Në një raport të posaçëm për Ballkanin Perëndimor për efektin e ndryshimeve klimatike, Banka Botërore përllogariti se Shqipërisë i duhet një shumë prej 6 miliardë dollarësh në vitet në vijim, për të zbutur ndikimet e klimës.

Banka vë në dukje se kostot e përshtatjes janë të larta, por nga ana tjetër, përfitimet janë edhe më të larta.

Për t’iu kundërvënë rreziqeve në rritje lidhur me ndryshimet klimatike, 6 vendet e Ballkanit Perëndimor do të duhet të marrin në konsideratë investime të mëdha në përshtatje.

Kostot e veprimeve dhe investimeve të propozuara, për një paketë fillestare përshtatjeje janë 6.0 miliardë dollarë për Shqipërinë, 6.8 miliardë dollarë për Bosnjë dhe Hercegovinën, 2.8 miliardë dollarë për Kosovën, 5.7 miliardë dollarë për Malin e Zi, 6.4 miliardë dollarë për Maqedoninë e Veriut dhe 9.5 miliardë dollarë për Serbinë.

Përfitimet nga shmangia e humbjeve i referohet faktit që investimi në përshtatjen klimatike shpëton jetë, minimizon humbjet dhe dëmtimet e pronës, mbron investimet e kapitalit njerëzor dhe pakëson humbjet e produktivitetit. P.sh., nga një investim rreth 1 miliardë euro në Bosnjë shpëtohen 14 miliardë të tjera që mund të vijnë nga dëmet.

Investimet për adaptimin ndaj klimës gjithashtu, mund të çlirojnë potenciale të reja në ekonomi.

Investimet në mbrojtjen e klimës do të krijojnë vende të reja pune, do të nxisin aktivitetin e biznesit, lehtësojnë zhvillimin e kapitalit njerëzor dhe tërheqin investime kapitale qe rrisin më tej produktivitetin e fuqisë punëtore.

Masat e përshtatjes duhen marrë në sektorin e pyjeve dhe të turizmit, pasi përfitimet janë më të larta në këta dy sektorë.

Banka Botërore analizon se investimet në përshtatjen e klimës përforcojnë përfitimet sociale dhe mjedisore, që janë përtej atyre ekonomike ose financiare.

Këto përfitime të përbashkëta përfshijnë përmirësime në eficiencën e energjisë, estetikën, bujqësinë qëndrueshmërinë dhe diversitetin ekologjik.

Strategjitë e përshtatjes urbane mund të përmirësojnë gjithashtu mirëqenien e komuniteteve dhe të krijojnë qytete më të qëndrueshme dhe më rezistente ndaj klimës.

Qytetet i gjelbëruara dhe në përshtatje ndaj klimës duhet të kenë çatitë e gjelbra, parqet publike, të cilat kanë aftësi të ndikojnë në reduktimin e gazeve serrë, rrisin efikasitetin e energjisë dhe promovojnë biodiversitetin.

The post Ndryshimet klimatike/ Shqipëria duhet të investojë 6 miliardë dollarë për të zbutur dëmet appeared first on Albeu.com.

Eko-projekti “Ty Gwyrddfai” shpreson të ndihmojë njerëzit t’i mbajnë shtëpitë e tyre të ngrohta për më pak ndërsa kostot e energjisë rriten. Ajo drejtohet nga Adra, shoqata më e madhe e strehimit në Uellsin verior, me Grwp Llandrillo Menai dhe Universitetin Bangor.

Qendra ofron trajnime të aftësive për dekarbonizimin dhe rinovimin e shtëpive. Një laborator mjedisor pranë Caernarfon, teston gjithashtu produkte dhe materiale të reja për të ndihmuar me dekarbonizimin e shtëpive. Atje pllakat izoluese janë bërë nga leshi i deleve duke përdorur një shtypje hidraulike për të bashkuar fibrat dhe ngjitësin së bashku.

Dr Simon Curling, një nga shkencëtarët në laborator tha: “Ndërsa ne vazhdojmë me ndryshimin e klimës, si do të përballen materialet me këtë? “Materialet e reja dhe materialet e vjetra si leshi – si do t’i përdorim ato siç duhet në stokun tonë të banesave dhe si do të funksionojnë?” Projekti ka plane për dekarbonizimin e shtëpive “Adra” deri në vitin 2030, me përdorimin e produkteve tradicionale si leshi dhe rrasa që do të përdoren për pronat e saj në Gwynedd.

Julie Stokes-Jones, menaxhere e biznesit në qendër, tha se skema është unike dhe një pjesë e rëndësishme e tranzicionit drejt një të ardhmeje më të qëndrueshme.

“Këto burime do të sigurojnë që bizneset lokale në sektorin e ndërtimit të jenë të pajisura për të përfituar nga mundësitë e reja që vijnë nga dekarbonizimi dhe rinovimi i banesave,” tha ajo.

