Parlamenti Evropian miraton Raportin për Maqedoninë e Veriut, Protokolli i Dytë dhe Komisioni për Histori mbeten pjesë e dokumentit, ndërsa kërkohet përshpejtim i reformave

Parlamenti Evropian e ka miratuar Raportin për Maqedoninë e Veriut me 411 vota pro, 120 kundër dhe 120 abstenime. Në dokument shprehet mbështetje e plotë për synimin e vendit drejt anëtarësimit në Bashkimin Evropian, ndërsa vihet në dukje se ecja përpara në negociatat e pranimit kushtëzohet nga zbatimi i reformave të thella dhe të qëndrueshme, përcjell Telegrafi Maqedoni.

Në raport eurodeputetët shfaqin keqardhje për mungesën e avancimit që prej Raportit të vitit 2025, sidomos në fushën e sundimit të ligjit, reformës në drejtësi dhe luftës kundër korrupsionit. Ata nënvizojnë se nevojitet urgjentisht një angazhim i ri politik dhe bashkëpunim mes partive, jo vetëm për të miratuar ndryshimet e domosdoshme kushtetuese që do të mundësonin hapjen e raundit të parë tematik të negociatave.

Pjesë e debatit ishte edhe propozimi i eurodeputetit austriak nga të Gjelbrit, Thomas Waitz, i cili kërkoi të hiqej nga raporti formulimi që “i bën thirrje urgjentisht Komisionit të Përbashkët Shumëdisiplinor të Ekspertëve për Çështjet Historike dhe Arsimore të Bullgarisë dhe Maqedonisë së Veriut, të krijuar si rezultat i Marrëveshjes së Miqësisë dhe Fqinjësisë së Mirë me Bullgarinë, të arrijë rezultate të qarta dhe të prekshme”.

Megjithatë, kjo nismë nuk kaloi. Kundër heqjes së këtij formulimi votuan 338 eurodeputetë, ndërsa 126 ishin në favor të fshirjes së tij.

Në paragrafin 73, raporti i kërkon Komisionit për Histori të prodhojë “rezultate të qarta dhe të prekshme”, duke e mbështetur punën në “burime dhe dokumente historike objektive, autentike dhe të provuara”, në përputhje me Protokollin e Dytë të Marrëveshjes së Fqinjësisë së Mirë mes Bullgarisë dhe Maqedonisë së Veriut. Në tekst përfshihet edhe nocioni i “historisë së përbashkët”.

Dokumenti ndalet sërish te ngecja në procesin e reformave, si edhe te vështirësitë që lidhen me sundimin e ligjit dhe luftën ndaj korrupsionit. Po ashtu, në raport ngrihet shqetësimi për ndikimin në rritje të Serbisë dhe Rusisë.

Paragrafi 71 dënon çdo përpjekje për zëvendësimin e monumenteve dhe objekteve historike, përfshirë edhe shkatërrimin e trashëgimisë kulturore autentike. Njëherazi, raporti vë në pah edhe nevojën për hapjen e arkivave të shërbimeve sekrete jugosllave UDBA dhe KOS, “të cilat mbahen në Maqedoninë e Veriut dhe Serbi”.

Raporti përshëndet ruajtjen e stabilitetit në marrëdhëniet ndëretnike dhe zbatimin e Marrëveshjes Kornizë të Ohrit. Po ashtu, vlerësohet përparimi në përgatitjen e udhërrëfyesve për administratën publike dhe sundimin e ligjit, në kuadër të hapjes së grupit “Vlerat Themelore” të kornizës negociuese.

Vlerësim pozitiv merr edhe progresi i moderuar në reformën e administratës publike dhe në transformimin dixhital, ku përfshihet edhe legjislacioni për identifikimin elektronik.