Kalifornia vendos gjoba për robotaksitë që pengojnë shërbimet e emergjencës

Kompanitë që drejtojnë automjete autonome, mes tyre Tesla, Waymo dhe Zoox, do t’u nënshtrohen kërkesave të reja në Kaliforni në rast se robotaksitë e tyre shkaktojnë bllokime në trafik ose pengojnë punën e policisë dhe zjarrfikësve.

Legjislacioni i ri i detyron këto kompani të kenë mbështetje në nivel lokal dhe në terren për policinë, zjarrfikësit dhe ekipet e tjera të emergjencës, sa herë që një automjet autonom pëson defekt, mbetet i bllokuar ose ndërhyn në operacionet e tyre.

Në rast se një robotaksi pengon ekipet e emergjencës për më shumë se 30 minuta, operatori i tij mund të gjobitet.

Senate Bill 1246, siç njihet ligji, është firmosur nga guvernatori i Kalifornisë, Gavin Newsom. Ai sjell një paketë rregullash për automjetet autonome, me synimin që të rritet siguria dhe të shkurtohet koha e reagimit gjatë incidenteve.

Miratimi i tij erdhi pas një serie ngjarjesh problematike të raportuara në Kaliforni. Në disa raste, robotaksitë janë prishur dhe kanë bllokuar rrugët, kanë hyrë në zona ku policia po zhvillonte operacione ose kanë penguar punën e ekipeve të emergjencës.

Pjesa më e madhe e incidenteve të bëra publike lidhet me Waymo, e cila është operatori më i madh i robotaksive në SHBA.

Waymo ka rreth 4 mijë automjete autonome në flotën e saj komerciale në të gjithë vendin, ndërsa rreth 1,200 prej tyre operojnë në zonën e San Franciscos.

Një hetim i TechCrunch gjatë këtij viti evidentoi disa raste kur kompania ishte detyruar të mbështetej te ekipet e emergjencës për zhvendosjen manuale të automjeteve të saj pas problemeve teknike.

Këto raste i shtynë ligjvënësit shtetërorë dhe federalë të kërkonin masa më të forta për robotaksitë, veçanërisht për sjelljen e tyre pranë policisë, zjarrfikësve dhe shërbimeve të tjera të emergjencës.

Edhe Administrata Kombëtare Amerikane e Sigurisë së Trafikut në Autostrada, NHTSA, u ka kërkuar kompanive të automjeteve autonome të propozojnë zgjidhje për këtë çështje.

Senatori i Kalifornisë, Dave Cortese, i cili paraqiti projektligjin, tha se shteti e mbështet zhvillimin e teknologjisë autonome, por jo kur ajo cenon sigurinë publike.

“Kalifornia i ka përqafuar automjetet autonome, por nuk mund ta përqafojmë inovacionin në kurriz të sigurisë publike”, deklaroi ai.

“Kur një automjet autonom përplaset, prishet, bllokon një rrugë gjatë një emergjence apo pengon policinë ose ekipet e shpëtimit, duhet të ketë përgjegjësi të qartë.”

Një pjesë e rëndësishme e rregullave të reja lidhet me personat që mund të ndërhyjnë në funksionimin e automjeteve nga distanca.

Ligji përcakton se kompanitë duhet të përdorin vetëm operatorë që ndodhen fizikisht në Shtetet e Bashkuara dhe që kanë patentë amerikane shoferi.

Kjo masë synon të sqarojë mënyrën se si përdoret kontrolli në distancë kur një automjet autonom has probleme.

Shprehja “operim në distancë” nuk përdoret në të njëjtin kuptim nga të gjitha kompanitë. Për këtë arsye, ligji përcakton më qartë termin “drejtues në distancë”, duke iu referuar personit që merr drejtpërdrejt kontrollin e automjetit nga një vend tjetër.

Tesla është e vetmja kompani që ka deklaruar publikisht se përdor operatorë të aftë për të marrë kontrollin e drejtpërdrejtë të robotaksive të saj.

Kompanitë e tjera, përfshirë Waymo, deklarojnë se përdorin kryesisht “asistencë në distancë”. Në këtë model, automjeti vazhdon të drejtohet nga sistemi autonom, ndërsa punonjësit njerëzorë mund të japin udhëzime ose të dërgojnë komanda softuerike kur është e nevojshme.

Waymo ka një rrjet ndërkombëtar punonjësish për asistencën në distancë, ku përfshihet edhe personel në Filipine. Kompania ka gjithashtu qendra komandimi në Arizona dhe Michigan.

Zoox ka bërë të ditur se ekipet e saj të operimit në distancë ndodhen në SHBA.

Sipas ligjit të ri, kompanitë duhet t’u njoftojnë qyteteve dhe autoriteteve lokale vendndodhjen dhe gjendjen e automjeteve në rast të një dështimi të gjerë të sistemit.

Ato duhet të kenë gjithashtu teknikë lokalë për incidentet, të gatshëm të ndërhyjnë pas aksidenteve, defekteve ose bllokimeve të shkaktuara nga automjetet autonome.

Kur një robotaksi pengon policinë, zjarrfikësit ose një tjetër ekip emergjence për më shumë se 30 minuta, kompania që e operon atë rrezikon të gjobitet.

Waymo dhe Zoox kanë deklaruar se do t’i zbatojnë kërkesat e reja.

“Jemi mirënjohës për ndryshimet që iu bënë projektligjit, të cilat sigurojnë që operatorët e automjeteve autonome të mund të vazhdojnë t’u shërbejnë banorëve të Kalifornisë në mënyrë praktike”, tha një zëdhënës i Waymo.

“Waymo është e përkushtuar që t’i bëjë rrugët e Kalifornisë më të sigurta dhe ta përmirësojë vazhdimisht shërbimin tonë.”

Rregullat do të hyjnë në fuqi në korrik të vitit 2028.

Departamenti i Automjeteve Motorike i Kalifornisë, DMV, që mbikëqyr automjetet autonome në shtet, do të hartojë udhëzimet e hollësishme për zbatimin e ligjit. Këto udhëzime do të përcaktojnë edhe afatet brenda të cilave kompanitë duhet të reagojnë ndaj incidenteve. /GazetaExpress/