Ty Gwyrddfai do të inkorporojë një laborator mjedisor në mënyrë që testet të mund të bëhen në produkte dhe materiale të reja për të ndihmuar me vetitë e dekarbonizimit. Eko-projekti do të udhëheqë një program të madh dekarbonizimi duke punuar me komunitetet dhe bizneset gjatë 10 viteve të ardhshme.

The post Nisma kundër ndryshimeve klimatike, mijëra shtëpi do të izolohen me lesh deleje appeared first on Albeu.com.

Shkencëtarët e kishin pritur këtë konfirmim, pasi shumë rekorde klimatike u thyen vazhdimisht. Që nga qershori, për çdo muaj ishte muaji më i nxehtë në histori krahasuar me muajt përkatës të viteve paraprake.

“Ky ishte një vit shumë i jashtëzakonshëm, në aspektin e klimës, edhe nëse krahasohet me vitet e tjera më të nxehta”, tha drejtori i Shërbimit të BE-së, Carlo Buontempo.

Shërbimi i Ndryshimeve Klimatike i BE-së konfirmoi se vitit 2023 ishte viti më i nxehtë i regjistruar, që kur kanë nisur të regjistrohen të dhënat për temperaturat globale më 1850. Kur u krahasua me të dhënat paleoklimatike, Buontempo tha se ka “shumë gjasa” që viti 2023 është viti më i nxehtë në 100.000 vjetët e fundit.

Mesatarisht, më 2023 planeti ishte 1.48 gradë Celsius më i nxehtë se periudha paraindustriale më 1850-1900, kur njerëzit nisën të përdornin karburantet fosile në shkallë industriale, duke liruar dyoksid karboni në atmosferë.

Më 2015, në Marrëveshjen e Parisit, shtetet u zotuan se do të tentonin të parandalonin që ngrohja globale të kalonte 1.5 gradë Celsius, në mënyrë që të shmangen pasojat e rënda.

Por, bota e ka shkelur këtë synim – që i referohet temperaturës mesatare globale prej 1.5 gradë Celsius në dekada – por, Shërbimi i Ndryshimeve Klimatike i BE-së tha se temperaturat në pothuajse gjysmën e ditëve të vitit 2023, arritën në nivele “të paprecedenta”.

Po ashtu, niveli i dyoksidit të karbonit në atmosferë u rrit në nivelin më të lartë të regjistruar ndonjëherë, sipas shkencëtarëve të BE-së. Viti 2023, ishte viti i parë që çdo ditë ishte 1 gradë Celsius më i nxehtë sesa në periudhën para-industriale. Po ashtu, në nëntorin e këtij viti, dy ditë ishin 2 gradë Celsius më të nxehta sesa në periudhën paraindustriale.

Po ashtu, viti 2023 ishte për 0.17 gradë Celsius më i nxehtë sesa viti 2016, që paraprakisht ishte viti më i nxehtë i regjistruar.

Shkencëtarët thanë se nxehtësia e regjistruar më 2023 është sinjal se po përkeqësohet ngrohja globale.

Më 2023, bota u përball me ngjarje shkatërruese të motit, me shira dhe vërshime që vranë mijëra njerëz dhe me zjarret më të egra të regjistruara ndonjëherë.

The post BE ngre alarmin: Viti 2023, viti më i nxehtë i regjistruar në planet prej 100 mijë vitesh appeared first on Albeu.com.

Në raport, Komisioni tha se ekonomia pritet të ngadalësohet në 2023 dhe 2024.

“Pas zgjerimit të fortë në vitin 2022, që arriti në 4.8%, rritja ekonomike e Shqipërisë pritet të zbutet në 3.5% në 2023 dhe 3.1% në 2024, pasi konsumi privat parashikohet të ngadalësohet për shkak të çmimeve të larta të ushqimeve dhe ecurisë më të dobët të punësimit”, thuhet në raport.

Por, edhe kjo perspektivë është subjekt i rreziqeve në rritje, sipas KE-së, kryesisht për shkak të ekspozimit të lartë të Shqipërisë nga ndryshimet klimatike, mungesës në rritje të fuqisë punëtore të kualifikuar për shkak të emigracionit dhe ecurisë negative të popullsisë.

Në raportin e fundit për zgjerimin, Komisioni theksonte përpjekjet e mëdha dhe investimet që duhen për t’u përshtatur me zhvillimet klimatike.

“Shqipëria është shumë e ekspozuar ndaj pasojave të ndryshimeve klimatike. Rritja e nivelit të detit, si dhe përmbytjet/thatësirat pritet të ndikojnë ndjeshëm në shoqëri, infrastrukturën publike dhe aktivitetet ekonomike.

