Si u zbuluan në Zubin Potok mbetjet e “Grupit të Intelektualëve” të Mitrovicës?

Informacione të reja janë bërë publike lidhur me gërmimet në tri pika të komunës së Zubin Potokut, ku janë zbuluar mbetje mortore që dyshohet se u përkasin të paktën 23 viktimave të luftës së fundit në Kosovë.

Kryesuesi i Komisionit Qeveritar për Personat e Zhdukur, Agron Limani, deklaroi se kërkimet për këta persona kishin nisur edhe më herët, por mungesa e të dhënave të sakta nuk kishte lejuar identifikimin e vendeve të varrimit.

Sipas Limanit, këtë herë institucionet siguruan informacione të besueshme nga persona që kishin dijeni për lokacionet e varrezave. Bëhet fjalë për dy pika në Kalludër dhe një në Jabukë.

Në lokacionin e parë u gjetën mbetje mortore të 13 personave, në të dytin të gjashtë personave, ndërsa në pikën e tretë të shtatë personave.

Limani i bëri këto deklarata gjatë një diskutimi publik të mbajtur të hënën nga Pro Peace Kosova dhe Integra, në bashkëpunim me Qendrën Barabar, në kuadër të shënimit të Ditës Ndërkombëtare të Viktimave të Zhdukjeve me Forcë.

Sipas tij, përpjekjet e mëparshme për zbardhjen e fatit të të zhdukurve nuk kishin sjellë rezultate konkrete për shkak të mungesës së informacioneve të besueshme. Ai tha se sigurimi i tri lokacioneve të sakta mundësoi nisjen e gërmimeve dhe zbulimin e mbetjeve mortore.

Hapi i radhës pritet të ndërmerret nga Instituti i Mjekësisë Ligjore, i cili do të kryejë identifikimin përmes analizave të ADN-së dhe ekzaminimeve antropologjike.

Dion Haliti, zyrtar i Mjekësisë Ligjore, bëri të ditur se pas marrjes së rezultateve do të zhvillohet edhe një vlerësim i mëtejshëm i mbetjeve. Vetëm pas këtij procesi familjarët do të informohen për identifikimin e të afërmve të tyre.

Instituti do të kryejë gjithashtu autopsi për të përcaktuar dëmtimet në eshtra, shkakun dhe mënyrën e vdekjes. Raporti dhe gjetjet do t’i përcillen Prokurorisë së Shtetit, e cila do të vijojë procedurat penale.

Haliti sqaroi se, nëse nxjerrja e profilit të ADN-së nga mostrat kockore nuk has pengesa, identifikimi mund të përfundojë brenda një periudhe deri në tre muaj.

Ai theksoi se procesi do të përfshijë rishqyrtimin e mbetjeve mortore në bazë të rezultateve të ADN-së dhe analizave antropologjike, si dhe autopsinë për dokumentimin e dëmtimeve dhe përcaktimin e shkakut e mënyrës së vdekjes. Sipas tij, përvoja e rasteve të ngjashme tregon se procedura mund të zgjasë deri në tre muaj, nëse nuk shfaqen probleme me mostrat kockore.

Ministria e Drejtësisë ka kërkuar që zbulimi i mbetjeve të mos kufizohet vetëm te identifikimi i viktimave, por të shërbejë edhe për përcaktimin e përgjegjësive për krimet e kryera gjatë luftës.

Baki Svirca vlerësoi se zbulimi i këtyre personave ka rëndësi jo vetëm për familjarët, por për gjithë shoqërinë, pasi krijon prova dhe fakte për dokumentimin e ngjarjeve të luftës.

Sipas Svircës, identifikimi i viktimave është vetëm një pjesë e përgjigjeve që presin familjet. Ai nënvizoi se, përveç gjetjes së mbetjeve, nevojitet edhe drejtësi për viktimat dhe zbardhja e plotë e përgjegjësive.

“Grupi i Intelektualëve të Mitrovicës”, i përbërë nga 23 persona, ishte zhdukur në prill të vitit 1999. Në mesin e tij kishte mjekë, profesorë, avokatë dhe profesionistë të fushave të tjera.