Vendimi në Hagë, Kosova pret një zhvillim që mund të ndryshojë edhe politikën e vendit

Pas një procesi të gjatë gjyqësor, Kosova po përballet me ditët më të ndjeshme që nga nisja e gjykimit në Hagë. Të mërkurën pritet të shpallet vendimi për ish-presidentin Hashim Thaçi, ish-kryeparlamentarët Kadri Veseli e Jakup Krasniqi dhe ish-deputetin Rexhep Selimi.

Prokuroria e Specializuar i akuzon katër ish-drejtuesit e Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës për krime lufte dhe krime kundër njerëzimit. Në aktakuzë përfshihen akuza për përndjekje, burgosje arbitrare, torturë, vrasje dhe zhdukje të detyruar.

Të gjithë të akuzuarit i kanë hedhur poshtë pretendimet dhe janë deklaruar të pafajshëm.

Për secilin prej tyre, Prokuroria ka kërkuar 45 vjet burgim. Mbrojtja, në anën tjetër, ka kërkuar lirimin, duke argumentuar se nuk është dëshmuar përgjegjësia individuale dhe as lidhja e drejtpërdrejtë e të akuzuarve me krimet e pretenduara.

Sipas Reuters, seanca ku do të lexohet vendimi është caktuar për orën 10:00 në Hagë, ose 08:00 sipas kohës universale.

Në qytete të ndryshme të Kosovës janë planifikuar organizime publike për ta ndjekur seancën. Ndërkohë, gjatë ditëve të fundit janë zhvilluar tubime në mbështetje të ish-krerëve të UÇK-së, me kërkesa për lirimin e tyre.

Gjykimi ka shkaktuar kundërshtime të mëdha në Kosovë. Shumë qytetarë dhe ish-pjesëtarë të UÇK-së e shohin atë si të njëanshëm, ndërsa kritika janë adresuar edhe për numrin e lartë të dëshmitarëve që kanë dhënë dëshmi në seanca të mbyllura dhe për mungesën e transparencës së plotë ndaj publikut.

Dhomat e Specializuara u themeluan nga Kuvendi i Kosovës në vitin 2015, pas presionit të fuqishëm të aleatëve ndërkombëtarë. Ato veprojnë në Hagë mbi bazën e ligjeve të Kosovës, ndërsa në përbërje kanë gjyqtarë dhe prokurorë ndërkombëtarë.

Vendimi pritet të ketë ndikim përtej fatit të katër të akuzuarve. Sipas analistëve të cituar nga Reuters, ai mund të ndikojë në marrëdhëniet e Kosovës me aleatët perëndimorë, në raportet me Serbinë dhe në zhvillimet politike brenda vendit.

Një vendim pafajësie mund të krijojë një realitet të ri politik, sidomos për Partinë Demokratike të Kosovës, e cila për shumë vite është themeluar dhe udhëhequr nga Hashim Thaçi.

Nëse vendimi është dënues, priten reagime të forta publike dhe mund të rritet mosbesimi i një pjese të shoqërisë kosovare ndaj Gjykatës Speciale dhe institucioneve ndërkombëtare që mbështetën krijimin e saj.

Analisti Agon Maliqi, i cituar nga Reuters, e ka cilësuar verdiktin si një “ngjarje tektonike” për politikën dhe shoqërinë e Kosovës.

Megjithatë, një shpallje e pafajësisë nuk do të nënkuptonte domosdoshmërisht lirimin e menjëhershëm të Hashim Thaçit. Kundër tij po zhvillohet një proces tjetër për pretendime lidhur me pengimin e drejtësisë dhe ndikimin mbi dëshmitarët, akuza të cilat ai gjithashtu i ka mohuar.

Thaçi, Veseli, Krasniqi dhe Selimi qëndrojnë në paraburgim në Hagë që nga nëntori i vitit 2020. Tash gjyqtarët duhet të përcaktojnë nëse Prokuroria i ka provuar pretendimet përtej dyshimit të arsyeshëm apo nëse katër të akuzuarit duhet të lirohen nga akuzat.

Çfarëdo të jetë rezultati, vendimi i së mërkurës pritet të shënojë nisjen e një etape të re juridike dhe politike, pasi palët kanë të drejtë ta apelojnë atë.