Prandaj, duhet të miratohen planet e menaxhimit të rrezikut klimatik në të gjitha nivelet dhe infrastrukturat kryesore jetike duhet të jenë të mbrojtura nga klima, për të rritur qëndrueshmërinë e vendit ndaj ndikimeve të ndryshimeve klimatike”.

KE thotë se edhe Banka e Shqipërisë duhet të analizojë ekspozimin e sistemit financiar dhe rreziqet e kredisë të lidhura me ndryshimet klimatike.

Një tjetër rrezik lidhet me varësinë e lartë që vendi ka nga hidrocentralet për gjenerimin e energjisë, që e bën të brishtë ndaj ndryshimeve klimatike.

“Vendi është një importues neto i energjisë elektrike me rreth 30% në vit, pasi energjia hidroelektrike nuk mjafton për të mbuluar nevojat e saj.

Nevojitet progres në ndërlidhjen e energjisë me vendet fqinje dhe ngritjen e një tregu të integruar rajonal të energjisë, për të forcuar sigurinë e furnizimit dhe për të krijuar mundësi për zhvillimin dhe tregtimin e energjisë së gjelbër.

Diversifikimi në burimet e mëdha diellore dhe të erës do të përmirësonte ndjeshëm sigurinë energjetike të Shqipërisë dhe do të reduktonte cenueshmërinë e saj ndaj ndikimeve të ndryshimeve klimatike”.

Problematika në gjetjen e fuqisë punëtore, si rrjedhojë e emigrimit të lartë dhe rënies graduale të popullsisë, është një tjetër rrezik për ekonominë.

“Pavarësisht përmirësimit të situatës së tregut të punës, emigracioni u rrit me 10.5% krahasuar me vitin 2021, duke çuar në një ulje të popullsisë me 1.1% në vitin 2022.

Kjo gjithashtu kontribuon në plakjen e popullsisë dhe godet financimin e sistemit të pensioneve, në të cilin Shqipëria tashmë ka një raport i ulët i kontribuuesve ndaj përfituesve”, thotë KE në raportin e zgjerimit.

Raporti e vë theksin te rritja e shqetësimeve të biznesit, si rrjedhojë e mungesës së fuqisë punëtore.

“Ekziston një perceptim në rritje se vështirësitë në rekrutimin e fuqisë punëtore të kualifikuar po bëhen pengesë për biznesin dhe sipërmarrësit po kërkojnë gjithnjë e më shumë masa nga qeveria për të ndihmuar në mbajtjen e punëtorëve dhe për të ofruar stimuj për kthimin e diasporës”. /Monitor

The post KE: Ndryshimet klimatike, mungesa e fuqisë punëtore nga emigracioni dhe rënia e popullsisë rrezikojnë ekonominë shqiptare appeared first on Albeu.com.

Një dokument i qeverisë vlerëson se vlera mesatare është 147 milionë dollarë dhe këtu bëjnë pjesë përmbytjet, tërmetet apo rrëshqitjet që prekin rrjetin rrugor dhe urat por pjesën kryesore e mbajnë të parat.

“Infrastruktura rrugore dhe e urave të Shqipërisë është e ndjeshme ndaj ndryshimeve klimatike dhe fatkeqësive natyrore, kryesisht përmbytjet dhe tërmetet. Dëmet mesatare vjetore vlerësohen në 147 milionë dollarë në vit, me një ngjarje katastrofë, për shembull siç është një tërmet 1 në 100 vjet, për shembull, duke shkaktuar më shumë se 2 miliardë dollarë dëme.

Përmbytjet lumore janë një rrezik i madh i rrezikut natyror në rrjetin rrugor primar në Shqipëri dhe përbën 84 për qind të totalit të AED(dëmit mesatar vjetor), krahasuar me 11 për qind nga rrëshqitjet e dheut dhe 5 për qind nga tërmetet” vlerësojnë institucionet shqiptare.

Disa arterie kryesore në infrastrukturë janë të prekur vazhdimisht nga përmbytjet dhe rëndësia e tyre ekonomike e bën dëmin edhe më të madh në raste bllokimesh. Dy janë rrugët kryesore që dokumentet përmendin dhe janë pjesë e korridorit 4 dhe 5.

“Nën rrjetin strategjik, Korridori 4 (Tiranë-Durrës) dhe Korridori 5 Durrës-Vlora, janë rrugët më kritike në Shqipëri. Këto korridore janë edhe tani të prekshme ndaj ngjarjeve të përmbytjeve dhe dëmi vjetor mund të jetë rreth 13 milionë euro për shkak të vëllimit të madh të trafikut dhe rëndësisë ekonomike të këtyre korridoreve dhe pritet të rritet sipas skenarëve të ndryshëm të ndryshimeve klimatike.

