Studimi pioner për këtë çështje u publikua nga neuroshkenctarët e Columbia University duke dalë në konkluzionin se: leximi i mirë arrihet vetëm kur lexohet në letër, ndryshe nga pajisjet digjitale.

Sipas studimit, leximi në letër e detyron fëmijën nga mosha 10 deri në 12 vjeç të jetë më i përqendruar dhe të ndjekë të tjerë mekanizma, në krahasim me ato të të mësuarit nga një pajisje me ekran.

Në studim u vëzhguan 59 fëmijë nga mosha 10-12 vjeç të cilët duhet të lexonin një tekst në të dyja formatet, teksa shkencëtarët kishin vendosur pajisje për të parë aktivitetin në trurin e tyre.

Pas leximit, fëmijët duhej të perfomonin disa detyra me pak fjalë për gjykimin e tekstit.

Arsyeja pse u përzgjodhën këto mosha është pikërisht sepse konsiderohen kritike për zhvillimin e të lexuarit.

Sipas studimit ka një ndryshimi kritik mes “të lexuarit për të mësuar” dhe të “mësuarit për të lexuar”.

Një tjetër dallim lidhet edhe me shëndetin e syve, pasi fëmijët që lexojnë në libra, kanë tendencën të kenë më pak probleme të shëndetit të syve.

Në konkluzion të studimit, sugjerohet që libri dhe letra e shkruar të mbahet sa më gjatë në qarkullim, sepse është ndikues i rëndësishëm dhe i dukshëm në perceptimin që ka truri për të thithur informacion.

Fëmijët që lexojnë në letër kanë gjykim më të mirë ndaj informacionit që marrin.

The post Dallimet mes fëmijëve që lexojnë në letër dhe atyre që lexojnë në ekrane digjitale appeared first on Albeu.com.

Nga rezultatet e Programit të Vlerësimit Ndërkombëtar të Nxënësve “PISA 2022” Shqipëria është renditur në vendin e 62, ndër 80 vendet që kanë marrë pjesë në testim. Në rezultatet e testimit për programin PISA 2018 Shqipëria u pozicionua në vendin e 61.

Nga ndarja e vlerësimeve për perfomancën e nxënëseve në 3 fasha (fasha e parë përfshinte shtetet me perfomancë më të lartë se mesatarja e vendeve të OECD, fasha e dytë në vendet me mesatare të njëjtë me OECD, fasha e tretë me perfomancë nën mesataren e OECD) Shqipëria u rendit në fashën e tretë, ku u kategorizuan vendet me performancë të ulët nën mesataren e OECD.

Në matematikë Shqipëria mori vlerësimin prej 368 pikë nga 472 pikët e mundshme në matematikë. Nga vlerësimi i ecurisë së nxënëseve në matematikë krahasuar me programin PISA 2018 Shqipëria ka një rënie prej 69 pikësh më e lartë ndër 80 shtetet e testuara.

Për aftësitë e nxënësve 15 vjeçare në lexim Shqipëria u vlerësua me 358 pikë nga 476 pikë që është mesatarja e pikëve të mundshme. Edhe në lexim krahasuar me rezultatet e 2018-s rënia është 47 pikë.

Për aftësitë e nxënësve në shkencë  Shqipëria është vlerësuar me 376 pikë nga 485 pikë e mundshmet. Vlerësimi për aftësitë e nxënësve në shkencë rënia është 41 pikë krahasuar me rezultatet e PISA 2018.

Krahasuar me vendet e rajonit Shqipëria pozicionohet më poshtë, Serbia pozicionohet në vendin e 38-të, me përkeqësim 8 pikë të perfomancës së nxënësve në matematikë, përmirësim 1 pikë në lexim dhe 8 pikë në shkencë. Mali i Zi renditet në vendin e 50-të me përkeqësim 24 pikë në matematikë, në lexim 16 pikë  dhe 12 pikë në shkencë. Maqedonia e Veriut pozicionohet në vendin e 56-të me përkeqësim 6 pikë për aftësitë e nxënësve në matematikë, 34 pikë përkeqësim në lexim dhe 36 pikë përkeqësim në shkencë. Kosova pozicionohet në vendin e fundit me përkeqësim përkatësisht 11 pikë në matematikë dhe lexim dhe 8 pikë në shkencë.

Ndërsa në pozicionimin botëror vendin e parë në Europë vijon ta mbajë Estonia. Në renditje vendin e parë e mban Singapori, më pas Kina, Hong-Kong dhe Japonia.

PISA është një studim ndërkombëtar që u fillua nga OECD në 1997, u administrua për herë të parë në vitin 2000 dhe tani mbulon mbi 80 vende. Studimi kryhet çdo 3 vjet dhe siguron të dhëna krahasuese mbi performancën e 15-vjeçarëve në lexim, matematikë dhe shkencë.

Rezultatet PISA 2022 do të publikohen në pesë vëllime (2 prej vëllimeve janë bërë publike, ndërsa 3 të tjerët pritet të publikohen në vijim).

