Kur dikush e kthen çdo bisedë te vetja: çfarë mund të fshihet pas nevojës për të ditur gjithçka

Pas dëshirës për të treguar gjithmonë një histori më të jashtëzakonshme, një përvojë më të vështirë apo për të pasur fjalën e fundit, mund të qëndrojnë arsye që nuk dallohen menjëherë.

I tregoni dikujt se keni kaluar një ditë të lodhshme dhe ai përgjigjet se dita e tij ka qenë edhe më e rëndë. Përmendni një udhëtim, ndërsa ai ju thotë se ka qenë atje më parë. Flisni për shëndetin, punën ose marrëdhëniet dhe menjëherë merrni prej tij një histori personale, një këshillë dhe një përgjigje që duket sikur i jep fund diskutimit.

Shumica prej nesh njeh të paktën një njeri të tillë. Çdo përvojë që ndani me të duket se është diçka që ai e ka kaluar, e ka parë ose e ka kuptuar shumë kohë më parë. Nëse shpreheni se jeni të rraskapitur, ai kujton një periudhë kur ka qenë edhe më i lodhur. Nëse tregoni për një arritje, ai sjell në bisedë një sukses më të madh. Kur flisni për një vështirësi, ai pretendon se e di menjëherë zgjidhjen, edhe pa ia kërkuar mendimin.

Komunikimi me një person të tillë mund të bëhet shpejt i mundimshëm, sepse biseda pushon së qeni një shkëmbim i barabartë. Në vend që të përqendrohet te ajo që po i tregoni, bashkëbiseduesi e shfrytëzon historinë tuaj vetëm si mundësi për ta kthyer vëmendjen te vetja.

Në psikologji, kjo sjellje mund të shihet si një prirje për ta drejtuar komunikimin rreth vetes. Megjithatë, fakti që një person flet shpesh për veten nuk do të thotë automatikisht se ai ka çrregullim narcistik të personalitetit.

Kur shprehja “edhe mua më ka ndodhur” nuk tregon domosdoshmërisht afërsi

Është normale që, kur dëgjojmë dikë të flasë për një përvojë të vështirë ose të gëzueshme, të kujtojmë diçka të ngjashme nga jeta jonë. Ndarja e një historie personale mund të jetë mënyrë për t’i përcjellë tjetrit mesazhin: “Të kuptoj dhe nuk je i vetëm.”

Gjithçka varet nga ajo që ndodh pas kësaj.

Dikush që kërkon me të vërtetë të krijojë lidhje me bashkëbiseduesin mund ta përmendë shkurt përvojën e vet, por më pas do ta rikthejë fokusin te personi tjetër, duke pyetur: “Edhe mua më ka ndodhur diçka e ngjashme. Po ti, si ndihesh tani?”

Në anën tjetër, ai që përpiqet ta kontrollojë bisedën nuk kthehet më te ajo që keni treguar. Ai zgjerohet në detaje për veten, nis të masë e të krahasojë përvojat dhe ndonjëherë e zvogëlon rëndësinë e historisë suaj. Në fund, nuk ndiheni sikur jeni dëgjuar, por sikur keni shërbyer vetëm si audiencë, transmeton Telegrafi.

Përse disa njerëz sillen sikur duhet të kenë përgjigje për çdo gjë?

Arsyet pas kësaj mënyre komunikimi mund të jenë të ndryshme. Disa njerëz nuk e kanë mësuar asnjëherë dëgjimin aktiv dhe mendojnë se të jesh bashkëbisedues i mirë do të thotë të tregosh menjëherë historinë ose këshillën tënde.

Të tjerë ndihen të parehatshëm me heshtjen dhe përpiqen ta shmangin atë duke folur vazhdimisht për veten.

Ndërsa te disa persona mund të ketë një nevojë të theksuar për t’u perceptuar si të aftë, të ditur, me përvojë dhe të rëndësishëm. Për ta, pranimi se nuk dinë diçka, se nuk e kanë provuar një situatë apo se nuk kanë një përgjigje mund të lidhet me ndjenjën se vlejnë më pak.

Kjo mund të shfaqet përmes disa sjelljeve të përsëritura: flasin me bindje të madhe edhe kur njohuritë e tyre janë të kufizuara; e pranojnë me vështirësi korrigjimin; ofrojnë këshilla pa iu kërkuar; i ndërpresin të tjerët për të treguar përvojat e veta; e kthejnë çdo temë në një garë krahasimesh; dhe mund ta shohin suksesin e dikujt tjetër si kërcënim ndaj vlerës së tyre.

Hulumtimet mbi tiparet narcistike tregojnë se dëshira e fortë për status dhe vlerësim mund të marrë forma të ndryshme të narcizmit. Disa njerëz e shfaqin hapur bindjen se janë më të mirë se të tjerët, ndërsa të tjerë kërkojnë vazhdimisht miratim, sepse në thelb ndihen të pasigurt.

A mund të jetë pas mendjemadhësisë një ndjenjë pasigurie?

Termat “mendjemadhësi” dhe “sedër e tepruar” përdoren shpesh për të përshkruar njerëz që preken shumë nga kritikat, kanë nevojë të vazhdueshme për miratim dhe e kanë të vështirë të përballojnë faktin që dikush tjetër di ose arrin më shumë.

Në disa situata, kjo pamje e jashtme mund të mbulojë pikërisht pasigurinë.

Kur vlera që një person i jep vetes varet në masë të madhe nga admirimi dhe miratimi i të tjerëve, një kundërshtim mund t’i duket si poshtërim. Po kështu, njohuritë apo suksesi i dikujt tjetër mund të përjetohet si rrezik për të.

Për këtë arsye, ai përpiqet të krijojë përshtypjen se gjithçka e ka ditur më parë, e ka parë me kohë ose ka kaluar një situatë edhe më të rëndë.

Siguria që shfaqet në sipërfaqe nuk është gjithmonë tregues i një vetëbesimi të qëndrueshëm. Në disa raste, ajo shërben si mburojë për ta ruajtur atë vetëbesim.

Psikologët bëjnë dallimin mes tipareve narcistike grandioze dhe atyre vulnerabile. Personi me tipare grandioze e shpreh hapur ndjenjën e rëndësisë së vet dhe kërkon admirim. Ndërsa ai me tipare vulnerabile mund të duket më i pasigurt, por njëkohësisht është tepër i ndjeshëm ndaj kritikave dhe mënyrës se si vlerësohet nga të tjerët.

Sidoqoftë, nuk është e drejtë që çdo njeri llafazan, mendjemadh ose i lodhshëm në komunikim të etiketohet si narcist. Çrregullimi narcistik i personalitetit mund të përcaktohet vetëm nga një profesionist dhe kërkon një model sjelljeje të vazhdueshëm e të pranishëm në fusha të ndryshme të jetës, jo thjesht një zakon të bezdisshëm gjatë bisedave.

Arsyeja pse këto biseda na shterojnë

Një komunikim i shëndetshëm bazohet në lëvizjen e vëmendjes nga njëri person te tjetri. Njëri shprehet, tjetri dëgjon, pyet dhe përpiqet të kuptojë, përpara se rolet të ndërrohen.

Kur fokusi mbetet vazhdimisht vetëm te njëri bashkëbisedues, personi tjetër nis të ndihet i anashkaluar dhe i padukshëm.