Duke marrë parasysh të gjithë rrjetin rrugor kombëtar urat dhe kanalet janë infrastruktura kyçe që janë më të cenueshmet dhe elementët më të ekspozuar vlerësohet një dëm mesatar vjetor prej 18.7 milionë euro” thuhet në dokument.

ARRSH nënvizonte në një përmbledhje të projektit të urave që po zbatohet me ndihmën e Bankës Botërore se ekziston një nevojë e qartë dhe urgjente për të rritur qëndrueshmërinë e infrastrukturës rrugore të Shqipërisë ndaj klimës ndryshimet dhe fatkeqësitë natyrore (p.sh., tërmetet, përmbytjet dhe rrëshqitjet e dheut, stuhitë e forta të erës, etj)./monitor

The post Ndryshimet klimatike rrezikojnë infrastrukturën, Shqipëria 147 milionë USD dëme në vit appeared first on Albeu.com.

Megjithatë, gjithnjë e më shumë, Alpet po bëhen famëkeqe për bllokimet e trafikut, fshatrat e mbipopulluara dhe turistët që pengojnë shtigjet e ecjes dhe pistat e skive. Ato që dikur ishin fshatra idilike alpine me peizazhe të pacënuara janë shndërruar në kështjella të shëmtuara prej betoni të akomodimit masiv.

Kohët e fundit, efektet e ndryshimeve klimatike janë duke komplikuar problemet e Alpeve. “Mund të vërehet qartë se ngrohja në rajonin alpin po përparon dukshëm më shpejt se mesatarja globale”, thotë Steffen Reich.

Përgjegjës për mbrojtjen e natyrës në Klubin Alpin Gjerman, organizata më e madhe në botë e alpinistëve dhe alpinisteve me rreth 1.4 milionë anëtarë, Reich tha se valët më të gjata dhe dukshëm më të nxehta të të nxehtit dhe më pak reshje bore po bëjnë që akullnajat të shkrihen më shpejt dhe permafrosti të shkrihet me më shumë shpejtësi. Në të njëjtën kohë, stuhitë po rriten në forcë dhe frekuencë, duke fshirë pyje të tëra në shpatet e maleve. Si rezultat, erozioni i tokës po përkeqësohet dhe mund të rrisë rrezikun e rrëshqitjes së tokës dhe baltës.

Turizmi në rrezik

Turizmi është furnizuesi kryesor ekonomik i popullatës alpine dhe zvogëlimi i fluksit vjetor të pushuesve duket i pamundur. Përkundrazi, tha Reich. Ai pret që rajoni të bëhet “edhe më popullor me turistët” për shkak të ndryshimeve klimatike, sepse rajoni malor “do të jetë më i freskët se zonat më të ulëta”.

Resortet e skive janë veçanërisht të goditura nga ndryshimet klimatike dhe duhet të përshtaten më së shumti. Reshjet e pakta të borës dhe temperaturat më të larta tashmë po bëjnë dëmin e tyre, duke rritur ndjeshëm faturat për komunitetet lokale për të kompensuar mungesën e borës natyrore me mjete teknike.

Megjithatë, temperaturat në alpe tashmë po rriten mbi nivele që i bëjnë të padobishme topat e borës dhe makinat e tjera që prodhojnë borë artificiale.

E gjithë kjo do të ndryshojë fytyrën e turizmit në Alpe, i cili është ende rajoni me më shumë resorte dimërore në nivel global.

Henriette Adolf e Komisionit Ndërkombëtar për Mbrojtjen e Alpeve (CIPRA) mendon se në të ardhmen, njerëzit nuk do të jenë më në gjendje të shijojnë “një varg prej shtatë ditësh skijimi alpin”, por duhet të jenë mjaft fleksibël për t’u përfshirë në aktivitete më shumë në përputhje me “kushtet lokale” në pika të caktuara kohore.

Adolf sugjeron se skijimi në vend, i cili kërkon më pak borë, mund të bëhet një alternativë ndaj skive alpine dhe mendon se turistët do të duhet të mësohen të bëjnë pa borë në pjesën më të madhe të kohës. Ajo u bëri thirrje autoriteteve lokale të turizmit që të përgatiten për sezonet gjatë gjithë vitit që do të kërkonin riparimin e ashensorëve të skijimit, për shembull, për t’i vënë ato në dispozicion edhe për alpinistët.

Shëtitje në kushte problematike të klimës?

Pavarësisht rritjes së popullaritetit të ecjes dhe alpinizmit në Alpe, këto aktivitete po bëhen gjithashtu më të rrezikshme. “Veçanërisht për alpinistët në lartësi të mëdha, pasojat e ngrohjes globale dhe rreziqet e shtuara në zonat (ende) të akullnajave janë dramatike,” shkroi Klubi Alpin Austriak në një buletin drejtuar anëtarëve të tij së fundmi.