Vëllimi I përfshin rezultatet për gjendjen e të mësuarit dhe barazia në arsim. Vëllimi shqyrton performancën e vendeve dhe ekonomive në matematikë, lexim dhe shkencë dhe si ka ndryshuar performanca me kalimin e kohës. Përveç kësaj, kapitali në arsimi analizohet nga këndvështrimi i përfshirjes dhe drejtësisë, duke u fokusuar në gjininë e studentëve, statusin socio-ekonomik dhe prejardhjen e emigrantëve.

Vëllimi II shqyrton të mësuarit dhe karakteristikat e nivelit të sistemit, dhe analizon se si këto lidhen me rezultatet e nxënësve, si p.sh performancën, barazinë dhe mirëqenien e studentëve. Vëllimi gjithashtu paraqet të dhëna se si është organizuar mësimi kur shkollat ​​u mbyllën për shkak të COVID-19. /Monitor

The post Rezultatet e PISA 2022 për Shqipërinë, përkeqësohen aftësitë e nxënësve 15 vjeçare në matematikë, shkencë dhe lexim appeared first on Albeu.com.

Por do t’ju tregojmë pse leximi është i mirë për ju dhe pse letërsia artistike duhet të jetë kategoria juaj e përzgjedhjes.

Leximi përmirëson ndjeshmërinë

Njerëzit që lexojnë trillime letrare tregojnë një aftësi më të mirë për të kuptuar ndjenjat dhe emocionet e njerëzve të tjerë. E vërteta është se leximi i këtyre librave zhvillon aftësitë për të ndërtuar dhe mbështetur lidhjet shoqërore. Sipas shkencëtarëve, njerëzit që lexojnë shumë letërsi artistike kanë aftësi më të mira komunikuese.

Leximi përmirëson fjalorin tuaj

Shkencëtarët zbuluan se nxënësit e shkollave që lexojnë shumë zhvillojnë fjalor më të mirë. Dhe vetë fjalori ka një ndikim pozitiv në shkrim-leximin e studentëve. Dhe anasjelltas, një fjalor i keq ngadalëson procesin e të mësuarit. Kështu thuhet në raportin e Universitetit të Oksfordit. Ai gjithashtu thekson se leximi i rregullt dhe diskutimi i përmbajtjes së librit me mësuesit, prindërit dhe bashkëmoshatarët mund të ndihmojë.

Leximi na bën më të hapur dhe krijues

Në jetën reale, shpesh na duhet të marrim vendime të shpejta, kështu që nuk kemi kohë të mjaftueshme për të përpunuar informacione të reja ose për të menduar për opsione të tjera. Kur lexojmë trillime letrare, bëhemi më të hapur ndaj përvojave të reja.

Ky është përfundimi në të cilin kanë arritur shkencëtarët e Universitetit të Torontos. Disa subjekteve iu kërkua të lexonin një histori fiktive dhe të tjerëve iu kërkua të lexonin të njëjtën histori që ishte shkruar si dokumentar. Pas kësaj, subjektet plotësuan pyetësorë për të vlerësuar nivelin e aftësive të tyre njohëse. Rezultoi se ata që lexonin letërsi artistike ishin më fleksibël dhe krijues se ata që lexonin llojet e tjera të teksteve. Efekti ishte më i dukshëm tek njerëzit që lexonin rregullisht.

Leximi zhvillon personalitetin tonë

Leximi i trillimeve letrare mund të ndryshojë dhe zhvillojë personalitetin tonë. Gjatë një studimi tjetër në Universitetin e Torontos, shkencëtarët u kërkuan subjekteve të plotësonin pyetësorë rreth emocioneve dhe veçorive kryesore të personalitetit të tyre.

Më pas, 50% e tyre lexuan “Zonja me qenin” të Çehovit për një burrë të martuar që shkoi në një resort dhe pati një lidhje me një grua të martuar. 50% e tjerë e subjekteve e lexuan historinë si një dokumentar. Pas leximit, ata plotësuan përsëri pyetësorët dhe përgjigjet e njerëzve që lexuan historinë e trilluar ndryshuan.

Kur lexonin një histori të përvojës së jetës së dikujt tjetër, ata e shikonin veten nga një kënd tjetër. Por njerëzit që lexuan versionin dokumentar nuk treguan ndonjë rezultat të ndryshëm.

Imagjinimi i përvojave të reja të jetës krijon një hapësirë ​​ku lexuesit mund të rriten dhe ndryshojnë. Keith Oatley, një psikolog i Universitetit të Torontos tha: “Ndërsa identifikohesh me një person tjetër, një protagonist në histori, hyn në një pjesë të jetës që përndryshe nuk do ta kishit njohur. Ju keni emocione ose rrethana që nuk do t’i kuptonit ndryshe.”

Leximi parandalon ndryshimet që lidhen me moshën

Instituti Kombëtar i Plakjes rekomandon leximin e librave dhe revistave për të mbajtur mendjen aktive. Sipas NIA, mund të zvogëlojë rrezikun e çrregullimeve njohëse dhe demencës. Përveç kësaj, ky aktivitet mund të mbrojë trurin duke e ndihmuar atë të përshtatet më mirë për të kompensuar ndryshimet shëndetësore të lidhura me moshën.

