Bytyqi: Paqëndrueshmëria buxhetore, e vetmja konstante e politikës ekonomike të Qeverisë

Në seancën e Komisionit Parlamentar për Financim dhe Buxhet, ku u shqyrtua rishikimi i dytë i Buxhetit për vitin 2026, deputeti i LSDM-së, Fatmir Bytyqi, theksoi se e vetmja karakteristikë e qëndrueshme e politikës ekonomike të ekzekutivit aktual është mungesa e stabilitetit në planet fiskale.

Ai tërhoqi vëmendjen se brenda një periudhe më të shkurtër se dhjetë muaj, Qeveria ka dalë me tri variante të ndryshme buxhetore, ndërsa deficiti vijon të jetë shumë më i lartë se parashikimi fillestar dhe fondet për investime kapitale janë në rënie.

“Për dhjetë muaj kemi tri korniza buxhetore dhe të njëjtin lider që vazhdon të na sigurojë se çdo gjë ecën sipas planit. Duket se e vetmja gjë e qëndrueshme në politikën ekonomike të kësaj Qeverie është paqëndrueshmëria e planeve të saj buxhetore. Populli e ka thënë prej kohësh: ‘Mat dy herë, prej një herë’. Kjo Qeveri, me sa duket, fillimisht pret e pastaj mat se sa ka gabuar. Dhe kështu tri herë. Por çmimin e çdo mase të gabuar e paguajnë qytetarët, jo ata që e kanë marrë”, deklaroi Bytyqi.

Ai kujtoi se deficiti buxhetor, që në planin fillestar ishte 39,239 miliardë denarë ose 3,5 për qind e PBB-së, me rishikimin e korrikut u ngjit në 46,264 miliardë denarë, pra 4,1 për qind të PBB-së, ndërsa në rishikimin e tetorit nuk pësoi ndryshim.

Paralelisht, shpenzimet kapitale bien nga 45,879 miliardë denarë në 40,124 miliardë denarë, me një ulje prej 5,755 miliardë denarë. Nëse në këtë shifër përfshihet edhe komponenti i veçantë KAPEF, atëherë reduktimi i përgjithshëm i komponentit kapital shkon në rreth 6,3 miliardë denarë.

Sipas deputetit, kjo rishpërndarje e fondeve vërteton paralajmërimin e Këshillit Fiskal se deficiti shtesë në thelb nuk po përdoret më për investime kapitale, por po shkon për mbulimin e shpenzimeve të përditshme.

“Në korrik e arsyetonit rritjen e deficitit me pretendimin se po siguronit fonde shtesë për investime kapitale. Ky ishte argumenti kryesor zhvillimor për zgjerimin e hendekut fiskal. Kështu arrijmë te kthesa thelbësore. Investimet kapitale pothuajse kthehen në nivelin fillestar, por deficiti mbetet shtatë miliardë denarë më i lartë se plani origjinal. Në korrik merrnim më shumë borxh gjoja për të investuar më shumë. Në tetor investimet bien, huamarrja mbetet, ndërsa Qeveria vazhdon të flasë për zhvillim”, theksoi Bytyqi.

Duke u ndalur te prioritetet zhvillimore, ai vuri në dukje se rishikimi i buxhetit shkurton fondet nga buxheti bazë për ndërmarrjet e vogla dhe të mesme, zonat teknologjike-industriale zhvillimore, investimet e huaja, zhvillimin e balancuar rajonal, si dhe për sektorin e energjetikës dhe infrastrukturën arsimore.

Deputeti i LSDM-së gjithashtu paralajmëroi për rënien e flukseve të investimeve të huaja direkte, të cilat nga 218,6 milionë euro në tremujorin e parë të vitit 2026 ranë në vetëm 18,7 milionë euro në tremujorin e dytë.

Ai shtoi se kostot për pensionet po rriten, por rritja nominale nuk nënkupton automatikisht edhe fuqi më të madhe blerëse. Nga ana tjetër, mbështetja gjithnjë e më e madhe e fondit pensional te transferet nga buxheti i shtetit vë në pikëpyetje qëndrueshmërinë afatgjatë të sistemit.

“Interesi, ndryshe nga investimet kapitale, ka një avantazh të madh: nuk varet nga aftësia e Qeverisë për të zbatuar projekte. Ai vjen rregullisht, edhe kur zhvillimi mbetet pas. Në këtë fushë nuk ka dështim”, tha Bytyqi, duke theksuar se shpenzimet për interesa arrijnë në 21,094 miliardë denarë, që përbën më shumë se gjysmën e fondeve të planifikuara për investime kapitale.

Ai paralajmëroi se borxhi publik, i cili më 30 qershor arriti në 10,726 miliardë euro, deri në fund të vitit mund të kalojë mbi 11 miliardë euro. Për këtë arsye, ai kërkoi nga ministrja e Financave të sqarojë se si po regjistrohen në evidencën zyrtare të borxhit publik huamarrjet shtesë që janë paralajmëruar.

Bytyqi i kërkoi Qeverisë edhe një plan të qartë për shlyerjen e detyrimeve të maturuara, por ende të papaguara, të subjekteve publike, të cilat në qershor shënuan 42,66 miliardë denarë. Po ashtu, ai insistoi në më shumë transparencë në lidhje me detyrimet që janë përfshirë në rishikimin buxhetor.

Sipas tij, shteti nuk duhet të rrezikojë likuiditetin e kompanive duke i vonuar pagesat e veta, përfshirë edhe kthimin në kohë të TVSH-së.