Shkrirja graduale e permafrostit në lartësi mbi 2,400 metra përbën një problem të madh. Këto toka të ngrira përgjithmonë veprojnë në mënyrë efektive si ngjitës, duke mbajtur formacione të tëra shkëmbore. Shkrirja e tyre mund të shkaktojë rrëshqitje të rrezikshme të baltës, rrëshqitje të shkëmbinjve ose maleve të tëra.

Në qershor të këtij viti, një pjesë e majës së malit Fluchthorn në rajonin austriak të Tirolit u shemb, duke dërguar më shumë se një milion metra kub shkëmb, ekuivalent me rreth 120,000 ngarkesa kamionësh, duke u përplasur në luginën poshtë dhe duke shkaktuar rrëshqitje balte.

“Shtigjet e ecjes duhet të mbyllen përkohësisht ose të ndryshohen përgjithmonë për shkak të rrezikut të rrëshqitjeve të dheut dhe problemeve të ngjashme,” tha Reich.

Gerhard Mössmer nga Klubi Austriak Alpin tha, se turistët nuk mund të mbështeteshin më në udhërrëfyes të printuar ose në harta analoge. Do ishte më mirë të merrnin informacionin e udhëtimit nga portalet e internetit ose drejtpërdrejt nga njerëzit në terren për të qenë më të sigurtë.

Problemet e lidhura me klimën në peizazhet alpine po rrisin presionin ndaj operatorëve të bujtinave dhe hoteleve në male për t’u përshtatur. Disa prej banesave, shpesh të operuara nga klubet alpine, duhej t’u përforcoheshin themelet për t’i bërë ballë erozionit të tokës. Për më tepër, uji po bëhet më i rrallë në verë.

“Po kursehet uji, po instalohen cisterna, po ndërtohen tualete që nuk kërkojnë ujë ose po pakësohen dushet”, tha Reich.

“Unë kam përjetuar gjithashtu situata ku uji ishte i racionuar, ose vetëm një sasi e kufizuar uji mund të merret për shëtitje,” tha Henriette Adolf. “Ka bujtina që u detyruan ta mbyllin sezonin e tyre herët sepse u mbaroi uji.”

Anët negative të suksesit

Përveç ndryshimeve klimatike, turizmi në Alpe është duke u përballur me një problem masiv, me shumë pushues që mbushin rajonin çdo vit. Popullatat lokale janë të mbingarkuara nga fluksi masiv i turistëve, shumë prej tyre vijnë vetëm për të ndjekur trendin e fundit në platformat e mediave sociale si Instagram dhe Facebook që duhet vizituar.

Rajoni italian i Tirolit të Jugut, për shembull, ka kufizuar tashmë numrin e shtretërve të pushimeve. Këshilltari rajonal Arnold Schuler i tha transmetuesit amerikan CNN në fillim të këtij viti, se vendpushimi popullor kishte “arritur kufirin e burimeve tona” pasi problemet e trafikut ishin të shumta dhe banorët vendas “kanë vështirësi të gjejnë strehim të përballueshëm”.

Steffen Reich i Klubit Alpin Gjerman beson se masa të tilla drastike nuk nevojiten kudo. “Ju duhet të kuptoni saktësisht se cili është problemi i vërtetë. A janë efektet negative në popullsinë lokale? A është një kërcënim për jetën e virgjër? Apo është kryesisht një problem i menaxhimit të parkut?” Çdo problem, tha ai, do të kishte nevojë për zgjidhjen e tij specifike. /DW

The post Alpet në rrezik nga ndryshimi i klimës dhe turizmi masiv appeared first on Albeu.com.

Rritja e temperaturës është një nga fenomenet që ndikohet fuqishëm nga ndryshimet klimatike. Për shkak se rritja e temperaturës do të shkaktojë mungesë oksigjeni në mjediset ujore, citon të ketë thënë Ali Mehdinia.

Ai tha gjithashtu se rritja e temperaturës shkakton acidifikimin e ujit të Oqeanit Indian, gjë që do të ndikojë në ekosistemin e brigjeve të Iranit, si koralet dhe pyjet e mangrove.

Ndryshimi më i vogël në jetën e detit ndikon në sistemin e vezëve të kafshëve detare si breshkat, kjo është arsyeja pse shumë prej këtyre krijesave janë në rrezik të zhdukjes, theksoi ai.

Së fundi, të gjitha efektet e këtyre ndryshimeve do të jenë tek njerëzit, theksoi ai.

“Përderisa objektet industriale zgjerohen në brigjet e Omanit, kjo do të çojë në çlirimin e dioksidit të karbonit në mjedis, i cili do të çojë në një rritje të aciditetit të ujit dhe një ndryshim në ekosistemin e këtij pellgu ujor.