Leximi ul stresin

Në vitin 2009, një grup shkencëtarësh nga Universiteti Seton Hall studiuan ndikimin e jogës, humorit dhe leximit në nivelet e stresit të studentëve. Studimi tregoi se 30 minuta lexim ul presionin e gjakut arterial, rrahjet e zemrës dhe stresin psikologjik po aq efektivisht sa joga dhe humori. Autorët e studimit pohojnë se është e lehtë të gjesh 30 minuta kohë për të lexuar çdo ditë për të ulur nivelin e stresit pa u shkëputur shumë nga studimet.

Leximi e bën jetën tuaj më të gjatë

Shkencëtarët në Universitetin Yale po vëzhgonin jetën e 3635 njerëzve të moshës 50 vjeç e lart, për 12 vjet. Ata zbuluan se ata që lexonin libra për 30 minuta në ditë jetonin mesatarisht 4 muaj më shumë se ata që nuk lexonin fare ose lexonin vetëm revista.

Shkencëtarët thonë se leximi rrit nivelin e përfshirjes dhe ndërveprimit kognitiv. Leximi na bën të mendojmë për tema të ndryshme, stimulon imagjinatën, përmirëson përqendrimin dhe zhvillon inteligjencën emocionale dhe aftësitë e të menduarit kritik. Sipas shkencëtarëve, këto gjëra kanë të bëjnë shumë me një jetëgjatësi më të gjatë.

The post LISTA/ 7 arsye pse duhet të lexojmë sa më shumë appeared first on Albeu.com.

1.Leximi jo i plotë i recetës. Një kusht bazik që e dinë edhe fillestarët në kuzhinë është se duhet ta lexojmë recetën shumë mirë para se të fillojmë përgatitjen e ushqimit. Është e rëndësishme të lexojmë të gjitha hapat e recetës para se të blejmë përbërësit, sepse vetëm atëherë do të kemi një pamje të qartë të asaj që do të gatuajmë.

2.Pakujdesia në lexim. Kjo ndodh më shpesh se sa mendojmë. Madje edhe vendi ku është vendosur presja është i rëndësishëm. Si për shembull: “një filxhan arra, të copëtuara” është ndryshe nga “një filxhan arra të copëtuara”. Në rastin e parë do të thotë një filxhan me arra, të cilat do të copëtohen më vonë, ndërsa në rastin e dytë do të thotë nje filxhan me arra tashmë të copëtuara. Lexime të tilla të pakujdesshme mund të prishin një recetë, pasi përmasat nuk do të maten si duhet. Prandaj kujdes…

3.Harrojmë se ndodhemi në kuzhinën tonë. Dikush që njeh mirë recetat do të na japë kohën e saktë të gatimit, megjithatë çdo furrë gatimi është ndryshe dhe askush nuk njeh furrën dhe vatrat e kuzhinës tonë më mirë se ne. Çdo furrë nxehet ndryshe. Për shembull, një recetë mund të kërkojë 8 deri në 10 minuta për t’u pjekur, por ka shumë të ngjarë që të duhen vetëm 8 minuta në një furrë tjetër ose 12 minuta në një tjetër. Ne gjithmonë duhet të rregullojmë kohën e gatimit për t’iu përshtatur kuzhinës tonë.

4.Zëvendësimi i shumë përbërësve të recetës që në herën e parë. Kjo metodë nuk përbën problem, por nëse zëvendësojmë më shumë se tre përbërës në një recetë, atëherë e kemi ndryshuar atë rrënjësisht. Do të ishte mirë të ekzekutonim recetën saktësisht siç e kemi lexuar herën e parë, në mënyrë që të dimë se cila është shija e pritur. Pas kësaj mund të marrim iniciativën për të zëvendësuar ingredientët.

5.Keqinterpretimi në përdorimin e përbërësve. Një listë e ingredientëve shpesh mund të interpretohet gabim. Për shembull, nje ingredient mund të përdoret më shumë se një herë. Kjo na kthen në këshillën e parë, në leximin e kujdesshëm të recetave për të kuptuar se sa herë dhe si mund të përdoret një përbërës në një recetë. Një recetë mund të ketë nevojë për dy limonë, të cilët mund të përdoren në hapa të ndryshëm.

6.Nuk i kushtojmë vëmendjen e duhur udhëzimeve të recetës. Shpesh shohim fraza të tilla si:“shto ngadalë” ose “kthejmë me kujdes”. Këto fraza janë këshilla të rëndësishme. Për shembull, në rastet kur thuhet të shtoni qumësht ngadalë në përzierje dhe ne nuk e bëjmë atë, mund të rrezikojmë që pjata të dalë jashtë pritshmërive. Këto shprehje, pra, janë një nga “çelësat’ e suksesit në një recetë gatimi.

The post Gjashtë gabimet që bëjmë kur lexojmë recetat e gatimit appeared first on Albeu.com.