Maqedonia e Veriut dhe ONP nënshkruajnë programin për punë të denjë për vitet 2026–2030

Programi Kombëtar për Punë të Denjë për periudhën 2026–2030 u nënshkrua sot nga Qeveria e Republikës së Maqedonisë së Veriut, organizatat e punëdhënësve, sindikatat dhe Organizata Ndërkombëtare e Punës (ONP). Marrëveshja shpreh angazhimin e përbashkët për zhvillim ekonomik gjithëpërfshirës, punësim produktiv e cilësor dhe institucione më të forta të tregut të punës.

Ministri i Ekonomisë dhe Punës, Besar Durmishi, tha se programi synon të sjellë vende pune më të sigurta, me cilësi dhe paga më të mira. Ai renditi si prioritete përmirësimin e të drejtave të punëtorëve, zhvillimin e aftësive sipas kërkesave të tregut, rritjen e pjesëmarrjes së grave dhe të rinjve dhe uljen e punësimit joformal. Sipas tij, në bashkëpunim me ONP-në dhe partnerët socialë do të vijojnë reformat për kushte më të mira pune dhe ekonomi më të fuqishme. Rezultatet, shtoi Durmishi, do të vlerësohen nga ndryshimet konkrete që përjetojnë punëtorët dhe kompanitë, me synimin që puna e denjë të jetë realitet për çdo qytetar.

Dokumenti u hartua përmes konsultimeve trepalëshe dhe përcakton një kornizë bashkëpunimi mes ONP-së dhe përfaqësuesve të saj trepalësh në Maqedoninë e Veriut. Ministria e Ekonomisë bën të ditur se programi është në përputhje me Kornizën e Bashkëpunimit të Kombeve të Bashkuara për Zhvillim të Qëndrueshëm (UNSDCF) 2026–2030 dhe ndihmon në realizimin e synimit strategjik për ekonomi të qëndrueshme dhe punë të denjë.

Gjithashtu, nismat për reformimin e tregut të punës lidhen me agjendën e përgjithshme të zhvillimit të qëndrueshëm të vendit dhe objektivat e integrimit evropian.

Claire Harasty, drejtoreshë e ONP-së për Evropën Qendrore dhe Lindore, u shpreh se bashkëpunimi dhe përkushtimi i përbashkët mundësojnë ndërtimin e një tregu pune më gjithëpërfshirës, produktiv dhe rezistent. Ajo theksoi se puna e përbashkët mund të sjellë vende pune cilësore, institucione më të forta të tregut të punës, mbështetje për ndërmarrje të qëndrueshme dhe zbatim të parimeve e të drejtave themelore në punë.

Tregu i punës në Maqedoninë e Veriut po pëson ndryshime. Edhe pse vendi ka shënuar përparim të vazhdueshëm socio-ekonomik, sfida mbeten mungesa e punëtorëve, ndryshimet demografike dhe emigrimi, mospërputhja mes aftësive të ofruara dhe atyre të kërkuara, pjesëmarrja e kufizuar e grave dhe të rinjve, puna joformale dhe produktiviteti i ulët.

Për t’iu përgjigjur këtyre problemeve, programi i ri përcakton tri fusha kryesore veprimi. E para është krijimi i kushteve të favorshme ekonomike, duke përfshirë përafrimin e legjislacionit të punës dhe atij për sigurinë e shëndetin në punë, zhvillimin e dialogut social e negociatave kolektive, si dhe mbështetjen e ndërmarrjeve të vogla dhe të mesme që janë produktive, konkurruese, inovative dhe të qëndrueshme.

Fusha e dytë synon përparimin e arsimit profesional dhe aftësive, me përmirësimin e arsimit e trajnimit profesional dhe të mundësive për të mësuar gjatë gjithë jetës, në mënyrë që këto sisteme t’u përshtaten më mirë kërkesave të tregut të punës.

Prioriteti i tretë është fuqizimi ekonomik i grave përmes mundësive të barabarta dhe heqjes së pengesave që kufizojnë punësimin e tyre. Këtu përfshihen përgjegjësitë e përkujdesjes ndaj personave të tjerë, diferenca gjinore në paga, si dhe dhuna dhe ngacmimi në vendin e punës.