Mehdinia theksoi se seminari i katërt mbi efektet e ndryshimeve klimatike në mjedisin detar të Oqeanit Indian u mbajt në Teheran.

Në këtë seminar treditor, janë të pranishëm ekspertë nga Afrika e Jugut, Sri Lanka, India dhe vendet që kufizojnë Oqeanin Indian.

Qendra Rajonale për Transferimin e Shkencës dhe Teknologjisë të Shoqatës së Rim Oqeanit Indian (IORA RCSTT), Organizata e Kërkimeve Iraniane për Shkencën dhe Teknologjinë (IROST), Instituti Kombëtar iranian për Shkenca Oqeanografie dhe Atmosferike (INIOAS) dhe Qendra Rajonale e Arsimit dhe Kërkimit në Oqeanografia për Azinë Perëndimore organizoi seminarin.

Qëllimi i seminarit ishte rritja e njohurive të Shteteve Anëtare dhe shkëmbimi i informacionit mbi ndikimet e ndryshimeve klimatike në mjedisin detar.

Objektivat specifike ishin promovimi i shkëmbimit të njohurive dhe gjetjeve mbi efektet e ndryshimeve klimatike në aspekte të ndryshme të mjedisit dhe ekosistemit detar.

Oqeani Indian, si trupi i tretë më i madh i ujit në botë, luan një rol të rëndësishëm në ekonomi, ekosistem dhe mot, nga nivelet lokale në ato globale.

Shumë veti të Oqeanit Indian mund të ndikohen rrënjësisht nga ndryshimet klimatike. Ndryshimet klimatike po ndikojnë me shpejtësi në motin, ekosistemet dhe jetën e më shumë se dy miliardë njerëzve.

Ndikimet e ndryshimeve klimatike po ushtrojnë presion në rritje si në mjediset detare ashtu edhe në ato tokësore, përmes kushteve më ekstreme të motit që rrisin gjithashtu gjasat e fatkeqësive natyrore.

Ndryshimi i klimës parashikohet të rezultojë në një rritje të temperaturave globale, rritje të nivelit të detit, acidifikimin e oqeanit, ciklonet tropikale më intensive dhe një rritje në frekuencën, intensitetin ose kohëzgjatjen e ngjarjeve ekstreme të motit.

Parashikohet se shqetësimet e shkaktuara nga ndryshimet klimatike do të kenë një efekt negativ në furnizimin me ujë; siguria ushqimore; shëndeti, industria, vendbanimet dhe shoqëria, veçanërisht për ata që ndodhen në zonat bregdetare dhe fushat e përmbytjeve të lumenjve.

Përveç kësaj, ndryshimet klimatike do të ndikojnë gjithashtu në sistemet dhe burimet natyrore, infrastrukturën dhe produktivitetin e punës, të cilat mund të çojnë në uljen e rritjes ekonomike dhe rritjen e varfërisë dhe pabarazisë.

Prandaj, hetimi i efekteve të ndryshimeve klimatike nga këndvështrime të ndryshme, nga mjedisi, biodiversiteti detar deri te variacionet e motit, është i rëndësishëm.

The post Ndryshimet klimatike shkaktojnë zbardhjen e koraleve në Oqeanin Indian appeared first on Albeu.com.

Duke përdorur modelet e para të klimës superkompjuterike të së ardhmes së largët, shkencëtarët nga Universiteti i Bristolit në Mbretërinë e Bashkuar parashikuan se si ekstremet klimatike do të intensifikoheshin pasi kontinentet e botës të bashkohen për të formuar një superkontinent, Pangea Ultima, në rreth 250 milionë vjet.

Ata zbuluan se do të ishte jashtëzakonisht e nxehtë, e thatë dhe praktikisht e pabanueshme për njerëzit dhe gjitarët, të cilët nuk janë zhvilluar për të përballuar ekspozimin e zgjatur ndaj nxehtësisë së tepërt.

Studiuesit simuluan tendencat e temperaturës, erës, shiut dhe lagështisë për superkontinentin dhe përdorën modele të lëvizjes së pllakave tektonike, kimisë së oqeanit dhe biologjisë për të llogaritur nivelet e dioksidit të karbonit.

Ata zbuluan se jo vetëm që formimi i Pangea Ultima do të çonte në shpërthime më të rregullta vullkanike, duke nxjerrë dioksid karboni në atmosferë dhe duke ngrohur planetin, por edhe dielli do të bëhej më i ndritshëm, duke emetuar më shumë energji dhe duke ngrohur më tej Tokën, vunë në dukje ekspertët.

Studimi i tyre u botua të hënën në revistën Nature Geoscience.

“Superkontinenti i saposhfaqur do të krijonte në mënyrë efektive një goditje të trefishtë që përfshin efektin e kontinentalitetit, diellin më të nxehtë dhe më shumë CO2 në atmosferë,” tha në një njoftim të hënën Alexander Farnsworth, bashkëpunëtor i lartë kërkimor në Universitetin e Bristol dhe autori kryesor i punimit.

