Zvarritja e konstituimit të Kuvendit, paralajmërim për thellim të krizës politike në Kosovë

Procesi i krijimit të institucioneve të reja në Kosovë pas zgjedhjeve ka mbetur i bllokuar që në hapin e parë. Seanca konstituive e Kuvendit, e mbajtur më 6 gusht, përfundoi pa u zgjedhur organet drejtuese të legjislativit.

Pasi deputetët e rinj bënë betimin, kryesuesi i seancës vendosi ta shtyjë atë me kërkesë të kryetarit të Lëvizjes Vetëvendosje. Arsyeja e dhënë ishte krijimi i mundësisë për një marrëveshje politike me Lidhjen Demokratike të Kosovës. Megjithatë, negociatat nuk kanë prodhuar ende një rezultat, ndërsa koha në dispozicion për konstituimin e Kuvendit, sipas afatit kushtetues, po përfundon.

Situata është ndërlikuar edhe nga kërkesa e LDK-së për postin e presidentit të Kosovës, duke e bërë më të vështirë arritjen e një kompromisi mes forcave politike.

Për zhvillimet e fundit foli për “Bota sot” publicisti Lis Bukuroca, i cili shprehet se kriza institucionale mund të zgjasë edhe më shumë. Sipas tij, përgjegjësia kryesore për këtë gjendje u takon partive opozitare, të cilat nuk po e pranojnë realitetin e ri politik pas zgjedhjeve.

Bukuroca thekson se Lëvizja Vetëvendosje doli fituese nga zgjedhjet dhe mori nga qytetarët mandatin për të udhëhequr formimin e qeverisë. Në këndvështrimin e tij, në një demokraci që funksionon, zgjedhja e kryetarit të Kuvendit do të duhej të ishte një procedurë e thjeshtë dhe jo shkak për bllokim institucional.

“Nuk duket se gjendja politike në Kosovë do të marrë zgjidhje të shpejtë dhe kriza institucionale mund të vazhdojë edhe gjatë këtij viti. Problemi kryesor, sipas meje, lidhet me partitë opozitare. Vetëvendosje i ka fituar zgjedhjet dhe qytetarët i kanë dhënë mandatin për formimin e qeverisë. Në një sistem demokratik funksional, zgjedhja e kryetarit të Kuvendit do të ishte thuajse formale. Por tri partitë opozitare, që deri në vitin 2020 ishin në pushtet, nuk po tregojnë gatishmëri për ta pranuar ndryshimin e raporteve politike”, deklaroi ai.

Publicisti e lidh qëndrimin e opozitës edhe me mënyrën se si, sipas tij, është ndërtuar sistemi i drejtësisë gjatë viteve të mëparshme. Ai pretendon se gjykatat, prokuroria dhe një pjesë e institucioneve të drejtësisë nuk kanë vepruar gjithmonë në përputhje të plotë me parimet e shtetit ligjor.

Sipas Bukurocës, ky realitet shpjegon edhe rezervat e partive opozitare ndaj reformave të thella në drejtësi, pasi ato mund të prekin interesa politike të krijuara ndër vite.

“Në atë periudhë u krijua një sistem ku gjykatat, prokuroria dhe një pjesë e drejtësisë funksionuan më tepër në përputhje me interesat e elitave politike sesa me parimet e shtetit të së drejtës. Për këtë arsye, çdo përpjekje për reforma të thella në drejtësi shihet me dyshim prej tyre”, u shpreh ai.

Duke u ndalur te roli i LDK-së në bisedimet për konstituimin e Kuvendit, Bukuroca kritikoi kryetarin e saj, Lumir Abdixhikun. Ai vlerëson se deklaratat e Abdixhikut për bashkëpunim nuk janë në përputhje me veprimet e tij politike.

“Lumir Abdixhiku nuk po tregohet i sinqertë në takimet politike. Ai nuk arriti rezultatin që priste në zgjedhje dhe tani po përpiqet të shfaqet si një politikan konstruktiv, i gatshëm të ndihmojë në krijimin e institucioneve. Megjithatë, synimi i tij kryesor duket se është distancimi nga partitë e tjera opozitare, pa ndryshuar në thelb qasjen bllokuese”, deklaroi Bukuroca.

Ai shtoi se LDK-ja, nëse vërtet do ta kishte prioritet funksionimin e shtetit, do të duhej të ndihmonte në zhbllokimin e konstituimit të Kuvendit dhe jo të vendoste kushte politike. Të njëjtën përgjegjësi, sipas tij, e kanë edhe partitë e tjera opozitare.

“Asnjëri prej tre liderëve opozitarë nuk duket se po e vendos interesin shtetëror mbi atë partiak”, tha ai.

Publicisti beson se zgjidhja e krizës është e mundur, por përplasjet politike dhe mungesa e vullnetit për kompromis mund ta zgjasin situatën. Sipas tij, përpjekjet për ta dobësuar ose për t’i imponuar kushte kryeministrit Albin Kurti po marrin përparësi ndaj nevojës për ngritjen e institucioneve funksionale.

“Edhe pse kjo krizë mund të zgjidhet relativisht lehtë, besoj se ajo do të vazhdojë. Dëshira për ta dobësuar apo për t’i imponuar kushte Albin Kurtit duket më e madhe sesa vullneti për të ndërtuar institucione funksionale dhe një shtet të së drejtës”, theksoi Bukuroca.

Në përfundim, ai paralajmëroi se zgjatja e përplasjes politike do të sillte pasoja përtej rivalitetit mes partive. Sipas tij, një krizë e tillë prek drejtpërdrejt funksionimin e shtetit dhe jetën e qytetarëve.

“Përplasja politike mes partive nuk duhet të kthehet në pengesë për funksionimin e institucioneve. Në fund, humbësi më i madh nuk do të jetë një forcë politike, por vetë shteti i Kosovës dhe qytetarët e saj”, përmbylli Lis Bukuroca për “Bota sot”.