Cilët janë faktorët e njohur të rrezikut për kancerin e gjirit?

Kanceri i gjirit ndodh kur qelizat në gji shumohen dhe rriten më shpejt seç duhet. Qelizat e kancerit mund të përhapen në zona të tjera të trupit përmes enëve limfatike dhe qarkullimit të gjakut.

Ashtu si me shumicën e sëmundjeve, ka faktorë rreziku që lidhen me kancerin e gjirit. Faktorët e rrezikut janë gjëra që mund të rrisin mundësinë e zhvillimit e një gjendjeje. Por të kesh një ose më shumë faktorë rreziku nuk do të thotë që do të kesh sëmundjen. Shumë njerëz kanë një ose më shumë faktorë rreziku për kancer, por kurrë nuk sëmuren.

Edhe pse faktorët e rrezikut janë të shumtë, më të zakonshmit janë:

Faktorët e rrezikut gjenetik dhe historia personale

Kur bëhet fjalë për gjenetikën dhe detajet personale, nuk mund të bëni shumë për të ndryshuar këta faktorë. Por të dini për to mund t’ju ndihmojë të qëndroni vigjilentë kur vjen puna te shëndeti.

Seksi dhe mosha

Femrat kanë më shumë gjasa të zhvillojnë kancer të gjirit sesa meshkujt. Rreziku i kancerit të gjirit rritet me moshën. Sipas Breastcancer.org, në moshën 50 vjeç rreziku është 1 në 43; në moshën 60 vjeç rreziku është 1 në 29; në moshën 70 vjeç rreziku është 1 në 26.

Historia familjare dhe personale dhe gjenetika

Të kesh një anëtar të ngushtë të familjes (prind, vëllai ose motra, fëmijë) i cili ka marrë një diagnozë të kancerit të gjirit rrit rrezikun.

Faktorët riprodhues dhe historia menstruale

Sipas një studimi të vitit 2017, fillimi menstruacioneve para moshës 12-vjeçare ose kalimi i menopauzës pas moshës 55-vjeçare mund të rrisë rrezikun e kancerit të gjirit. Kjo ka të bëjë me ekspozimin ndaj hormonit estrogjen. Faktorë të tjerë që ndikojnë mund të jetë të mospaturit fëmijë ose lindja e fëmijës së parë pas moshës 30 vjeç.

Gjinjtë “e dendur”

Dendësia e gjirit është një term që përshkruan sasinë e llojeve të ndryshme të indeve të gjirit. Gjinjtë e dendur kanë sasi relativisht të larta të indeve të gjëndrave dhe indit lidhës fijor dhe sasi relativisht të ulët të indit yndyror të gjirit. Të kesh gjoks të dendur mund ta bëjë më të vështirë zbulimin e gungave ose anomalive në një mamografi.

Rrezatimi i mëparshëm në gjoks

Të kesh rrezatim në zonën e gjoksit për një lloj tjetër kanceri në të kaluarën rrit rrezikun e zhvillimit të kancerit të gjirit.

Faktorët e stilit të jetesës

Ndryshe nga faktorët e rrezikut të përshkruar më sipër, faktorët e rrezikut të jetesës janë ata mbi të cilët keni kontroll dhe mund t’i ndryshoni.

Mungesa e një diete të shëndetshme

Pesha

Mbipesha ose obeziteti është një faktor rreziku i besuar për kancerin e gjirit, veçanërisht në gratë pas menopauzës. Rreziku i shtuar është për shkak të faktit se qelizat yndyrore prodhojnë estrogjen, i cili rrit sasinë e estrogjenit në trup.

Konsumimi i alkoolit

Alkooli mund të rrisë nivelet e estrogjenit dhe hormoneve të tjera të lidhura me kancerin e gjirit. Alkooli gjithashtu mund të dëmtojë ADN në e qelizave e cila, nga ana tjetër, mund të rrisë rrezikun e kancerit.

Terapia hormonale

Përdorimi i terapisë së zëvendësimit të hormoneve mund të rrisë rrezikun e kancerit të gjirit në mënyrë të konsiderueshme, veçanërisht për terapinë që përfshin si progesteronin ashtu edhe estrogjenin.