Pse gjatë verës duhet t’i kushtoni më shumë rëndësi marrjes së kaliumit?

Një ushqyerje e shëndetshme mbështetet te një balancë e mirë e lëndëve ushqyese, por në periudha të caktuara disa prej tyre bëhen edhe më të rëndësishme.

Me ardhjen e temperaturave të larta të verës, ekspertët e ushqyerjes këshillojnë që vëmendja të përqendrohet më shumë te marrja e kaliumit.

Ky mineral është një lëndë ushqyese thelbësore dhe një elektrolit i domosdoshëm për funksionimin normal të qelizave. Duke qenë se organizmi e humbet përmes djersitjes, gjatë verës është me rëndësi të mbahet nën vëzhgim niveli i tij në trup, shkruan HuffPost.

Kaliumi mbetet i rëndësishëm gjatë gjithë vitit, por disa prej roleve të tij ndikojnë drejtpërdrejt në mënyrën se si ndihemi në muajt e nxehtë. Sipas Instituteve Kombëtare të Shëndetit (NIH), gratë e rritura duhet të marrin rreth 2,600 miligramë kalium në ditë, ndërsa burrat 3,000 miligramë.

“Kaliumi është një elektrolit kyç që ndihmon në rregullimin e funksionit të muskujve, sinjaleve nervore, ekuilibrit të lëngjeve, presionit të gjakut dhe rrahjeve të zemrës”, shpjegon Sandra Zhang, një dietologe-nutricioniste e regjistruar në Qendrën Frances Stern për Ushqyerje në Qendrën Mjekësore Tufts. Ajo shton se nivelet e ulëta të kaliumit mund të sjellin edhe ndjesi lodhjeje.

Laura Acosta, profesoreshë e asociuar në Departamentin e Shkencave Ushqimore dhe Ushqyerjes Njerëzore në Universitetin e Floridës, thotë se kaliumi bashkëvepron ngushtë me natriumin për të mbajtur në ekuilibër lëngjet e trupit. Sipas saj, ai ndikon gjithashtu te tkurrjet muskulore, përfshirë edhe ato të zemrës.

“Kaliumi është thelbësor për funksionimin normal të zemrës. Nëse nivelet e kaliumit në gjak bëhen shumë të larta ose shumë të ulëta, mund të shkaktojnë aritmi – ritme të parregullta të zemrës – dhe në raste ekstreme, madje edhe arrest kardiak”, tha Acosta. Ajo shtoi se kaliumi luan një “rol të madh” në ruajtjen e presionit të shëndetshëm të gjakut.

Kur niveli i kaliumit bie, gjendja shpesh lidhet edhe me dehidratimin dhe mund të shoqërohet me probleme të ndryshme shëndetësore.

“Një mungesë e lehtë mund të shkaktojë lodhje, dobësi muskulore dhe dhimbje barku”, thotë Acosta.

Mary Mosquera Cochran, dietologe e regjistruar në Qendrën Mjekësore Wexner të Universitetit Shtetëror të Ohajos, thekson se mund të shfaqen edhe shqetësime të tretjes, si kapsllëku. Ajo shton se edhe një rënie jo e madhe e kaliumit mund t’ju bëjë të ndiheni të rraskapitur dhe përgjithësisht të sëmurë.

“Një mungesë më e rëndësishme mund të kontribuojë në rrahje të parregullta të zemrës, presion të lartë të gjakut dhe, në raste të rënda, në komplikime të rrezikshme të zemrës ose arrest kardiak”, paralajmëron Acosta.

Kaliumi gjendet si në ushqime me origjinë bimore, ashtu edhe në ato shtazore. Sipas NIH, ndër burimet më të pasura janë kajsitë e thata me 755 miligramë për gjysmë filxhani dhe thjerrëzat me 731 miligramë për filxhan. Pas tyre renditen kungulli i gjalpit me 644 miligramë për filxhan, një patate e pjekur me 610 miligramë, një filxhan lëng portokalli me 496 miligramë dhe një banane me 422 miligramë.

Nga ushqimet me prejardhje shtazore, një filxhan qumësht përmban 366 miligramë kalium, ndërsa rreth 3 ons gjoks pule pa kocka kanë 332 miligramë.

“Nëse hani rregullisht ushqime të pasura me kalium, ndoshta po i plotësoni nevojat tuaja”, tha Acosta. Megjithatë, nëse përballeni me simptoma të vazhdueshme si dobësi muskulore, lodhje të pazakontë, palpitacione dhe dhimbje barku, ajo këshillon konsultë me mjekun. “Këto simptoma nuk janë domosdoshmërisht specifike për mungesën e kaliumit dhe mund t’i atribuohen shkaqeve të tjera, kështu që është e rëndësishme të mos përpiqeni të vetë-diagnostikoni.”

Për të kontrolluar nivelin e kaliumit, mjeku mund të kërkojë një analizë gjaku. Ndërkohë, Cochran sugjeron edhe përdorimin e një aplikacioni për monitorimin e dietës.

“Nëse po merrni më pak se doza e rekomanduar ditore dhe po përjetoni simptoma, mund të provoni të rrisni marrjen e kaliumit për të parë nëse simptomat tuaja përmirësohen ndërsa prisni të vizitoni mjekun tuaj,” tha ajo.

Pas djersitjes së madhe, rikthimi i kaliumit në organizëm bëhet veçanërisht i rëndësishëm.

“Shumica e njerëzve përqendrohen në zëvendësimin e natriumit pas djersitjes, gjë që është ende e rëndësishme, por nëse marrja juaj e kripës është e lartë dhe marrja juaj e kaliumit është e ulët, kjo në fakt mund ta detyrojë zemrën dhe muskujt tuaj të punojnë më shumë dhe të ushtrojnë më shumë presion mbi trupin tuaj,” shpjegoi Cochran. Ajo rekomandon ushqime si banane, avokado, ujë kokosi, kos, qumësht, fasule, thjerrëza ose qumësht soje pas djersitjes.

“Shtimi i një majë kripe ose ngrënia e arrave të kripura me ushqime të pasura me kalium mund të ndihmojë në ruajtjen e ekuilibrit,” shtoi ajo.

Nëse nuk ndiheni mirë dhe ushqimi juaj përmban pak kalium, Cochran thotë se ia vlen të rritni marrjen e tij, sidomos nëse djersitni shumë për shkak të vapës. Megjithatë, Acosta nënvizon se për simptoma më serioze dhe të vazhdueshme, si dobësi e vazhdueshme muskulore, rrahje të parregullta të zemrës, lodhje e pashpjegueshme ose dhimbje të forta, duhet patjetër të kërkohet ndihma e mjekut.

“Mund të lidhet me kaliumin… ose mund të lidhet me diçka tjetër,” përfundoi Acosta. Për shumicën e njerëzve, një dietë e ekuilibruar mjafton për të kompensuar humbjen e kaliumit përmes djersës. Sipas saj, shtesat e kaliumit zakonisht jepen për personat me nivele klinikisht të ulëta ose për ata që përdorin ilaçe të caktuara.

“Meqenëse shumë kalium mund të jetë i rrezikshëm, suplementet duhet të përdoren vetëm nën mbikëqyrje mjekësore”, paralajmëroi ajo.