“Temperaturat e përhapura nga 40 deri në 50 gradë Celsius (104 deri në 122 gradë Fahrenheit) dhe ekstremet ditore edhe më të mëdha, të shoqëruara nga nivelet e larta të lagështisë do të vulosnin përfundimisht fatin tonë. Njerëzit, së bashku me shumë specie të tjera, do të vdesin për shkak të paaftësisë së tyre për të nxjerrë këtë nxehtësi përmes djersës, duke i ftohur trupat e tyre,” shtoi Farnsworth.

Rritja e nxehtësisë, vuri në dukje Farnsworth, do të krijonte një mjedis pa burime ushqimi ose uji për gjitarët.

Ndërsa ka pasiguri të mëdha kur bëhen parashikime deri më tani për të ardhmen, shkencëtarët thanë se fotografia duket “shumë e zymtë”, me vetëm rreth 8% deri në 16% të tokës në superkontinent e banueshme për gjitarët.

Dioksidi i karbonit mund të jetë dyfishi i niveleve aktuale, sipas raportit, megjithëse kjo llogaritje është bërë me supozimin se njerëzit ndalojnë djegien e lëndëve djegëse fosile tani, “përndryshe ne do t’i shohim ato shifra shumë, shumë më shpejt”, tha Benjamin Mills, një profesor i sistemit të Tokës dhe bashkëautor i raportit, thuhet në njoftim.

Kjo pikëpamje e zymtë nuk është justifikim për vetëkënaqësi kur bëhet fjalë për trajtimin e krizës së sotme klimatike, paralajmëruan autorët e raportit. Ndryshimet klimatike të shkaktuara nga njeriu tashmë po rezultojnë në miliona vdekje në mbarë botën çdo vit.

“Është thelbësore të mos harrojmë krizën tonë aktuale klimatike, e cila është rezultat i emetimeve njerëzore të gazeve serrë,” tha në njoftim bashkëautorja Eunice Lo, studiuese në ndryshimin e klimës dhe shëndetit në Universitetin e Bristol.

“Ndërsa ne po parashikojmë një planet të pabanueshëm në 250 milionë vjet, sot tashmë po përjetojmë nxehtësi ekstreme që është e dëmshme për shëndetin e njeriut. Kjo është arsyeja pse është thelbësore të arrihen emetimet neto zero sa më shpejt të jetë e mundur,” shtoi Lo.

Ndryshimet klimatike janë në rrugën e duhur për të transformuar jetën në Tokë, me miliarda njerëz dhe specie të tjera për shkak të arritjes së pikave ku ata nuk mund të përshtaten më nëse ngrohja globale nuk ngadalësohet në mënyrë dramatike, sipas një raporti të mbështetur nga OKB i botuar vitin e kaluar.

Shkencëtarët kanë paralajmëruar për dekada që ngrohja duhet të qëndrojë nën 1.5 gradë Celsius mbi nivelet para-industriale./Albeu.com

The post STUDIMI/ “Superkontinenti” i ri mund të zhdukë njerëzit dhe ta bëjë Tokën të pabanueshme appeared first on Albeu.com.

Një total prej 10% të vëllimit të tyre të akullit është zhdukur gjatë një periudhe prej vetëm dy vitesh pasi një kombinim i reshjeve të ulëta të borës dhe temperaturave të larta shkaktojnë shkrirje të paparë, sipas shifrave të publikuara të enjten, raporton CNN.

Në vitin 2023, akullnajat e vendit humbën 4% të vëllimit të tyre të përgjithshëm, sipas të dhënave nga Komisioni Zviceran për Vëzhgimin e Kriosferës.

Ky nivel i shkrirjes është i dyti vetëm pas rekordit të vendosur në vitin 2022, kur 6% e akullnajave u shkatërruan.

Për ta parë këtë në perspektivë, akullnajat zvicerane kanë humbur aq shumë akull gjatë kësaj periudhe dyvjeçare sa humbën gjatë tre dekadave midis viteve 1960 dhe 1990.

“Humbjet që kemi parë në 2022 dhe 2023 janë thjesht marramendëse dhe përtej gjithçkaje që kemi përjetuar deri më tani,” tha Matthias Huss, kreu i Rrjetit Zviceran të Monitorimit të Glacierëve (GLAMOS), një organizatë që mbledh dhe vlerëson të dhënat e akullnajave dhe punon me Akademinë e Shkencave të Zvicrës.

“Edhe pse akullnajat vazhdimisht dhe shpejt kanë humbur masën për shumë dekada, ky është një përshpejtim i jashtëzakonshëm”, tha ai për CNN, duke shtuar se këto ekstreme “do të ishin të pamundura pa ndryshimet klimatike”.

