në hapësirë, teksa numri i objekteve të grumbulluara në orbitë vazhdon të shtohet.

Ndërsa Poli Jugor i Hënës po shndërrohet në kufirin e ri të eksplorimit hapësinor, shkencëtarët e konsiderojnë thelbësore forcimin e mbikëqyrjes së mbeturinave dhe përmirësimin e menaxhimit të trafikut përpara mbërritjes së robotëve dhe astronautëve.

SpaceX, kompania e Elon Musk, renditet ndër aktorët kryesorë të përpjekjeve për rikthimin në Hënë. Ajo po ndërton dy anije ulëse hënore, të cilat do të testohen gjatë fazës së ardhshme të programit Artemis III të NASA-s për Hënën.

Incidenti ndodh gjithashtu në një periudhë të vështirë për SpaceX. Të mërkurën, kompania publikoi raportin e parë të të ardhurave që prej daljes në bursë. Edhe pse të ardhurat i tejkaluan parashikimet e Wall Street, aksionet e saj kanë kaluar një ecuri të paqëndrueshme, sipas Euronews.