Izet Mexhiti: Marrëveshja e Ohrit hodhi bazat e një modeli të ri shtetëror

Me rastin e 25-vjetorit të Marrëveshjes kornizë të Ohrit, bashkëkryetari i VLEN-it, Izet Mexhiti, deklaroi se dokumenti i vitit 2001 jo vetëm që i dha fund konfliktit, por hodhi edhe themelet e një koncepti të ri shtetëror. Sipas tij, përbërja shumetnike e shoqërisë duhet të gjejë pasqyrim në institucione, legjislacion dhe në jetën publike.

Ai vlerësoi se për shqiptarët kjo marrëveshje nisi një proces me rëndësi për barazinë institucionale, ku përfshihen përfaqësimi i drejtë dhe adekuat, përdorimi i gjuhës shqipe, decentralizimi, arsimi, kultura dhe përfshirja në vendimmarrje.

Sipas Mexhitit, Marrëveshja e Ohrit nuk mund të shihet si një dokument që ka mbetur i pandryshuar që nga viti 2001. Ai tha se bëhet fjalë për një proces që duhet të zhvillohet vazhdimisht dhe t’u përshtatet nevojave të qytetarëve, si dhe standardeve demokratike evropiane.

Ndër zhvillimet më të rëndësishme të dy viteve të fundit, Mexhiti veçoi zhvendosjen e parimit të përfaqësimit të drejtë dhe adekuat nga mekanizmat administrativë në një kornizë të rregulluar me ligj.

Ai nënvizoi se Qeveria e ka miratuar zgjidhjen ligjore për përfaqësimin e drejtë dhe adekuat, duke vlerësuar se përcaktimi ligjor i këtij parimi garanton qëndrueshmëri më të madhe dhe rrit përgjegjësinë e institucioneve.

Një tjetër çështje në qendër të vëmendjes, sipas tij, është realizimi i së drejtës për përdorimin e gjuhës shqipe. Mexhiti kërkoi që institucionet të ofrojnë zgjidhje të qëndrueshme juridike në rastet kur në praktikë shfaqen pengesa ose boshllëqe.

Duke iu referuar decentralizimit, ai e cilësoi atë si një prej shtyllave mbi të cilat mbështetet Marrëveshja e Ohrit.

Mexhiti tha se në dy vitet e fundit ka nisur procesi për avancimin e mëtejshëm të vetëqeverisjes lokale dhe decentralizimit, ndërsa paralajmëroi se pushteti vendor nuk mund të jetë funksional nëse nuk ka kapacitete financiare.

Nëpërmjet programit të Qeverisë për financimin e projekteve kapitale në nivel lokal, sipas tij, janë siguruar mbi 250 milionë euro për projekte komunale. Mjetet përfshijnë investime në rrugë, ujësjellës, kanalizime, shkolla, çerdhe dhe infrastrukturë tjetër publike.

Mes komunave që kanë përfituar nga këto investime, ai renditi Çairin, Tetovën, Gostivarin, Strugën, Sarajin dhe Likovën, krahas komunave të tjera.

Në fjalimin e tij, Mexhiti theksoi gjithashtu se investimet strategjike infrastrukturore janë të lidhura drejtpërdrejt me zhvillimin e barabartë.

Si një bosht të rëndësishëm për zhvillimin ekonomik, ai përmendi Korridorin VIII, i cili bashkon pjesë të rëndësishme të vendit me Shqipërinë dhe Adriatikun.

Në të njëjtën linjë, Mexhiti foli edhe për autostradën Shkup–Bllacë. Ai bëri të ditur se punimet në aksin e ri do të fillojnë këtë gusht, pikërisht në muajin kur shënohet 25-vjetori i Marrëveshjes së Ohrit.

Sipas tij, realizimi i këtij projekti do ta përmirësojë lidhjen mes Shkupit dhe Kosovës, do të lehtësojë tregtinë dhe qarkullimin, si dhe do të hapë mundësi të reja për zhvillimin ekonomik të zonës.

Vëmendje e posaçme gjatë fjalimit iu kushtua edhe arsimit të lartë që zhvillohet në gjuhën shqipe.

Në këtë drejtim, Mexhiti veçoi ndërtimin e kampusit të ri të Universitetit “Nënë Tereza” në Shkup, një projekt me vlerë 42 milionë euro, të cilin e konsideroi investim me peshë të veçantë për arsimin shqip.

“Universiteti ‘Nënë Tereza’, për herë të parë, do të ketë një kampus modern dhe të përhershëm”, tha Mexhiti. Sipas tij, ky investim përbën mbështetje për arsimin, gjuhën shqipe dhe brezat e rinj.

Ai theksoi se përparimi i të drejtave të dala nga Marrëveshja e Ohrit nuk mund të kufizohet vetëm te dispozitat ligjore, por duhet të shoqërohet me institucione të forta dhe infrastrukturë konkrete.

Në përmbyllje, Mexhiti foli edhe për kulturën, duke vënë në dukje nevojën për mbështetjen e festivaleve, panaireve të librit, botimeve, artistëve dhe veprimtarive kulturore shqiptare.

Sipas tij, pas 25 vjetësh nga Marrëveshja e Ohrit, sfida nuk qëndron vetëm te mbrojtja e arritjeve të deritanishme. Synimi i ri është që parimet e saj të materializohen në institucione më të fuqishme, zhvillim ekonomik, arsim cilësor dhe kushte më të mira jetese për qytetarët.