Dy vitet ekstreme kanë bërë që gjuhët e akullnajave të shemben dhe shumë akullnaja të vogla në vend të zhduken fare.

Humbja e akullit u regjistrua edhe në lartësi të mëdha, të cilat zakonisht nuk shohin rënie të tilla. Disa metra akull u zhdukën në jug të Valais dhe luginën Engadin në lartësi mbi 3,200 metra, sipas GLAMOS.

Humbjet, që prekin akullnajat në të gjithë vendin, kanë ardhur pas një dimri me reshje bore të pakta.

Nivelet e borës në gjysmën e dytë të shkurtit arritën një rekord të ulët, në rreth 30% të mesatares afatgjatë.

Kjo u pasua nga një verë me temperatura të larta. Një qershor shumë i nxehtë dhe i thatë nënkuptonte shkrirjen e borës dy deri në katër javë më herët se zakonisht, sipas GLAMOS.

Në gusht, një balonë meteorologjike e lëshuar nga shërbimi kombëtar meteorologjik, MétéoSuisse, duhej të ngjitej 5,298 metra përpara se temperatura të binte në 0 gradë Celsius (32 Fahrenheit), duke shënuar vijën më të lartë të “zero gradë” që nga fillimi i regjistrimeve.

Temperaturat e larta, të cilat vazhduan deri në shtator, bënë që reshjet e borës të verës të shkriheshin shpejt.

Shkrirja e madhe e akullnajave të dy viteve të fundit ka implikime të zymta.

“Do të thotë një riformësim domethënës i peizazhit të lartë alpin,” tha Huss.

Po krijon kushte të rrezikshme me shkëmbinj të paqëndrueshëm që kërcënojnë rrëshqitje të rrezikshme.

Akullnajat në rënie po çojnë gjithashtu në zbulime të zymta. Në korrik, u gjetën eshtrat e një alpinisti gjerman, i cili u zhduk 37 vjet më parë, ndërsa po ecte përgjatë një akullnajeje pranë Matterhorn-it të famshëm të Zvicrës.

Ka avantazhe të përkohshme pasi rrjedhja e ujit nga akullnajat ka ndihmuar në lehtësimin e ashpërsisë së thatësirës që ka përjetuar vendi dhe mbushjen e rezervuarëve të hidrocentraleve, tha Huss.

“Megjithatë, ky përfitim është kalimtar dhe jetëshkurtër,” shtoi ai.

Ndërsa ato tkurren, akullnajat po humbasin me shpejtësi rolin e tyre të rëndësishëm për të kontribuar me ujë kur njerëzit kanë nevojë për të.

“Kjo do të përkeqësojë mungesën e ujit gjatë valëve të të nxehtit në të ardhmen e afërt,” tha Huss.

Pamja afatgjatë për akullnajat e Zvicrës është alarmante. 

“Akullnajat në Alpe do të vazhdojnë të tkurren masivisht dhe të tërhiqen në majat më të larta malore,” tha Huss.

Në qershor, votuesit zviceranë ranë dakord për një ligj të ri për të reduktuar ndjeshëm nivelet e ndotjes nga ngrohja e planetit, shtysa për të cilën erdhi nga grupet klimatike që kërkonin fundin e karburanteve fosile për të shpëtuar akullnajat.

Por koha po mbaron ndërsa ndryshimet klimatike përshpejtohen.

Hulumtimet e fundit zbuluan se edhe nëse përmbushen objektivat ambicioze klimatike, deri në gjysma e akullnajave të botës mund të zhduken deri në fund të shekullit.

The post Ndryshimet klimatike, akullnajat në Zvicër po zvogëlohen me ritëm “të çmendur” appeared first on Albeu.com.

Në një postim në Twitter, Borell shkruan se BE mbetet e përkushtuar për të mbështetur të prekurit në zonat e goditura nga zjarri në Greqi deri te viktimat e uraganeve.

“Këtë verë, fatkeqësitë natyrore po bëjnë kërdi në mbarë botën, duke vënë jetë në rrezik dhe duke shkatërruar shtëpitë dhe mjetet e jetesës. Në të gjithë Mesdheun, zjarret po bëjnë kërdi. Sllovenia dhe Gjeorgjia janë prekur rëndë nga përmbytjet dhe rrëshqitjet e dheut. Ndryshimi i klimës është një realitet i pamohueshëm dhe një kërcënim për sigurinë globale. BE mbetet e përkushtuar për të mbështetur të prekurit, nga zonat e shkatërruara nga zjarri në Greqi e deri te viktimat e tajfuneve në Filipine”, thotë më tej ai.

The post Nryshimet klimatike, Borrell: Kërcënim për sigurinë globale appeared first on Albeu.com.