Maqedonia e Veriut ngjitet në pozitën e 30-të globale për sigurinë kibernetike

Maqedonia ka shënuar një avancim të ndjeshëm në Indeksin Kombëtar të Sigurisë Kibernetike (NCSI), njoftoi Ministria e Transformimit Digjital. Mes 155 vendeve dhe territoreve të përfshira në renditje, vendi është ngritur me 29 pozicione dhe tashmë mban vendin e 30-të.

Me 84.17 pikë nga 100 të mundshme, Maqedonia renditet mes shteteve me shkallë të lartë gatishmërie për parandalimin e rreziqeve kibernetike dhe administrimin e incidenteve në këtë fushë. Sipas ministrisë, ky përparim është evidentuar edhe nga mediat ndërkombëtare, të cilat e kanë përfshirë vendin mes atyre që së fundmi kanë përmirësuar ndjeshëm kapacitetet kombëtare të sigurisë kibernetike.

Ministria sqaron se Indeksi Global i Sigurisë Kibernetike është hartuar nga Akademia Estoneze e Qeverisjes Elektronike (eGA). Gatishmëria e shteteve matet nëpërmjet 49 treguesve, të shpërndarë në 12 fusha që përfshijnë aftësitë strategjike, masat parandaluese dhe reagimin ndaj kërcënimeve kibernetike. Në vlerësim merren parasysh ligjet e publikuara, dokumentet zyrtare, mekanizmat institucionalë dhe dëshmitë për zbatimin praktik të masave.

Të dhënat më të fundit tregojnë se Maqedonia ka marrë vlerësimin maksimal në disa sektorë kyç. Mes tyre janë politikat për sigurinë kibernetike, mbrojtja e infrastrukturës kritike të informacionit, arsimi dhe zhvillimi profesional, ruajtja e të dhënave personale, reagimi ndaj incidenteve kibernetike dhe përballja me krimin kibernetik.

Ministri i Transformimit Dixhital, Stefan Andonovski, deklaroi se ngjitja me 29 vende përbën dëshmi ndërkombëtare se reformat në zbatim po japin rezultate konkrete dhe të matshme. Ai tha se gjatë periudhës së kaluar janë përcaktuar përgjegjësi më të qarta institucionale, është ngritur një kuadër ligjor bashkëkohor dhe janë fuqizuar mekanizmat për mbrojtjen e infrastrukturës kritike dhe menaxhimin e incidenteve kibernetike. Sipas tij, ky rezultat nuk përfaqëson pikën përfundimtare, por krijon detyrimin që puna për forcimin e rezistencës kibernetike të vendit të vijojë me intensitet edhe më të lartë.

Andonovski e lidhi këtë përparim me bashkërendimin e punës ndërmjet institucioneve dhe me një sërë masash sistemike. Këtu përfshihen miratimi i Ligjit për Sigurinë e Sistemeve të Rrjetit dhe Informacionit, miratimi i Strategjisë së Sigurisë Kibernetike 2025–2028 së bashku me Planin e Veprimit për zbatimin e saj, ngritja e mekanizmave kombëtarë të koordinimit, si dhe fuqizimi i kapaciteteve për raportimin dhe trajtimin e incidenteve kibernetike.

Kuadri i ri ligjor përcakton përgjegjësitë e Ministrisë së Transformimit Dixhital për sigurinë e sistemeve të rrjetit dhe informacionit. Ai vendos gjithashtu detyrime lidhur me administrimin e rrezikut kibernetik dhe raportimin e incidenteve, ndërsa rrit nivelin e mbrojtjes për subjektet thelbësore dhe të rëndësishme.