A do ta detyrojë BE-ja Metën të heqë nga Instagrami dhe Facebook-u funksionet që nxisin varësinë?

Nga Niklas Treppner, dpa

Pas dy vitesh hetime, autoritetet rregullatore të Bashkimit Europian kanë formuluar akuza të rënda ndaj Meta Group lidhur me rreziqet që Instagrami dhe Facebook-u paraqesin për fëmijët dhe adoleshentët. Përfundimi i kësaj procedure mund të sjellë pasoja të konsiderueshme për përdoruesit.

Sipas vlerësimeve paraprake të hetimit të BE-së, Instagrami dhe Facebook-u i ekspozojnë fëmijët dhe të rinjtë ndaj një rreziku tepër të lartë varësie. Në bazë të këtyre gjetjeve, procedura kundër kompanisë mëmë Meta po vijon.

Nëse kompania amerikane nuk arrin t’i kundërshtojë akuzat ose nuk ndërmerr ndryshimet e nevojshme, Komisioni Europian mund ta ndëshkojë me një gjobë që shkon deri në 6% të xhiros së saj vjetore. Për Metën, kjo shumë mund të kalojë 12 miliardë euro.

Rezultatet e hetimit u bënë publike të premten nga autoriteti i Brukselit, në një kohë kur vijon debati për moshën minimale të përdorimit të mediave sociale. Ky zhvillim rrit trysninë ndaj platformave online dhe i jep BE-së më shumë argumente për miratimin e rregullave më të ashpra.

Në deklaratën e Komisionit thuhej se Meta nuk e kishte marrë në konsideratë informacionin e disponueshëm mbi kohën që të miturit kalojnë gjatë natës në Instagram ose Facebook. Sipas institucionit, kjo mund të nxisë një përdorim të tepruar ose kompulsiv të këtyre shërbimeve.

Në qendër të kritikave janë disa funksione të Instagramit dhe Facebook-ut, mes tyre luajtja automatike e videove dhe lëvizja e pafundme. Përmes kësaj të fundit, platformat shfaqin pa ndërprerje materiale të reja teksa përdoruesi vazhdon të lëvizë në ekran, pa u nxitur të bëjë pushim.

Zyrtarët europianë kundërshtuan gjithashtu përzgjedhjen e përmbajtjes përmes algoritmeve të personalizuara, si edhe përdorimin e njoftimeve që synojnë t’i rikthejnë përdoruesit në platformë.

Një procedurë e ngjashme po zhvillohet edhe ndaj TikTok-ut për shkak të aftësisë së mundshme të aplikacionit për të krijuar varësi. Për këtë platformë, gjetje paraprake të së njëjtës natyrë janë në fuqi që prej shkurtit.

Ndërkohë, një panel ekspertësh i caktuar nga Presidentja e Komisionit Europian, Ursula von der Leyen, pritet të paraqesë të hënën rekomandimet se si duhet vepruar lidhur me çështjen e ndalimit të mediave sociale.

Çfarë mund të ndryshojë në Instagram dhe Facebook

Sipas Komisionit Europian, masat e ndërmarra nga Meta për të ulur rrezikun e varësisë te të miturit dhe të rriturit vulnerabël nuk janë të mjaftueshme.

Autoriteti i Brukselit vuri në dukje se fëmijët mund t’i çaktivizojnë pa vështirësi mjetet për administrimin e kohës, përfshirë kufijtë ditorë dhe oraret e pushimit. Ai shtoi se funksionet e tjera të kontrollit prindëror në Instagram dhe Facebook japin rezultat vetëm kur prindërit zotërojnë njohuritë e nevojshme teknike dhe angazhohen për t’i kuptuar plotësisht.

Për këtë arsye, Komisioni kërkon që Instagrami dhe Facebook-u të ndryshojnë mënyrën e funksionimit. Mes masave të propozuara përfshihen:

– Çaktivizimi si parazgjedhje i lëvizjes së pafundme dhe i luajtjes automatike të videove

– Vendosja e ndërprerjeve efektive të kohës para ekranit

– Ndryshimi i sistemeve të rekomandimit, në mënyrë që ato të përqendrohen më pak te angazhimi i përdoruesve

Paralelisht, BE-ja po zhvillon ndaj Metës edhe një procedurë tjetër. Në këtë rast, rregullatorët e internetit në Bruksel kërkojnë që Instagrami dhe Facebook-u të zbatojnë kufirin minimal prej 13 vjeç, të parashikuar në kushtet e tyre të shërbimit. Në të kundërt, kompania rrezikon gjoba të tjera.

Meta ka njoftuar së fundmi se do ta përdorë më gjerësisht inteligjencën artificiale, IA, për të verifikuar me saktësi më të madhe moshën e fëmijëve dhe të rinjve në Instagram, Facebook dhe Threads.

Kur mund të ndodhë ndryshimi?

Për momentin, Metës nuk i është vendosur një afat i menjëhershëm për t’iu përgjigjur akuzave të BE-së. Komisioni Europian është kritikuar vazhdimisht se nuk i zbaton në mënyrë të qëndrueshme rregullat europiane për platformat dixhitale, se i zvarrit procedurat kundër gjigantëve të internetit dhe se vendos shumë pak gjoba.

Procedura ndaj Metës për mungesën e mbrojtjes së mjaftueshme të të miturve ka nisur prej më shumë se dy vitesh.

Nëse zbatohen, ndryshimet në Instagram dhe Facebook pritet të prekin vetëm përdoruesit, App Store ose Google Play Store i të cilëve është regjistruar në një shtet të BE-së.

Në Shtetet e Bashkuara, Meta dhe platforma e videove YouTube e Google humbën një proces gjyqësor të profilit të lartë që lidhej me potencialin e shërbimeve të tyre për të shkaktuar varësi. Një juri në Los Angeles i akordoi paditësit 20-vjeçar 3 milionë dollarë dëmshpërblim, ndërsa 70% e kësaj shume do të paguhet nga Meta.